Gofalu am eich disgynyddion wedi ymddeol

Pan fyddwch yn ymddeol, yn ogystal â meddwl am ar beth fyddwch chi’n byw, mae’n syniad da i sicrhau y bydd darpariaeth ar gyfer eich partner ac/neu blant. Mae sawl ffordd o wneud hyn. Darllenwch ymlaen i weld beth yw’r opsiynau, a manteision ac anfanteision pob un.

Cyn i chi ymddeol

Mae pob cynllun gweithle budd diffiniedig (a elwir hefyd yn gynlluniau pensiwn cysylltiedig â chyflog y cyflogwr megis cynlluniau cyflog terfynol neu gyfartaledd gyrfa) yn gadael i chi enwebu rhywun i dderbyn eich pensiwn os byddwch yn marw cyn i chi ymddeol. Gall fod yn un person neu’n nifer o bobl (fel eich cymar, partner sifil neu bartner, neu’ch cymar, partner sifil neu’ch partner a’ch plant). Gwnewch yn siŵr eich bod yn llenwi’r ffurflen enwebu ac yn ei diweddaru os yw’ch amgylchiadau’n newid.

Pan fyddwch yn ymddeol

Pensiynau personol, cyfranddeiliaid a chyfraniadau wedi’u diffinio

Os oes gennych chi un o’r pensiynau hyn, bydd yn rhaid i chi benderfynu beth i’w wneud gyda’ch pensiwn pan fyddwch yn ymddeol a sut i gymryd eich arian allan ohono. Mae sawl ffordd wahanol i wneud yn siŵr y darperir ar gyfer aelodau’ch teulu.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn llenwi ffurflen enwebu yn rhoi gwybod i’ch darparwr pensiwn pwy fydd yn etifeddu eich cronfa bensiwn pan fyddwch yn marw.Os nad oes gan eich cymar, partner sifil neu bartner bensiwn ei hun, neu os mai dim ond pensiwn bach sydd ganddo, efallai yr hoffech ddefnyddio rhan o’ch pensiwn i’w ddarparu ag incwm os mai chi fydd yn marw gyntaf. Dylech chi a’ch cymar, partner sifil neu bartner siarad am faint o arian fydd gennych i fyw arno pan fyddwch yn ymddeol a sut fyddwch chi’n defnyddio’ch cronfa bensi i ddarparu incwm i’r ddau ohonoch.

Yn dilyn newidiadau a gyflwynwyd yn Ebrill 2015, mae gennych bellach fwy o ddewis a hyblygrwydd nag erioed o’r blaen o ran sut a phryd allwch chi gymryd arian o’ch cronfa bensiwn. Un o’r opsiynau hyn yw defnyddio’ch cronfa bensiwn i brynu incwm gwarantedig am oes ­ blwydd­dal.

Prynu blwydd­dal

Gall blwydddal ddarparu incwm sicr, rheolaidd i chi am weddill eich bywyd. Mae yna wahanol opsiynau ar gyfer blwydddal a gallwch brynu un a fydd yn darparu ar gyfer eich di ynyddion wedi’ch marwolaeth os byddwch yn dewis hynny.

Prynu blwydd­dal ar y cyd

Gallwch brynu blwydddal ar y cyd i dalu incwm i’ch partner, neu unrhyw fuddiolwr arall enwebedig wedi i chi farw. Neu gellir ei ddefnyddio i dalu incwm i’ch plenty dibynnol, fel arfer nes y bydd yn 23 oed.

Gall y swm y gall ei dalu amrywio o 10% i 100% o’r incwm y byddwch yn ei dderbyn. Po fwyaf yw’r incwm y bydd eich buddiolwr yn derbyn, yr isaf fydd yr incwm a delir i chi bob blwyddyn tra byddwch yn fyw.

Os ydych chi a’ch partner o oedran tebyg, efallai na fydd blwydddal ar y cyd yn costio llawer mwy i chi. Ond os yw ef neu hi yn llawer iau na chi, gallai olygu bod yn rhaid i chi dderbyn incwm sylweddol is neu dalu mwy am y blwydd­dal.

Bydd blwydddal ar y cyd yn sicrhau bod eich partner, buddiolwr arall enwebedig neu blentyn dibynnol yn derbyn incwm tra bydd byw (neu am dymor sefydlog yn achos plentyn).

Defnyddio blwydd­dal gyda chyfnod gwarant

Mae blwydddal gwarantedig yn rhoi sicrwydd y bydd yn talu incwm am gyfnod sefydlog, p’un a ydych chi’n dal yn fyw neu beidio. Fel arfer mae’r cyfnod gwarant rhwng pump a 10 mlynedd. Yn wahanol i flwydd­dal ar y cyd, ni fydd yn talu incwm tra bydd eich partner yn fyw, ond dim ond am gyfnod y gwarant.

Mae hyn yn golygu os byddwch yn marw, bydd eich partner neu blentyn yn derbyn incwm cyn belled ag y bydd y gwarant yn parhau yn unig.Er enghraifft, os byddwch yn cymryd gwarant am 10 mlynedd ac yn marw ddwy flynedd i mewn i hyn, fe delir eich incwm blwydddal llawn i’ch buddiolwyr am yw wyth mlynedd sy’n weddill o gyfnod y gwarant.

Bydd rhai pobl yn dewis blwydddal ar y cyd gyda gwarant (gan na fydd gwarant o reidrwydd yn costio llawer mwy). Mae hyn yn golygu y bydd eich partner, buddiolwr arall enwebedig neu blentyn dibynnol yn derbyn incwm tra bydd byw (os yw’n bartner neu fuddiolwr enwebedig arall) neu am dymor sefydlog (ar gyfer plentyn dibynnol).

Blwydd­dal budd cyfandaliad

Gallwch brynu blwydddal sy’n talu cyfandaliad yn hytrach nag incwm i’ch partner neu ddibynyddion, os byddwch yn marw cyn amser penodol. Gelwir yr opsiwn hwn yn ddiogelwch gwerth. Nid yw’n gyffredin iawn ac mae’n debygol o leihau faint o incwm a dderbyniwch o’ch blwydddal. Mae wedi ei gynllunio i dalu gwerth y gronfa bensiwn a ddefnyddiwyd i brynu’r blwydd­dal i’ch buddiolwr enwebedig pan fyddwch yn marw, llai’r incwm sydd eisoes wedi talu allan.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?