Lwfans Mamolaeth

Os na allwch chi gael y Tâl Mamolaeth Statudol, efallai y byddwch yn gymwys i gael budd-dal arall o’r enw Lwfans Mamolaeth.

Beth yw Lwfans Mamolaeth?

Budd-dal yw Lwfans Mamolaeth sy’n cael ei dalu i fenywod beichiog nad ydynt yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol.

I weld a ydych chi’n gymwys i gael Lwfans Mamolaeth, defnyddiwch gyfrifiannell GOV.UK.

Beth yw gwerth y Lwfans Mamolaeth?

Mae Lwfans Mamolaeth yn ddi-dreth a chewch un ai:

  • 90% o’ch enillion wythnosol cyfartalog (cyn treth) hyd at uchafswm o £140.98 yr wythnos am 39 wythnos.
  • £27 yr wythnos am 39 wythnos
  • £27 yr wythnos am 14 wythnos

Byddwch hefyd yn derbyn credydau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1 fel mater o drefn wrth i chi gael Lwfans Mamolaeth. Mae’r credydau hyn yn bwysig oherwydd maent yn cyfrif tuag at eich hawl i gael Pensiwn y Wladwriaeth.

Pwy sy’n cael Lwfans Mamolaeth?

Efallai y gallech ei gael am 39 wythnos:

  • Os ydych yn gyflogedig ond ni allwch hawlio Tâl Mamolaeth Statudol
  • Os ydych yn gyflogedig ac yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2
  • Os ydych wedi rhoi’r gorau i weithio’n ddiweddar

Yn ystod y 66 wythnos cyn genedigaeth eich babi:

  • Rhaid i chi fod wedi bod yn gyflogedig neu’n hunangyflogedig am o leiaf 26 wythnos, a
  • Rhaid i chi fod wedi bod yn ennill £30 neu ragor yr wythnos am o leiaf 13 o’r wythnosau hynny – nid oes raid iddynt fod yn olynol

Lwfans Mamolaeth os nad ydych yn gweithio

Os nad ydych yn gyflogedig nac yn hunangyflogedig ond rydych wedi bod yn helpu’ch priod neu bartner sifil hunangyflogedig gyda’i fusnes yn ddi-dâl, efallai y gallwch chi hawlio Lwfans Mamolaeth ar gyfradd o £27 yr wythnos am 14 wythnos.

Am ba hyd allaf i gael Lwfans Mamolaeth?

Telir Lwfans Mamolaeth am hyd at 39 wythnos.

Gallwch ddechrau hawlio ar ôl 26 wythnos o’ch beichiogrwydd.

Y cynharaf y gallwch gael eich taliad cyntaf yw 11 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi.

Lwfans Mamolaeth os ydych yn hunangyflogedig

Gall Lwfans Mamolaeth fod yn hwb gwerthfawr i’ch incwm os ydych yn hunangyflogedig ac yn cymryd amser i ffwrdd o’ch gwaith i gael babi.

I gael y swm llawn o Lwfans Mamolaeth, rhaid i chi fod wedi bod yn talu Dosbarth 2 o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol am o leiaf 13 o’r 66 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi.

Pan hawliwch, bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn gwirio eich bod wedi talu digon o Gyfraniadau Dosbarth 2 o’r Yswiriant Gwladol. Neu gallwch eu gwirio eich hun ar wefan GOV.UK

Os nad ydych wedi talu digon i gael y gyfradd lawn (£140.98 yr wythnos), cewch £27 yr wythnos am 39 wythnos os bodlonwch y meini prawf cymhwyso ar gyfer Lwfans Mamolaeth.

Mae’n bosibl i chi wneud taliadau Yswiriant Gwladol ychwanegol i sicrhau y cewch y swm llawn o Lwfans Mamolaeth. Bydd HMRC yn dweud wrthych sut i wneud hyn pan fyddwch chi’n hawlio. Neu cysylltwch â llinell gymorth Yswiriant Gwladol hunangyflogedig HMRC.

Ffôn:0300 200 3500

Ffôn testun:0300 200 3519

Y tu allan i’r DU:+44 191 203 7010

Mae’r llinellau ar agor: 8am i 8pm Dydd Llun i ddydd Gwener 8am i 4pm dydd Sadwrn. Ar gau ar ddydd Sul a Gwyliau Banc.

Dysgwch am gostau galwadau

Astudiaeth achos

“Roedd bod yn fos arna i fy hun yn wych, ond pan oedd angen i mi gymryd amser i ffwrdd i gael Josh, roeddwn yn meddwl fy mod i wedi darganfod yr anfantais fawr o wneud hynny – dim Tâl Mamolaeth Statudol. Yna ces i wybod am Lwfans Mamolaeth. Dyna ryddhad! Hawdd iawn i’w hawlio, ac mi ges i’r uchafswm bob wythnos. Mwy na £5,000 yn ddi-dreth.” – Sharon, 35 mlwydd oed, mam Josh sydd yn 2 oed

Beth os na allwch chi gael Lwfans Mamolaeth?

Os nad ydych yn gymwys i gael Lwfans Mamolaeth, efallai y gallech gael Cymhorthdal Incwm.

Gellir talu Lwfans Cymhorthdal Incwm o 11 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi hyd at 15 wythnos ar ôl ei eni:

  • Os nad ydych chi’n gymwys i gael Lwfans Mamolaeth neu dâl Mamolaeth Statudol
  • Nid oes gennych chi incwm neu rydych ar incwm isel
  • Os ydych yn 16 oed neu’n hŷn
  • Nid ydych yn gweithio, neu’n gweithio llai na 16 awr yr wythnos fel arfer
  • Mae gennych lai na £16,000 mewn cynilion.

Bydd incwm a chynilion eich partner neu’ch priod hefyd yn cyfrif a rhaid iddo ef neu hi fod yn gweithio llai na 24 awr yr wythnos.

Os ydych yn rhiant sengl, gallwch barhau i gael Cymhorthdal Incwm hyd nes i’ch plentyn gyrraedd 5 oed. Pan fydd eich babi’n cael ei eni byddwch yn medru hawlio Budd-dal Plant a Chredyd Treth Plant hefyd.

Cewch wybod rhagor am Gymhorthdal Incwm ar GOV.UK.

Mae Cymhorthdal Incwm yn cael ei ddisodli gan Gredyd Cynhwysol. Cewch wybod pa fudd-dal i ymgeisio amdano pan fyddwch yn hawlio.

Dysgwch ragor am sut allai hyn effeithio arnoch chi yn ein canllaw Egluro Credyd Cynhwysol

Cael rhagor o gymorth gyda budd-daliadau mamolaeth

Os ydych chi’n feichiog neu newydd gael babi ac nid ydych yn meddwl eich bod yn gymwys am Dâl Mamolaeth Statudol neu Lwfans Mamolaeth, siaradwch â chynghorydd profiadol - er enghraifft, yn swyddfa Cyngor Ar Bopeth neu Ganolfan Byd Gwaith.

Chwiliwch am eich Canolfan Cyngor ar Bopeth leol.

Ffoniwch y Ganolfan Byd Gwaith: 0800 055 6688

Ffoniwch yr Asiantaeth Nawdd Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon: 02890 823318

I gael gwybod am fudd-daliadau a hawliadau eraill, darllenwch ein canllaw Beth allaf ei hawlio pan fyddaf yn feichiog?

Rhif cyswllt Lwfans Mamolaeth a ffurflen hawlio

I hawlio Lwfans Mamolaeth:

Canolfan Byd Gwaith: 0800 055 6688

Ffoniwch yr Asiantaeth Nawdd Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon: 02890 823318

Lawrlwythwch ffurflen hawlio o wefan GOV.UK (sy’n agor mewn ffenestr newydd.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?