Lwfans Mamolaeth

Os na allwch chi gael y Tâl Mamolaeth Statudol**, efallai y byddwch yn gymwys i gael budd-dal arall o’r enw Lwfans Mamolaeth.

Beth yw Lwfans Mamolaeth?

Budd-dal yw Lwfans Mamolaeth sy’n cael ei dalu gan y llywodraeth i ferched beichiog sydd ddim yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol.

I weld a ydych yn gymwys i gael Lwfans Mamolaeth, defnyddiwch gyfrifiannell GOV.UK.

Faint yw Lwfans Mamolaeth?

Mae Lwfans Mamolaeth yn ddi-dreth a chewch un ai:

  • 90% o’ch enillion wythnosol cyfartalog (cyn treth) hyd at uchafswm o £151.20 yr wythnos am 39 wythnos.
  • £27 yr wythnos am 39 wythnos
  • £27 yr wythnos am 14 wythnos

Byddwch hefyd yn cael credydau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1 yn awtomatig tra rydych yn cael Lwfans Mamolaeth. Mae’r credydau hyn yn bwysig oherwydd maent yn cyfrif tuag at eich hawl i Bensiwn y Wladwriaeth.

Effaith ar fudd-daliadau eraill

Gallai Lwfans Mamolaeth effeithio ar faint rydych chi’n ei gael:

  • Credyd Cynhwysol
  • Gostyngiad Treth Gyngor
  • Budd-dal Tai
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)
  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith (JSA) - bydd hyn yn stopio os cewch Lwfans Mamolaeth
  • budd-dal profedigaeth
  • lwfans gofalwr

Y cap ar fudd-daliadau

Mae’r cap ar fudd-daliadauyn cyfyngu cyfanswm y budd-daliadau y gallwch eu cael. Mae’n berthnasol i’r rhan fwyaf o bobl 16 oed a throsodd sydd heb gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

Nid yw rhai budd-daliadau unigol yn cael eu heffeithio, ond gall effeithio cyfanswm y budd-dal a gewch.

Pwy sy’n cael Lwfans Mamolaeth?

Efallai y gallwch ei gael am 39 wythnos os:

  • rydych yn gyflogedig ond ni allwch wneud cais am Dâl Mamolaeth Statudol
  • rydych yn hunangyflogedig ac yn talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2, yn cynnwys cyfraniadau Yswiriant Gwladol gwirfoddol
  • rydych wedi stopio gweithio’n ddiweddar.

Yn y 66 wythnos cyn mae disgwyl i’ch babi gael ei eni:

  • mae’n rhaid eich bod wedi bod yn gyflogedig neu’n hunangyflogedig am o leiaf 26 wythnos, a

mae’n rhaid i chi fod wedi ennill £30 neu fwy am o leiaf 13 o’r wythnosau hynny - nid oes yn rhaid i’r wythnosau fod gyda’i gilydd.

Lwfans Mamolaeth os nad ydych yn gweithio

Os nad ydych yn gyflogedig nac yn hunangyflogedig ond rydych wedi bod yn helpu’ch priod neu bartner sifil hunangyflogedig gyda’u busnes yn ddi-dâl, efallai y gallwch wneud cais am Lwfans Mamolaeth ar gyfradd o £27 yr wythnos am 14 wythnos.

Pa mor hir y gallaf gael Lwfans Mamolaeth?

Telir Lwfans Mamolaeth am hyd at 39 wythnos.

Gallwch ddechrau hawlio o’r 26 wythnos o’ch beichiogrwydd.

Y cynharaf y gallwch gael eich taliad cyntaf yw 11 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi.

Lwfans Mamolaeth os ydych yn hunangyflogedig

Gall Lwfans Mamolaeth fod yn hwb gwerthfawr i’ch incwm os ydych yn hunangyflogedig ac yn cymryd amser i ffwrdd o’ch gwaith i gael babi.

I gael y swm llawn o Lwfans Mamolaeth, rhaid i chi fod wedi bod yn talu Cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2 am o leiaf 13 o’r 66 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi.

Pan fyddwch wedi gwneud eich cais, bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn gwirio eich bod wedi talu digon o Gyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 2. Neu gallwch eu gwirio eich hun ar wefan GOV.UK.

Os nad ydych wedi talu digon i gael y gyfradd lawn (£151.20 yr wythnos), cewch £27 yr wythnos am 39 wythnos os bodlonwch y meini prawf cymhwyso ar gyfer Lwfans Mamolaeth.

Mae’n bosibl i chi wneud taliadau Yswiriant Gwladol ychwanegol i sicrhau y cewch y swm llawn o Lwfans Mamolaeth. Bydd CThEM yn dweud wrthych sut i wneud hyn pan fyddwch yn gwneud eich cais. Neu cysylltwch â llinell gymorth Yswiriant Gwladol hunangyflogedig CThEM.

Ffôn:0300 200 3500

Ffôn testun:0300 200 3519

Y tu allan i’r DU:+44 191 203 7010

Mae’r llinellau ar agor: 8am i 8pm Dydd Llun i ddydd Gwener 8am i 4pm dydd Sadwrn. Ar gau ar ddydd Sul a gwyliau banc.

Darganfyddwch am gostau galwadau

Astudiaeth achos

“Roedd bod yn fos arna i fy hun yn wych, ond pan oedd angen i mi gymryd amser i ffwrdd i gael Josh, roeddwn yn meddwl fy mod i wedi darganfod yr anfantais fawr o wneud hynny – dim Tâl Mamolaeth Statudol. Yna ces i wybod am Lwfans Mamolaeth. Dyna ryddhad! Hawdd iawn i’w hawlio, ac mi ges i’r uchafswm bob wythnos. Mwy na £5,000 yn ddi-dreth.” – Sharon, 35 mlwydd oed, mam Josh sydd yn 2 oed

Beth os na allwch gael Lwfans Mamolaeth?

Os nad ydych yn gymwys i gael Lwfans Mamolaeth, efallai y gallech gael Cymhorthdal Incwm.

Gellir talu Cymhorthdal Incwm o 11 wythnos cyn dyddiad geni disgwyliedig eich babi hyd at 15 wythnos ar ôl ei eni:

  • os nad ydych yn gymwys i gael Lwfans Mamolaeth neu dâl Mamolaeth Statudol
  • nid oes gennych chi incwm neu rydych ar incwm isel
  • os ydych yn 16 oed neu drosodd
  • nid ydych yn gweithio, neu’n gweithio llai na 16 awr yr wythnos fel arfer
  • mae gennych lai na £16,000 mewn cynilion.

Bydd incwm a chynilion eich partner neu’ch priod hefyd yn cyfrif a rhaid iddynt fod yn gweithio llai na 24 awr yr wythnos.

Os ydych yn rhiant sengl, gallwch barhau i gael Cymhorthdal Incwm hyd nes i’ch plentyn gyrraedd 5 oed. Pan fydd eich babi’n cael ei eni byddwch yn gallu hawlio Budd-dal Plant a Chredyd Treth Plant hefyd.

Darganfyddwch fwy am Gymhorthdal Incwm ar GOV.UK.

Mae Cymhorthdal Incwm yn cael ei ddisodli gan Gredyd Cynhwysol. Cewch wybod pa fudd-dal i’w hawlio pan fyddwch yn gwneud cais.

Darganfyddwch fwy am sut allai hyn effeithio arnoch chi yn ein canllaw Egluro Credyd Cynhwysol.

Cael mwy o help gyda budd-daliadau mamolaeth

Os ydych yn feichiog neu newydd gael babi ac nid ydych yn meddwl eich bod yn gymwys am Dâl Mamolaeth Statudol neu Lwfans Mamolaeth, siaradwch ag ymgynghorydd profiadol - er enghraifft, yn swyddfa Cyngor Ar Bopeth neu Ganolfan Byd Gwaith.

Darganfyddwch eich Cyngor ar Bopeth leol.

Ffoniwch y Ganolfan Byd Gwaith: 0800 055 6688

Ffoniwch yr Asiantaeth Nawdd Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon: 02890 823318

I ddarganfod am fudd-daliadau a hawliadau eraill, darllenwch ein canllaw Beth allaf ei hawlio pan fyddaf yn feichiog?

Rhif cyswllt Lwfans Mamolaeth a ffurflen gais

I wneud cais am Lwfans Mamolaeth:

Ffoniwch y Ganolfan Byd Gwaith: 0800 012 1888

Ffoniwch yr Asiantaeth Nawdd Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon: 02890 823318

Lawrlwythwch ffurflen gais o wefan GOV.UK va

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?