Mathau o dwyll

Daw sgamiau ar sawl gwahanol ffurf, felly mae’n bwysig adnabod yr arwyddion rhybudd y dylech gadw golwg amdanynt a beth i’w wneud os ydych chi wedi’ch targedu, neu os ydych chi’n meddwl eich bod wedi’ch targedu.

Gwe-rwydo

Rhowch adroddiad am sgam

Os ydych chi wedi cael eich targedu neu wedi dioddef sgam, gallwch roi adroddiad am hynny i Action Fraud ar wefan Scam Smart yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol.

Sgam e-bost sy’n ymddangos eich bod chi’n cael neges o ffynhonnell ddilys, megis eich banc, Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi, PayPal, Apple neu Amazon.

Bydd y neges yn eich annog chi i glicio ar ddolen a mewngofnodi i’ch cyfrif, fel arfer trwy ddweud wrthych chi bod eich cyfrif wedi’i gloi neu fod trosglwyddiad arian mawr. Y gwir amdani, mae’r ddolen yn yr e-bost yn mynd at wefan ffug sy’n casglu’ch gwybodaeth.

Mae fersiwn arall ar y sgâm yn cynnwys atodiad e-bost (efallai cwpon neu ffurflen y bydd angen i chi ei llanw), sy’n firws cyfrifiadurol mewn gwirionedd.

Sut i’w adnabod

Mae dwy brif ffordd o adnabod sgâm gwe-rwydo:

  1. Edrychwch ar sut yr ydych chi’n cael eich cyfarch yn yr e-bost. Yn gyffredinol bydd sgamwyr yn defnyddio cyfarchiad megis Annwyl Syr, Annwyl Madam neu Annwyl Gwsmer. Bydd negeseuon e-bost dilys yn defnyddio’ch enw.
  2. Y cyfeiriad e-bost sydd wedi anfon y neges. Agorwch yr e-bost ac ehangwch y paen ar dop y neges ac edrychwch ar yr e-bost a’i hanfonodd. Os yw’n neges go iawn, fe ddaw oddi wrth gyfeiriad cyfarwydd (e.e. noreply @ bank.com). Ni fydd sgamwyr yn gallu anfon negeseuon o enw parth go iawn, felly bydd cyfeiriadau e-bost yn cael eu llanw gyda llythrennau neu rifau ar hap (e.e. noreply @ 1234.bank.com), neu’n cynnwys gwallau sillafu bwriadol.

Beth i’w wneud

Peidiwch byth â chlicio ar y dolenni mewn e-bost amheus. Os credwch chi y gallai problem ddilys fod gyda chyfrif, ewch i’r wefan yn uniongyrchol a mewngofnodi. Y ffordd hon ni fyddwch chi byth yn cael eich dal gyda gwefan ffug.

Mae gan rai sefydliadau, megis CThEM, gyfeiriad e-bost y gallwch anfon y negeseuon e-bost hyn ymlaen atynt, sy’n helpu i frwydro yn erbyn sgamiau.

Dysgwch fwy am we-rwydo ar wefan Action Fraud.

Llais rwydo

Galwad ffôn ble mae’r sgamwyr yn honni ei fod gan eich banc, cymdeithas adeiladu neu hyd yn oed asiantaeth llywodraeth.

Yn ystod yr alwad ffôn, bydd y twyllwyr yn ceisio’ch cael chi i ddatgelu eich manylion personol.

Sut i’w adnabod

Anodd iawn. Y cyngor amlwg yma yw y bydd y galwr yn ceisio’i orau i’ch cael chi i ddatgelu’ch gwybodaeth – ni fyddai unrhyw alwr dilys yn gofyn i chi wneud hynny.

Beth i’w wneud

Os ydych chi’n sicr bod yr alwad yn dwyllodrus, rhowch y ffôn i lawr. Os nad ydych chi’n siŵr, rhowch y ffôn i lawr a ffoniwch eich banc, cymdeithas adeiladu ar y rhif sydd ar eich cerdyn debyd neu gredyd. Fel hyn gallwch chi fod yn siŵr eich bod chi’n mynd at y bobl gywir ac os oes problem, gallant roi gwybod i chi amdano.

Ond byddwch yn ofalus. Gall sgamwyr herwgipio eich llinell ffôn, felly pan fyddwch yn rhoi’r ffôn i lawr, arhoswch ychydig funudau cyn ffonio eich banc neu gymdeithas adeiladu.

Dysgwch fwy am lais rwydo ar wefan Action Fraud.

Sgamiau buddsoddi

Yn gyffredinol sgâm ar y ffôn, er fe allech chi gael eich targedu mewn ffyrdd eraill, megis e-bost neu rywun yn dod draw at eich drws ffrynt.

Er bod sgamiau buddsoddi yn amrywio, mae’r egwyddor yn parhau’r un fath. Fe’ch anogir i drosglwyddo arian i fuddsoddi mewn cwmni neu gynnyrch, nad yw’n bodoli go iawn.

Sut i’w adnabod

Fe all hi fod yn eithaf anodd. Gall llawer o gwmnïau y mae sgamwyr yn galw ohonynt neu’n ceisio’ch cael chi i fuddsoddi ynddynt edrych yn ddilys, gyda gwefannau, proffiliau cyfryngau cymdeithasol a geirdaon.

Ai twyll ydyw?

Mae gan wefan ScamSmart yr FCA offeryn i’ch helpu i wirio a yw cyfle i fuddsoddi neu i gael pensiwn yn dwyll.

Mae llawer mwy o wybodaeth hefyd ynglŷn ag osgoi’r twyllau diweddaraf. Ewch i wefan ScamSmart.

Dylech wirio’r gofrestr FCAi weld a yw’r buddsoddwr wedi’i reoleiddio a Thŷ’r Cwmnïau i weld a yw’r hyn y maen nhw’n ceisio’ch cael chi i fuddsoddi ynddynt yn bodoli.

Cofiwch, mae’n annhebygol y bydd cwmni yn cysylltu â chi yn ddirybudd am gyfle buddsoddi. Os byddwch chi’n derbyn galwad ffôn annisgwyl, y peth gorau yw ei anwybyddu.

Rhybudd amlwg yw os byddant yn dweud wrthych fod buddsoddiad yn cynnig cyfradd uchel o adenillion heb fawr risg.

Beth i’w wneud

Adroddwch wrth yr FCA gan ddefnyddio’u ffurflen adrodd, neu os ydych chi wedi colli arian i dwyll buddsoddi amheus, adroddwch amdano wrth Action Fraud ar 0300 123 2040, neu ar-lein yn ActionFraud.police.uk.

Dysgwch fwy am adnabod ac osgoi sgamiau buddsoddi yma.

Twyll pensiwn

Ers i’r rhyddid pensiwn gael ei gyflwyno yn 2015, mae’r rhai sydd wedi ymddeol yn gallu cael gafael ar symiau mawr o arian o botiau pensiwn.

Y sgil-effaith anffodus yw bod y grŵp hwn bellach yn cael eu targedu gan sgamwyr oherwydd bod posibl iddynt gael gafael ar symiau mawr o arian.

Bydd sgamiau pensiwn fel arfer yn dilyn llwybr tebyg i sgamiau buddsoddi, gyda chyswllt fel arfer ar y ffôn.

Sut i’w adnabod

Mae arwyddion rhybudd yn debyg i’r rheini ar gyfer sgamiau buddsoddi.

Dylid trin galwadau ffôn digymell, neu gyswllt heb gais, fel rhai amheus. Dylai unrhyw beth sy’n cynnwys adenillion uchel gyda risg isel ganu clychau rybudd.

Os ydych chi eisiau bod yn sicr, gwiriwch gofrestr FCA a Thŷ’r Cwmnïau.

Beth i’w wneud

Adroddiad wrth yr FCA gan ddefnyddio eu ffurflen adrodd, neu os ydych chi wedi colli arian i dwyll buddsoddi amheus, adroddwch amdano wrth Action Fraud ar 0300 123 2040, neu ar-lein yn ActionFraud.police.uk.

Dysgwch fwy am adnabod ac osgoi sgamiau pensiwn yma.

Twyll ffi o flaen llaw

Math arall o dwyll e-bost, ac yn ôl pob tebyg yr un mwyaf cyfarwydd. Gallwch dderbyn neges e-bost gan gyn weinidogion neu’r teulu brenhinol, yn aml o wlad yn Affrica.

Fel arfer, byddant yn gofyn i chi ddefnyddio’ch cyfrif banc i adneuo swm mawr o arian er mwyn iddynt allu gadael y wlad ac yn cynnig talu ffi i chi wneud hynny.

Fe ofynnir i chi am eich manylion banc, ond wrth gwrs nid oes arian a bydd y sgamwyr yn defnyddio’r manylion y byddwch yn eu hanfon i wacáu’r cyfrif banc.

Mae cynlluniau tebyg yn bodoli gydag ewyllysiau a hawlio etifeddiaeth gan berthynas pell.

Sut i’w adnabod

Unwaith eto rhaid i chi gofio os yw’n swnio’n rhy dda, yna yn ôl pob tebyg felly y bydd hi.

Unwaith eto, mae’n werth gwirio’r e-bost gan na fydd yr enw y mae’r neges oddi wrtho a’r e-bost yr un peth. Mae gwallau sillafu a gramadeg gwael hefyd yn arwyddion.

Beth i’w wneud

Anwybyddwch yr e-bost a pheidiwch byth ag anfon manylion talu na gwybodaeth bersonol.

Dysgwch fwy am dwyll ffi o flaen llaw ar wefan Action Fraud.

Twyll taliad gwthio a awdurdodwyd

Yn nodweddiadol mae dioddefwyr twyll taliad gwthio yn colli tua £3,000 yr un.

Ffynhonnell: UK Finance, Mawrth 2018

Nod y sgam hon yw eich cael chi i anfon, neu i ganiatáu, taliad i’r sgamwyr o’ch gwirfodd. Maent yn gwneud hyn trwy honni eu bod yn fusnes dilys, trwy gael gafael ar eich cyfrif e-bost neu ei hacio.

Mae hyn yn digwydd yn aml wrth i chi brynu tŷ, yn gwneud gwaith adeiladu ar eich tŷ neu’n archebu gwyliau.

Sut i’w adnabod

Gall sylwi ar dwyll taliad gwthio fod yn anodd iawn gan ei fod yn digwydd fel arfer ar adeg pan ydych yn disgwyl cael cais am daliad. Peidiwch â chymryd yn ganiataol fod pob e-bost yn un dilys.

Beth i’w wneud

Gwiriwch fod y cwmni yr ydych yn disgwyl rhoi taliad iddo wedi anfon yr e-bost dan sylw atoch a bod y manylion banc yn cyfateb.

Os byddwch yn dioddef, mae rheolau newydd a gyflwynwyd gan yr FCA yn Ionawr 2019, yn golygu y gallwch gyflwyno cwyn i’ch banc a’r banc sy’n derbyn y taliad.

Sgamiau cyfrif diogel

Bydd rhywun yn cysylltu â chi, fel arfer ar y ffôn gan honni eu bod yn galw o’ch banc. Byddan nhw’n dweud bod eich cyfrif wedi’i gyfaddawdu mewn rhyw ffordd ac yn eich annog chi i drosglwyddo’ch holl arian o’ch banc i “gyfrif diogel”.

Sut i’w adnabod

Fe all fod yn anodd iawn gan fod y sgamwyr yn chwarae ar eich ofnau am bobl yn cael mynediad anghyfreithlon at eich arian.

Ond y peth cyntaf i’w gofio yw na fydd banciau byth yn gofyn i chi drosglwyddo arian i “gyfrif diogel”.

Os oes rhywun wedi hacio’ch cyfrif, yna bydd eich banc yn gallu stopio arian rhag gadael y cyfrif yn gyflym iawn ac ni fyddai diben trosglwyddo’ch arian i gyfrif banc gwahanol.

Beth i’w wneud

Os oes rhywun yn cysylltu â chi ar y ffôn, rhowch y ffôn i lawr, ac os ydych chi’n poeni am ddiogelwch eich cyfrif, ffoniwch eich banc yn uniongyrchol.

Dylai dioddefwyr y math hwn o dwyll gysylltu â’u banc yn uniongyrchol.

Twyll ffi benthyciad

Yn 2017, collwyd dros £3.5 miliwn mewn twyll ffi benthyciad.

Ffynhonnell: FCA, 2018

Os chwiliwch am fenthyciadau ar-lein, gallai twyllwyr gysylltu â chi a chynnig benthyciad i chi’n uniongyrchol.

Cewch gais i dalu ffi ymlaen llaw er mwyn cael y benthyciad, ond ni fydd yr arian fyth yn cael ei anfon atoch.

Sut i’w adnabod

Ni ddylech fyth gael cais i dalu ffi ymlaen llaw am fenthyciad. Gallech gael cais hefyd i dalu’r ffi mewn ffyrdd anarferol, fel drwy dalebau iTunes neu wasanaeth trosglwyddo arian.

Beth i’w wneud

Gwiriwch gofrestr yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol i sicrhau eich bod yn defnyddio darparwr benthyciadau dilys.

Gwe-gorlannu

Yn debyg i we-rwydo, ond yn hytrach nac anfon e-bost atoch chi’n uniongyrchol, mae’r sgamwyr yn targedu’r wefan yr ydych chi’n ymweld â hi.

Rydych chi’n teipio’r cyfeiriad gwefan cywir, ond yna rydych chi’n cael eich cyfeirio at fersiwn ffug, ble y byddwch chi’n anfwriadol yn nodi’ch manylion mewngofnodi a gwybodaeth ddiogel.

Sut i’w adnabod

Rhaid i chi fod yn graff iawn. Gan eich bod chi wedi nodi’r cyfeiriad gwe cywir, yn naturiol byddech chi’n cymryd yn ganiataol eich bod chi wedi mynd i’r wefan gywir. Mae sgamwyr hefyd wedi cynllunio’r gwefannau ffug hyn i edrych yn union fel yr un go iawn.

Edrychwch ar gyfeiriad y wefan. Ni fydd yn ymddangos yn ôl y disgwyl, ond fel detholiad o rifau, neu rywbeth sy’n debyg i’r enw go iawn, ond gyda llythrennau wedi’u cyfnewid neu sillafu gwahanol.

Beth i’w wneud

Byddwch yn graff wrth fewngofnodi i wefannau, a byddwch yn wyliadwrus am gyfeiriadau gwefan amheus.

Mae’n bwysig hefyd cadw’ch system weithredu a meddalwedd gwrthfirws yn gyfredol.

Dysgwch fwy am we-gorlannu ar y wefan Norton Security.

Twyll neges destun (smishing)

Sgam ar sail neges destun. Bydd sgamwyr yn cysylltu â chi gan honni eu bod o’ch banc yn dweud bod angen i chi ddiweddaru’ch manylion personol, neu fod ryw fath o broblem.

Gallai’r neges gynnwys dolen (fel sgâm gwe-rwydo), neu rif ffôn i’w alw. Mae’r rhif ffôn yn ffug a, phan fyddwch chi’n galw, bydd y twyllwyr yn ceisio’ch cael chi i ddatgelu’ch manylion.

Sut i’w adnabod

Mae’n anodd ei adnabod, felly os ydych chi’n derbyn neges fel hyn byddwch yn amheus. Un arwydd yw bod y rhif ffôn yn y neges yn wahanol i’r un ar eich cerdyn credyd neu ddebyd.

Beth i’w wneud

Os oes gennych amheuaeth, ffoniwch y rhif ar eich cerdyn a holi a ydynt wedi ceisio cysylltu â chi.

Peidiwch â chlicio ar unrhyw ddolenni mewn negeseuon testun. Ewch yn uniongyrchol i’r wefan bob amser a mewngofnodi yn ôl yr arfer.

Dysgwch fwy am smishing ar y wefan Action Fraud.

Twyll meddalwedd cyfrifiadurol

Sgamwyr yn honni eu bod gan Apple neu Microsoft yn cysylltu â chi ar y ffôn neu e-bost ac yn dweud eu bod angen eich manylion talu i drwsio, diweddaru neu ddilysu eich meddalwedd.

Sut i’w adnabod

Mae’n annhebygol iawn y byddai cwmnïau cyfrifiadurol yn gwneud galwad ffôn na ofynnwyd amdano am y math hwn o faterion. Dylech fod yr un mor amheus o alwadau o’r fath ag y byddech chi i alwadau neu e-bost annisgwyl.

Beth i’w wneud

Os oes gennych amheuaeth, cysylltwch â’ch cyflenwr cyfrifiadur neu feddalwedd yn uniongyrchol a pheidiwch â rhoi eich manylion talu.

Dysgwch fwy am dwyll gwasanaethau meddalwedd cyfrifiadurol ar y wefan Action Fraud.

Twyll o ddrws i ddrws

Fe ddaw ar sawl ffurf, ond yn hytrach na dibynnu ar anhysbysrwydd cyfathrebu ar-lein, yn syml maen nhw’n curo ar eich drws.

Er y gallant fod yn sgamiau buddsoddi a phensiwn hefyd, gallant hefyd geisio eich twyllo chi mewn ffordd fwy ymarferol - megis gwerthu cynnyrch neu wasanaeth i chi.

Enghraifft gyffredinol yw person yn honni ei fod yn adeiladwr sy’n digwydd sylwi ar ddifrod i’ch to pan oedd yn pasio. Mae casglwyr elusennol ffug a gwerthwyr yn enghreifftiau eraill.

Sut i’w adnabod

Byddwch yn amheus hefyd o unrhyw un sy’n cyrraedd yn ddirybudd wrth eich drws. Yn oes gyfathrebu ddigidol, mae’n annhebygol y bydd unrhyw gwmni dilys yn ceisio gweithredu yn y modd hwn.

Mae’n bwysig hefyd peidio â chael eich twyllo dim ond achos bod gan rywun gerdyn adnabod. Mae’n hawdd iawn cynhyrchu cerdyn adnabod ffug ac nid yw’n warant o gyfreithlondeb.

Beth i’w wneud

Peidiwch ag ymgysylltu ag unrhyw un sy’n curo ar eich drws yn ddirybudd a dylai unrhyw un arall yr ydych chi’n amau o geisio’ch sgamio chi neu eich cymdogion gael ei adrodd wrth yr heddlu.

Dysgwch fwy am sgamiau gwerthu o ddrws i ddrws ar wefan Action Fraud.

Twyll tocynnau

Rydych yn prynu tocynnau ar gyfer cyngerdd neu ddigwyddiad chwaraeon, ond nid yw’r unigolyn neu’r wefan rydych yn prynu ganddynt yn anfon tocynnau atoch, neu efallai yn anfon rhai ffug.

Mae hyn fwyaf cyffredin ar safleoedd ailwerthu neu gyfnewid tocynnau, sy’n ei gwneud yn anodd iawn i gael ad-daliad. Er mwyn trechu towtiaid, mae nifer o ddigwyddiadau yn argraffu/cyhoeddi tocynnau na ellir eu defnyddio gan neb ond y sawl sy’n eu prynu, felly ni fydd safleoedd ailwerthu tocynnau yn gweithio.

Sut i’w adnabod

Gall fod yn anodd adnabod y twyll hwn gan na fyddwch o reidrwydd yn sylweddoli eich bod wedi’ch twyllo tan ddiwrnod y digwyddiad.

Un ffordd o adnabod hyn yw trwy edrych ar y wefan. Os yw’n wefan nad ydych yn gyfarwydd â hi, neu sydd heb fanylion cyswllt priodol, neu sy’n rhestru rhif ffôn symudol neu flwch Swyddfa’r Post yn unig, yna dylech ei osgoi.

Beth i’w wneud

Dylech osgoi prynu tocynnau oddi ar gyfryngau cymdeithasol neu safleoedd arwerthiant os gallai fod yn anodd mynd ar drywydd y gwerthwr i gael ad-daliad.

Gwiriwch fod y wefan rydych yn prynu ganddi yn aelod o’r Gymdeithas Asiantaethau a Gwerthwyr Tocynnau (STAR).

Wrth dalu, sicrhewch fod cyfeiriad y wefan yn dechrau gyda https, nid dim ond http, gan fod hyn yn golygu fod y safle’n ddiogel.

Dysgwch fwy am dwyll tocynnau ar y wefan Action Fraud.

Sgamiau posibl eraill

Mae yna sawl ffordd i dwyllwyr geisio eich cael i roi eich arian iddynt.

Fe allent ddwyn gwybodaeth o’ch cyfrifon cyfryngau cymdeithasol, trwy gysylltiadau Wi-Fi cyhoeddus, neu trwy amryw fathau o dwyll yswiriant.

Yna, byddwn yn edrych ar rai sgamiau cyffredin sy’n anos eu hadnabod a’u hatal.

Twyll canlyn

Yn 2017, collodd dioddefwyr twyll dêt gyfanswm o £41 miliwn.

Ffynhonnell: #DateSafe, Chwefror 2018

Bydd rhai twyllwyr yn cysylltu â chi ar wefan canlyn gan ddefnyddio proffil ffug. Byddant yn dweud o’r cychwyn eu bod yn byw dramor ac yn anfon e-bost atoch, gan ddod i’ch adnabod dros gyfnod o amser a bod yn gariadus a rhamantus.

Yna unwaith y byddwch chi wedi dechrau canlyn byddant yn gofyn i chi am arian i berthynas sâl neu am docyn awyren i ddod i ymweld – a byddant yn hapus i fynd â’ch arian ond byth yn ymddangos.

Dysgwch fwy am sgamiau canlyn ar wefan Action Fraud.

Damwain am arian

Yn syml, digwydd hyn pan fydd rhywun yn cael damwain yn fwriadol er mwyn gallu hawlio ar yr yswiriant. Mewn realiti, mae’n llawer mwy cymhleth.

Bydd grwpiau, fel arfer gangiau troseddol, yn targedu pobl y maen nhw’n meddwl y bydd ganddynt yswiriant car da, neu sy’n llai tebygol o greu ffws, er enghraifft, mamau gyda phlant.

Bydd car y twyllwyr o’ch blaen chi ac yn sydyn bydd yn taro’r brêc, neu’n tynnu allan o gyffordd yn annisgwyl gan achosi i chi fwrw mewn iddynt.

Byddant yn mynnu mai’ch bai chi yw’r ddamwain, ond yn barod i drosglwyddo’u gwybodaeth yswiriant.

Ychydig wythnosau yn ddiweddarach bydd eich cwmni yswiriant yn dweud wrthoch chi beth yw manylion hawliad y gyrrwr arall, a fydd yn chwyddo costau megis llogi car, neu anafiadau atchwipio.

Dysgwch fwy am ddamwain am arian a sut i’w osgoi ar wefan The AA.

Twyll iechyd

Os byddwch yn gweld neges e-bost neu hysbyseb yn cynnig ‘iachâd gwyrthiol’ ar gyfer moelni, canser, analluedd, acne neu golli pwysau, yna cadwch yn glir.

Fe allech chi gael cynnig rhywbeth sy’n ymddangos yn feddyginiaeth amgen dilys ond nad yw’n gweithio mewn gwirionedd.

Neu fe allech chi feddwl eich bod chi’n derbyn cyffuriau a meddyginiaeth yn rhad iawn neu heb bresgripsiwn ond heb fod y pethau go iawn – neu ni fyddant yn cael eu dosbarthu o gwbl.

Mewn rhai achosion, gall y meddyginiaethau hyn niweidio’ch iechyd.

Dysgwch fwy am sgamiau iechyd ar wefan Action Fraud.

Twyll swyddi

Mae yna sawl math o dwyll swyddi sy’n amrywio o addewid o yrfa newydd, ble gofynnir i chi dalu o flaen llaw am hyfforddiant neu ddeunyddiau, i gael cynnig swyddi dramor nad ydynt yn bodoli ble gofynnir i chi dalu am ffi i drefnu fisâu a llety.

Fe allech chi hefyd gael eich dal gan gynllun gweithio o adref ble y dywedir wrthych chi y byddwch chi’n gwneud arian yn rhwydd ac y gallai fod angen i chi dalu ffi o flaen llaw i gofrestru.

Serch hynny, mae’r ‘cyfleoedd’ neu’r cynnyrch yn ddiwerth ac – yn waeth byth – gallai’ch manylion cofrestru gael eu gwerthu ymlaen i sgamwyr eraill.

Dysgwch fwy am sgamiau swyddi ar wefan Action Fraud.

Mulod Arian

Yma fe allech fod yn torri’r gyfraith yn ddiarwybod i chi ac yn helpu troseddwyr trwy ddefnyddio eich cyfrif banc i dderbyn arian sydd wedi ei ddwyn, ac yna ei anfon ymlaen a derbyn comisiwn am helpu.

Byddai bod yn rhan o’r sgâm hwn yn golygu eich bod chi’n torri’r gyfraith trwy wyngalchu arian.

Dysgwch fwy am fulod arian ar wefan Action Fraud.

Sgamiau arwerthiant ar-lein

Gall twyllwyr weithredu fel prynwyr ffug neu werthwyr ffug. Os ydynt yn prynu gennych chi mae’n ymddangos eu bod yn talu am y nwyddau, ond cyn gynted ag y byddwch chi wedi anfon y nwyddau, bydd y taliad yn cael ei dynnu yn ôl.

Mae gwerthwyr ffug yn eich cael chi i brynu cynnyrch nad ydynt yn bodoli ac yn syml yn diflannu gyda’ch arian.

Os gallwch chi, defnyddiwch bost sy’n cael ei olrhain i anfon yr eitem, a chadwch afael ar eich derbynneb. Peidiwch â chytuno i’r prynwr drefnu i’w gludwr ei hun ddod i nôl yr eitem.

Am ragor o wybodaeth ar sgamiau posibl eraill, darllenwch Action Fraud A-Z of fraudopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?