Symud o DLA i PIP – beth i’w wneud os bydd eich dyfarniad yn cael ei leihau neu’n cael ei derfynu

Os yw’r newidiadau diweddar i’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) wedi effeithio arnoch chi, efallai y bydd eich dyfarniad Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) yn llai nag yr oeddech yn ei gael ar DLA neu efallai ei fod wedi stopio’n gyfan gwbl. Dysgwch sut i herio eich penderfyniad PIP, a chael dau ben llinyn ynghyd yn y tymor byr. Yna edrychwch am ffyrdd o reoli’ch arian er mwyn ymdopi ag incwm is.

Pryd mae’r DLA yn dod i ben?

Mae’r PIP yn cymryd lle’r DLA ar gyfer pobl 16 i 64 oed. Os ydych chi’n cael DLA a bod dyddiad terfyn i’ch hawliad, fe ofynnir i chi hawlio PIP cyn i’ch DLA ddod i ben.

Os ydych chi’n cael DLA ac nad oes dyddiad terfyn ar eich hawliad, efallai y gofynnir i chi hawlio PIP ar unrhyw adeg wedi Medi 2017.

Os credwch fod y penderfyniad i leihau neu derfynu talu PIP yn anghywir

Os credwch fod y penderfyniad yn anghywir, gallwch ofyn iddo gael ei ailystyried.

Rhaid i chi wneud hyn cyn pen un mis ers cael y llythyr penderfynu. Gelwir hyn yn Ailbenderfyniad Gorfodol.

Y rhesymau pam y gallwch ofyn i’r penderfyniad gael ei ailystyried yw:

  • efallai eich bod wedi dweud rhywbeth wrth y DWP nad ydynt wedi ei ystyried o bosib pan wnaed y penderfyniad ganddynt
  • mae gennych dystiolaeth newydd a allai effeithio ar y penderfyniad
  • ymddengys bod y DWP wedi camddeall rhywbeth a ddywedoch wrthynt
  • mae camgymeriad ffeithiol a allai effeithio ar y penderfyniad yn eich barn chi.

Rhaid i chi ofyn am ailystyriaeth cyn i chi fedru apelio yn erbyn y penderfyniad

Dylai’r llythyr penderfyniad ddweud wrthych sut i ofyn am Ailystyriaeth Gorfodol ond os bydd angen help arnoch i wneud hynny, bydd sefydliad cynghori fel Cyngor ar Bopeth yn medru cynnig cefnogaeth i chi.

Help os yw eich dyfarniad PIP yn llai nag oeddech yn ei gael ar y DLA

Os yw eich dyfarniad yn cael ei leihau neu stopio, bydd y DWP yn dal i dalu eich Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) presennol am o leiaf bedair wythnos i roi cymorth ychwanegol, cyfyngedig i chi.

Diben hynny yw rhoi cymorth i chi baratoi ar gyfer ymdopi gyda llai o arian.

Bydd angen i chi gyfrifo cyn gynted â phosib a fydd hi’n bosib i chi arbed arian neu gynyddu’ch incwm.

Cymorth os ydych yn wynebu gwariant mewn argyfwng

Efallai y bydd ychydig o gymorth ar gael os bydd angen i chi ddod o hyd i arian yn gyflym ar gyfer argyfwng neu wariant annisgwyl.

Cynlluniau lles lleol

Os ydych yn wynebu argyfwng annisgwyl a’ch bod ar incwm isel iawn neu’n cael budd-daliadau eraill, efallai y gallech ofyn i’ch cynllun lles lleol am dalebau i dalu am bethau hanfodol fel:

  • bwyd
  • dillad
  • tanwydd
  • eitemau’r cartref, fel popty neu oergell

Mae pob gwlad yn y DU yn cynnal ei gynllun ei hun. I ddarganfod beth sydd ar gael yn eich ardal, cysylltwch yn uniongyrchol â’ch cyngor lleol. Neu defnyddiwch y canfyddwr cod post ar wefan Grŵp Gweithredu Tlodi Plant sy’n rhestru’r cynlluniau lles lleol yn eich ardal, hyd yn oes os nad oes gennych chi blant.

Benthyciadau Cyllidebu

Os ydych wedi bod yn cael rhai budd-daliadau cysylltiedig i incwm, fel:

  • Credyd Pensiwn
  • Cymhorthdal Incwm, neu
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn gysylltiedig ag incwm,

am o leiaf 26 wythnos efallai y byddwch yn gallu ymgeisio am Fenthyciad Cyllidebu i dalu am gost argyfwng.

Bydd yn rhaid i chi ad-dalu’r swm a fenthyciwch cyn pen dwy flynedd.

Canfyddwch ragor am Fenthyciadau cyllidebu ar wefan GOV.UK.

Gwiriwch eich bod yn cael y budd-daliadau a’r hawliadau cywir

Os yw eich incwm wedi gostwng, mae’n bwysig gwneud yn siŵr eich bod yn cael yr holl fudd-daliadau y mae gennych hawl iddynt.

Gallwch ddefnyddio gwirydd budd-daliadau i wirio ar y wefan Turn2US.

Gall eich Swyddfa Cyngor ar Bopeth leol hefyd gyflawni gwiriad budd-daliadau llawn i sicrhau eich bod yn cael popeth mae gennych hawl i’w gael.

Efallai ei bod yn werth gwirio os ydych chi’n gymwys am help elusennol a grantiau. I gael gwybod mwy, darllenwch ein canllaw Grantiau elusennol ar gyfer pobl sâl neu anabl.

Cyfrifwch eich incwm a’ch gwariant

Mae’n bwysig iawn cymryd golwg arall ar eich cyllideb a chyfrifo’r holl arian sy’n dod i mewn ac sy’n mynd allan.

Defnyddiwch ein Cynllunydd cyllideb i roi cymorth i chi.

Cwtogwch ar wariant dydd i ddydd

Nawr bod gennych eich cyllideb sylfaenol, edrychwch i weld a oes unrhyw gyfleoedd i dorri’n ôl ychydig.

Symud o DLA i PIP - Pecyn Motability Trosiannol

Os ymunoch â’r cynllun Motability cyn mis Ionawr 2013 ond nid ydych yn gymwys bellach dan PIP, efallai y byddwch yn gymwys i gael taliad unwaith am byth o £2,000.

Mae hyn yn rhan o becyn trosiannol i’ch helpu i barhau i fodloni’ch anghenion symudedd drwy brynu car ail-law.

Os ymunoch â’r cynllun Motability o fis Ionawr 2013 ymlaen ond nid ydych yn gymwys bellach dan PIP, efallai y byddwch yn gymwys i gael taliad unwaith am byth o £1,000.

Cewch ragor o wybodaeth am sut y bydd y trefniadau trosiannol yn gweithio ar wefan Motability.

Os oes angen i chi brynu cerbyd arall, darllenwch ein canllaw Dod o hyd i’r car gorau ar gyfer eich cyllideb.

Cynyddu eich incwm

Os hoffech gael cymorth i ddod o hyd i waith neu baratoi ar ei gyfer, mae sefydliadau ar gael a all roi’r cymorth a allech fod ei angen os oes gennych chi anabledd neu anhawster dysgu.

I ddysgu mwy am gymorth a chyngor i chi fedru gweithio unwaith eto, lawrlwythwch y daflen ffeithiau am ddim Gyrfaoedd a gwaith i bobl anabl ar wefan Disability Rights UKopens in new window.

Os oes gennych chi anabledd, cyflwr iechyd neu iechyd meddwl, dysgwch ragor am Fynediad at Waith, sef cynllun gan y llywodraeth sy’n rhoi cymorth i chi gyda’r gost o gael gwaith ac aros mewn gwaith ar wefan GOV.UK.

Cynllun rhentu ystafell

Os oes gennych ystafell sbâr yn eich cartref, o fis Ebrill 2016 mae’r £7,500 y flwyddyn cyntaf a gewch wrth ei osod yn ddi-dreth.

Cynilo arian

Ceisiwch, os y gallwch, gynilo ychydig o arian er mwyn rhoi rhywfaint wrth gefn os wynebwch wariant mewn argyfwng yn y dyfodol neu i’ch helpu i dalu am bethau fel anrhegion Nadolig neu Ben-blwydd.

I gael rhagor o awgrymiadau da ar gynilo, gweler ein canllaw Pam ei bod hi o fudd cynilo’n rheolaidd

Benthyca arian

Os ydych yn ymdopi â gostyngiad sydyn mewn incwm, gall fod yn demtasiwn i fenthyca arian.

Os ydych yn ymdopi â gostyngiad sydyn mewn incwm, gall fod yn demtasiwn i fenthyca arian.

Fodd bynnag, mae’n bwysig sicrhau y gallwch dalu’r arian yn ôl neu gallech fynd i ddyled.

Os ydych chi’n benthyg arian i dalu dyledion, neu i dalu biliau allweddol y cartref neu rent, dylech gael cyngor am ddim ar ddyledion i gael gwybod sut i ddod yn ôl ar y llwybr iawn.

Ar gyfer gwahanol ffyrdd o fenthyg arian gweld Hanfodion benthyca a chredyd.
Am ragor o wybodaeth ar fenthyca, darllenwch ein canllaw Oes angen i chi fenthyca arian?.

Os ydych chi’n poeni am ddyledion, mynnwch gyngor

Os yw eich biliau yn dechrau pentyrru a’ch bod yn cael trafferth eu talu, mae’n bwysig iawn eich bod yn cael cyngor ar ddyledion hyd yn oed os ydych chi’n meddwl na fydd gennych chi unrhyw arian dros ben i’w talu.

Bydd cynghorydd dyledion am ddim a diduedd:

  • Yn trin popeth a ddywedwch yn gyfrinachol.
  • Fyth yn eich barnu na’n gwneud i chi deimlo’n wael am eich sefyllfa.
  • Yn eich helpu i siarad â’r bobl y mae arnoch arian iddynt.
  • Yn awgrymu ffyrdd i ddelio â dyledion nad oeddech chi’n ymwybodol ohonynt efallai.
  • Yn hapus i siarad gyda chi bob amser, waeth pa mor fawr neu fach yw eich problem.
  • Yn gwirio eich bod wedi ymgeisio am yr holl fudd-daliadau a’r hawliadau sydd ar gael i chi.
  • Yn chwilio am ffyrdd i reoli’ch dyledion hyd yn oed os credwch nad oes gennych arian i’w clirio.

Gallwch gael cyngor yn y ffordd orau i chi: dros y ffôn, ar-lein neu wyneb yn wyneb.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?