Newid eich ewyllys

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn adolygu eu hewyllys pan gânt blant neu wyrion/wyresau neu pan fydd eu sefyllfa ariannol yn newid ac mae sefyllfaoedd eraill yn bodoli pan ddylech wneud ewyllys newydd. Gan ddibynnu ar y math o newid yr ydych yn ei wneud, dylech un ai ychwanegu at eich ewyllys neu ysgrifennu un newydd.

A oes arnoch angen newid eich ewyllys?

Mae’n syniad da adolygu eich ewyllys yn achlysurol ac i sicrhau ei bod yn datgan yr hyn yr ydych yn ei ddymuno. Ac yn sicr dylech edrych ar eich ewyllys unwaith eto pan:

  • gewch blant neu wyrion/wyresau – efallai y byddwch yn dymuno newid yr hyn fydd pobl yn ei gael
  • fyddwch yn priodi – mae priodas yn dirymu ewyllys fel mater o drefn yng Nghymru a Lloegr (ond nid yn yr Alban) oni bai y digwydd hynny fel disgwyliad priodas
  • fyddwch yn ysgaru – nid yw ysgariad yn diddymu ewyllys, er yng Nghymru a Lloegr ni fyddai eich cyn-ŵr/wraig neu bartner sifil yn elwa ohoni, neu
  • pan fydd rhywun a enwir yn eich ewyllys yn marw

Gallwch wneud newidiadau bach i’ch ewyllys – fel newid yr ysgutorion neu ychwanegu etifeddiaeth – drwy ddefnyddio dogfen a elwir yn godisil. Dogfen syml yw codisil sydd angen ei harwyddo a’i thystio yn yr un modd ag ewyllys.

Ni ddylech ddiwygio dogfen wreiddiol yr ewyllys. Os hoffech wneud newidiadau mwy sylweddol i’r ewyllys, yna gall fod yn well ysgrifennu ewyllys newydd. Os byddwch yn ysgrifennu ewyllys newydd gallwch ddirymu’r hen un drwy ei dinistrio.

Defnyddio codisil

Nid oes rheolau ynglŷn â beth gallwch ei newid trwy ddefnyddio codisil – gall amrywio o fod mor syml ag un gair hyd at nifer o adrannau o’ch ewyllys. Ond mae’n syniad da defnyddio codisiliau ar gyfer newidiadau bychain yn unig, oherwydd gallant wneud y gwaith o weinyddu eich ewyllys yn fwy cymhleth pan fyddwch yn marw.

Rhaid arwyddo a thystio codisil yn yr un modd â’ch ewyllys wreiddiol, ond nid yw’n ofynnol i chi ddefnyddio’r un tystion. Peidiwch â defnyddio rhywun fel tyst os ydyn nhw neu eu gŵr/gwraig neu bartner sifil yn elwa trwy rodd yn y codisil – bydd hyn yn annilysu’r rhodd iddynt (yn y codisil).

Codisiliau: manteision ac anfanteision

  • Os ydych yn defnyddio gwasanaeth ysgrifennu ewyllys neu gyfreithiwr, mae ychwanegu codisil yn rhatach fel arfer nag ysgrifennu ewyllys newydd.
  • Dylid cadw codisil gyda’ch ewyllys wreiddiol – gall codisiliau gael eu colli gan godi cwestiynau ynglŷn â’r ewyllys wreiddiol.
  • Os ydych yn newid nifer o rannau o’ch ewyllys, mae’n well i chi fel arfer ysgrifennu ewyllys newydd.

Ysgrifennu ewyllys newydd

Dyma’r dewis gorau fel arfer, yn enwedig os ydych yn dymuno gwneud mwy na dim ond rhai newidiadau bychain. Mae’n union fel ysgrifennu eich ewyllys am y tro cyntaf, ond gyda rhai pethau ychwanegol i’w hystyried.

  • Sicrhewch fod eich ewyllys newydd yn datgan yn glir ei bod yn diddymu unrhyw ewyllysiau neu godisiliau hŷn.
  • Dinistriwch eich hen ewyllys ac unrhyw gopïau – un ai drwy ei rhwygo, ei thorri’n ddarnau neu ei llosgi. Fel arall gall dwy (neu fwy) o ewyllysiau gael eu darganfod a bydd hi’n aneglur pa un ddylid ei dilyn.
  • Dywedwch wrth eich ysgutor ymhle y cedwir eich ewyllys er mwyn iddynt ddod o hyd iddi pan ddaw’r amser.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?