Newidiadau a allai effeithio ar daliadau cynhaliaeth

Gall talu am gynhaliaeth i briod neu ei derbyn (lwfans cyfnodol yn yr Alban) fod yn anodd i’r naill barti. Mae’n golygu ailfeddwl cyllideb eich cartref wrth i chi ddod i delerau gyda’ch amgylchiadau newydd. Bydd y canllaw hwn o gymorth i chi weithio allan sut allai newidiadau mewn incwm, perthynas newydd a digwyddiadau eraill effeithio ar eich taliadau cynhaliaeth.

Newidiadau i’ch taliadau cynhaliaeth i briod/lwfans cyfnodol

Yn cael anhawster gwneud y taliadau? Yn cael anhawster cadw dau ben llinnyn ynghyd gyda’r swm a gewch? Mae Opsiynau Cynhaliaeth Plant yn wasanaeth diduedd ac am ddim sydd â’r nod o helpu rhieni sydd wedi gwahanu, i wneud y penderfyniadau gorau ar gyfer eu hunain a’u plant.

Os ydych yn cael anawsterau sylweddol wrth ymdopi ar yr arian sydd gennych, neu os yw incwm eich cynbartner (gŵr, gwraig neu bartner sifil) wedi cynyddu’n sylweddol, yna efallai ei bod yn bosibl cael cynyddu’r gynhaliaeth a delir i chi.

Yn yr un modd, os ydych chi’n talu i’ch cynbartner a bod eich sefyllfa incwm yn gwaethygu, gallwch ofyn am i lefel y taliadau gael ei ostwng.

Yn y naill sefyllfa a’r llall, mae’n bwysig gweithredu’n gyflym fel na fydd eich ôl-ddyledion yn mynd yn rhy fawr.

Dod i gytundeb

Os na allwch chi a’ch cynbartner gytuno i newid y taliadau a roddir neu a dderbynnir, ystyriwch ddefnyddio cyfryngu. Mae hynny’n golygu bod cyfryngwr wedi ei hyfforddi yn eich helpu i gytuno ar benderfyniad ac mae’n llawer rhatach na mynd i’r llys.

Ond cofiwch, os ydych chi neu’ch cynbartner yn ceisio newid gorchymyn llys (a elwir yn ‘amrywio’ mewn iaith gyfreithiol), yna dim ond y llys all wneud hynny. Ar ôl i chi ddod i gytundeb arall, trwy gyfryngu neu ddulliau eraill, rhaid i chi ofyn i’r llys ei gymeradwyo. Fel arall, bydd y gorchymyn gwreiddiol yn parhau i redeg a gall arwain at gymhlethdodau mawr am ôl-ddyledion.

Os na allwch chi gytuno, efallai mai gwneud cais yn uniongyrchol i’r llys fydd yr unig ddewis. Ond, mae’n ddrud ac nid oes gwarant y byddwch yn cael y canlyniad yr ydych yn ei ddymuno, felly dylech ei osgoi os gallwch chi. Dylech gael cyngor cyfreithiol i weld beth yw eich opsiynau cyn gwneud hyn.

Darllenwch ein canllaw Eich dewisiadau o ran cyngor cyfreithiol neu ariannol ar ysgariad neu ddiddymiad.

Newidiadau mewn incwm neu gyfoeth

Gall newid sylweddol i’ch sefyllfa ariannol gynnwys colli eich swydd heb debygolrwydd o ddod o hyd i un newydd, cychwyn swydd newydd ar gyflog llawer is, afiechyd neu anabledd. Gall hefyd olygu’r gwrthwyneb yn llwyr: dod o hyd i swydd newydd gyda chyflog llawer uwch neu etifeddu neu ennill swm mawr o arian.

Cyfalafu taliadau cynhaliaeth i gymar/lwfans cyfnodol

Os bydd sefyllfa ariannol – yr incwm neu gyfoeth cyfalaf – y cynbartner sy’n talu cynhaliaeth yn gwella yn sylweddol, efallai y bydd yn bosibl i daliadau gael eu ‘cyfalafu’. Mae hyn yn golygu y byddai’r person sy’n derbyn arian yn cael cyfandaliad ac y byddai’r taliadau yn dod i ben (a elwir yn ‘doriad llwyr’). Bydd llysoedd bob amser am ystyried p’un a yw ‘toriad llwyr’ yn bosibl. Yng Ngogledd Iwerddon a’r Alban, byddai’n rhaid i chi a’ch cynbartner gytuno ar daliadau cyfalafu.

Newidiadau os byddwch yn dechrau perthynas newydd

Bydd y taliadau i chi yn dod i ben os byddwch yn ailbriodi neu’n dechrau ar bartneriaeth sifil newydd.

Nid yw byw gyda rhywun arall mewn perthynas, heb briodi na mynd i bartneriaeth sifil, yn golygu y bydd y taliadau gan eich cynbartner yn dod i ben yn awtomatig.

Ond gall ef neu hi ofyn i chi gytuno i leihau’r swm, neu ddod â’r taliadau i ben yn llwyr.

Mae hyn ar y sail bod rhywun arall bellach yn cyfrannu at eich costau byw.

Gall hyn fod yn gymhleth felly mae’n werth cael cyngor cyfreithiol.

Newidiadau i gynhaliaeth plant

Os oes newid sylweddol yn yr incwm neu gyfoeth sydd ar gael i chi neu eich cynbartner yna efallai y byddwch yn gallu addasu lefel y taliadau cynhaliaeth plant.

Os oes gennych drefniant seiliedig ar y teulu gyda’ch cynbartner, gallwch drafod gwneud newidiadau gydag ef neu hi.

Dylech wirio gyda’ch cyfreithiwr am ddiweddaru unrhyw orchymyn llys (os oes gennych chi un) sy’n cynnwys cytundebau blaenorol ar daliadau cynhaliaeth plant.

Os byddwch yn symud i fyw gyda phartner newydd a’ch bod yn derbyn cynhaliaeth plant, ni fydd eich perthynas newydd yn effeithio ar hyn, os byddwch yn priodi neu yn llunio partneriaeth sifil.

Ond gallwch gytuno gyda’ch cynbartner i newid lefel y taliadau, os bydd lefelau incwm yn newid er enghraifft. Os oes llysblant, efallai y byddai’n werth cael cyngor cyfreithiol.

Gwiriwch gyda Opsiynau Cynhaliaeth Plant i weld beth yw eich dewisiadau.

Os na allwch fforddio talu cynhaliaeth plant (oherwydd coronafeirws)

Os byddwch yn parhau i dderbyn eich incwm llawn (neu o leiaf 80% ohono os ydych wedi cael eich rhoi ar ffyrlo), bydd yn rhaid i chi barhau i dalu’ch taliadau cynhaliaeth plant yn llawn,

Fodd bynnag, os cawsoch eich diswyddo neu wedi colli o leiaf 25% o’ch incwm oherwydd y pandemig, byddwch yn gallu talu llai.

Teclyn Llywio Ariannol

Yn chwilio am arweiniad ariannol ond ddim yn gwybod ble i ddechrau? Nid ydych ar eich pen eich hun. Defnyddiwch y Teclyn Llywio Ariannol i gael help yn syth yn seiliedig ar eich amgylchiadau.

Dechreuwch

Ond cofiwch, nid yw’r llywodraeth yn gwneud iawn am unrhyw ddiffyg cynhaliaeth plant.

Os na allwch dalu cynhaliaeth plant gallwch:

1. Siarad â’r rhiant sy’n derbyn

Dyma’r ffordd gyflymaf a symlaf i ddod i gytundeb, os ydych ar delerau da gyda’ch cyn-bartner.

Efallai y byddai’n werth gofyn am leihau taliadau cynhaliaeth plant am y tro. Yna cynlluniwch ddychwelyd i’r swm arferol, uwch pan fydd eich incwm yn dychwelyd i’r arfer.

Os gallwch ddod i drefniant, a bod eich incwm wedi gostwng o leiaf 25%, dylech ddal i gysylltu â’r Gwasanaeth Cynnal Plant, i’w gwneud yn ymwybodol. Efallai y gallant gynnig mwy o gefnogaeth oherwydd y pandemig.

2. Os na allwch gytuno, gofynnwch i’r Gwasanaeth Cynnal Plant (CMS) gamu i mewn

Gofynnwch i’r CMS gyfrifo’r hyn y dylech fod yn ei dalu os yw’ch incwm wedi gostwng 25% neu fwy.

Os nad yw wedi, bydd yn rhaid i chi barhau i dalu’r swm llawn. Bydd y CMS yn gwneud eu hasesiad yn seiliedig ar eich incwm blynyddol gros.

Defnyddiwch y cyfrifiannell cynhaliaeth plant ar wefan GOV.UK.

Os gallwch dalu, ond yn gwrthod, gall y CMS orfodi taliadau. Bydd y rhain yn cael eu tynnu’n uniongyrchol o’ch enillion neu gyfrif banc.

Ar hyn o bryd, gallwch ffonio’r CMS i adael iddynt wybod sut mae’ch sefyllfa ariannol wedi newid oherwydd coronafeirws. Ond bydd angen i chi ddarparu tystiolaeth i ategu hyn yn ddiweddarach.

Defnyddiwch y porth ar-lein ar wefan CMSopens in new window os oes unrhyw reswm na allwch wneud eich taliadau cynhaliaeth heblaw am oherwydd coronafeirws.

Beth allai ddigwydd os na fyddaf yn talu cynhaliaeth i’m plentyn?

Gall y canlyniadau fod yn ddifrifol. Os byddwch yn methu taliadau, mae gan y CMS y pŵer i ddidynnu ôl-ddyledion a thaliadau parhaus yn syth o’ch enillion neu’ch cyfrif banc. Mae ganddynt ystod eang o bwerau eraill ac, fel y dewis olaf, fe allech wynebu’r carchar os byddwch yn gwrthod talu.

Mae taliadau Cynhaliaeth Plant yn ddyled â blaenoriaeth. Os ydych wedi methu mwy nag un taliad neu os ydych yn jyglo dyledion eraill mae’n bwysig eich bod yn eu talu yn y drefn iawn gan fod rhai yn fwy brys ac mae gan rai benthycwyr fwy o rym nag eraill.

Edrychwch ar ein canllaw ar sut i flaenoriaethu eich dyledion i helpu chi i weithio allan pa rai i’w talu gyntaf.
Canfyddwch gyngor cyfrinachol ar ddyledion ar-lein, dros y ffôn neu yn agos at ble rydych yn byw gan ddefnyddio ein teclyn lleolwr cyngor ar ddyledion.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?