Oes angen yswiriant diogelu taliadau (PPI) arnoch?

Mae yswiriant diogelu taliadau, a elwir hefyd yn PPI, yn fath o sicrwydd tymor byr. Mae’r math hwn o bolisi yn rhoi sicrwydd i chi ar gyfer taliadau benthyciad os ydych yn cael eich diswyddo neu’n canfod na allwch weithio oherwydd salwch neu ddamwain. Bydd y polisi priodol yn golygu y byddwch yn gallu bodloni eich taliadau os bydd rhywbeth yn mynd o’i le.

Beth yw yswiriant diogelu taliadau?

Cynlluniwyd yswiriant diogelu taliadau (PPI) i’ch helpu i gadw i fyny â thaliadau benthyciad neu gredyd os na fyddwch yn gallu gweithio am eich bod yn sâl, wedi cael damwain neu wedi colli eich swydd.

Mae’r rhan fwyaf o bobl yn defnyddio PPI ar gyfer ymrwymiadau ariannol fel eu morgais, taliadau cerdyn credyd neu ad-daliadau benthyciad. Bydd gwneud yn siŵr y gallwch dalu’r dyledion hyn yn eich helpu i gadw allan o ddyled os ydych yn canfod na allwch weithio.

Dim ond dyled benodol sy’n cael ei diogelu gan bolisïau PPI, er enghraifft eich bil cerdyn credyd cyfredol. Os byddwch yn gwario ar gerdyn arall, ni fydd yn cael ei ddiogelu. Os byddwch yn hawlio, bydd yr arian yn mynd fel arfer i ad-dalu’r benthyciad hwnnw yn syth – ni allwch ei ddefnyddio at unrhyw beth arall.

Mae polisïau fel arfer yn cynnwys:

  • Salwch neu anabledd
  • Diweithdra annisgwyl
  • Amgylchiadau sy’n eich atal rhag gweithio (e.e. angen gofalu am rywun)
  • Marwolaeth (yn dibynnu ar eich polisi)

Er enghraifft, os oes gennych PPI ar gyfer eich morgais a’ch bod yn darganfod na allwch weithio oherwydd damwain, dylech dderbyn swm rheolaidd o arian i dalu eich ad-daliadau morgais.

Beth nad yw wedi’i gynnwys?

Fel arfer, ni fydd PPI yn cynnwys:

  • Y 90 diwrnod cyntaf ar ôl ichi stopio gweithio – mae angen y gallwch barhau i dalu am y cyfnod hwn eich hun
  • Afiechydon penodol – gwiriwch y rhestr yn eich polisi cyn ichi brynu
  • Cyflyrau a oedd yn bodoli eisoes (afiechydon yr ydych yn gwybod amdanynt yn barod)
  • Pobl sydd wedi ymddeol neu yn hunangyflogedig

A oes ei angen arnoch?

Efallai yr hoffech ystyried PPI os oes gennych forgais, benthyciad neu ad-daliadau cerdyn credyd, ac os ydych chi eisiau gwneud yn siŵr y gallwch ddal i’w talu os ydych yn sâl neu’n cael eich diswyddo.

Os ydych chi’n meddwl eich bod angen PPI, gwnewch yn siŵr eich bod yn deall manylion y polisi. Darllenwch y dogfennau polisi’n ofalus a gofynnwch i’r cwmni yswiriant – neu frocer yswiriant neu gynghorwr ariannol annibynnol – egluro unrhyw beth nad yw’n glir.

Dysgwch fwy am Sut a ble i brynu yswiriant diogelu taliadau.

Pwy sydd ddim ei angen?

Mae’n debyg nad ydych angen yswiriant diogelu taliadau os:

Os ydych yn hunangyflogedig neu’n gweithio ar gontractau neu’n gwneud unrhyw waith dros dro, ni fydd rhai polisïau yswiriant diogelu taliadau yn eich diogelu.

  • Os ydych yn ddi-waith (yn hytrach nag wedi’ch diswyddo)
  • Os gallech ymdopi drwy gael tâl salwch. Mae gennych becyn buddion cyflogai sy’n rhoi incwm ichi am chwe mis neu ragor, er mwyn ichi gadw i fyny â’ch taliadau.
  • Os ydych wedi cynilo digon i gadw i fyny â thaliadau.
  • Os byddai’ch partner neu’ch teulu yn eich cefnogi.
  • Os nad oes gennych arian sbâr heblaw am yswiriant sylfaenol, fel yswiriant car ac yswiriant adeiladau neu gynnwys.

A oes rhywun erioed wedi cam-werthu PPI i chi?

Efallai eich bod wedi clywed am gamwerthu PPI, ac mae llawer o bobl sydd wedi’i brynu ar gam wedi cael iawndal. Yn y gorffennol, roedd rhai banciau a darparwyr benthyciadau yn gwerthu polisïau heb esbonio’r cynnyrch yn llawn, neu gan hawlio ar gam ei bod yn ofynnol ar gyfer unrhyw un oedd yn cael benthyciad.

Os ydych chi’n meddwl bod rhywun wedi cam-werthu PPI i chi, ystyriwch y canlynol:

  • Oeddech chi’n gwybod eich bod yn ei brynu?
  • A ddywedwyd wrthych chi bod yn rhaid i chi ei brynu?
  • A oedd amodau’r polisi yn cynnwys eich amgylchiadau?
  • A oedd angen yswiriant diogelu taliadau arnoch?

Os ydych chi’n meddwl bod gennych reswm i gwyno, cysylltwch â’ch banc neu ddarparwr benthyciad. Mae ganddynt bum niwrnod i roi gwybod i chi eu bod wedi derbyn eich cwyn ac wyth wythnos i weithredu arno. Os nad ydych yn clywed ganddynt neu os ydych yn anfodlon ar eu hymateb, mae gennych chi chwe mis i gysylltu â Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Am ragor o wybodaeth ar gofrestru cwyn, darllenwch Sut i hawlio ar gyfer yswiriant diogelu taliadau (PPI) a gam-werthwyd.

Mathau eraill o yswiriant i’w hystyried

Mae PPI yn helpu diogelu eich ad-daliadau pan fyddwch wedi benthyg arian, ond mae gwahanol fathau o yswiriant i helpu diogelu eich incwm os na allwch weithio.

Er enghraifft, bydd yswiriant diogelu incwm tymor byr (STIP) yn sicrhau eich gwariant allweddol am hyd at flwyddyn. Mae yswiriant diogelu incwm (IP) yn diogelu amrediad eang o salwch/anableddau a gall ddarparu mwy o yswiriant am gyfnod hirach o amser. Mae’r rhain yn gynnyrch unigol ac ni ddylid eu drysu gyda PPI.

Gallwch ddysgu rhagor trwy ddilyn y dolenni isod.

A oes angen yswiriant diogelu incwm arnoch? Mae’r cynnyrch hwn yn cynnwys ystod ehangach o salwch ac anableddau, ac yn darparu yswiriant nes gallwch ddychwelyd i’r gwaith.

A oes arnoch angen yswiriant diogelu incwm tymor byr? Bydd y cynnyrch hwn yn helpu yswirio eich treuliau hanfodol os na allwch weithio am gyfnod byr o amser.

A oes angen yswiriant bywyd arnoch? Yn darparu cyfandaliad ar gyfer eich dibynyddion os ydych chi’n marw’n annisgwyl.

Oes angen yswiriant salwch difrifol arnoch? Mae’r math hwn o gynnyrch hirdymor yn darparu ‘cyfandaliad’ di-dreth os ydych yn cael diagnosis o salwch difrifol sydd wedi ei restru yn eich polisi.