Os yw’ch babi wedi marw yn fuan wedi’r enedigaeth

Os yw’ch babi wedi marw yn fuan wedi’r enedigaeth, gall llawer o deuluoedd mewn galar wynebu straen ariannol ar ben eu colled. Mae’n bwysig gwybod beth sydd gennych hawl iddo a gyda phwy i siarad.

Pa fudd-daliadau a hawliau allwch chi eu hawlio?

Os yw’ch babi yn marw o fewn pedair wythnos i gael ei eni, mae gennych hawl i fwy neu lai’r un cymorth ariannol â theuluoedd eraill sydd wedi cael babi newydd.

Byddwch yn dal i fod angen dweud wrth rai pobl allweddol beth sydd wedi digwydd. Y ffordd orau i wneud hyn fel arfer yw ffonio neu, pan fydd yn bosibl, anfon e-bost. Os na fyddwch yn teimlo y byddech yn gallu ffonio eich hun, efallai y byddwch yn gallu cael perthynas neu ffrind agos i wneud rhai o’r galwadau ar eich rhan.

Tâl ac absenoldeb mamolaeth

Mae gennych hawl i gyfanswm o 52 wythnos o absenoldeb. Ni allwch gael hyn os byddwch yn cael plentyn trwy fenthyg croth, ond efallai y gallwch gael absenoldeb rhiant di-dâl.

Efallai y byddwch yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol tra byddwch o’r gwaith am uchafswm o 39 wythnos (ar yr amod eich bod wedi bod yn gweithio’n ddigon hir). Rhaid i chi hawlio cyn pen 28 diwrnod o farwolaeth eich babi.

Siaradwch â’ch cyflogwr am beth all ei gynnig i chi neu wirio eich contract cyflogaeth. Mae’r rhan fwyaf o gyflogwyr yn cynnig absenoldeb tosturiol i rieni mewn galar yn rhan o’u contract cyflogaeth sylfaenol neu fuddion cyflogeion.

Lwfans Mamolaeth

Os ydych yn hunangyflogedig neu os nad ydych wedi bod gyda’ch cyflogwr yn ddigon hir i fod yn gymwys am Dâl Mamolaeth Statudol, efallai y byddwch yn gymwys am Lwfans Mamolaeth.

Mae hwn yn cael ei dalu gan y llywodraeth yn hytrach na’ch cyflogwr. Os na allwch gael Lwfans Mamolaeth, efallai y gallwch gael Lwfans Cyflogaeth a Chymorth.

I hawlio Lwfans Mamolaeth neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, cysylltwch â’ch Canolfan Byd Gwaith neu, os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, eich Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau.

Budd-dal Plant

Byddwch yn cael Budd-dal Plant llawn am y cyfnod o’r enedigaeth hyd at wyth wythnos wedi i’ch babi farw.

Os ydych eisoes wedi hawlio Budd-dal Plant, bydd angen i chi roi gwybod i’r Swyddfa Budd-dal Plant (0300 200 3100) bod eich babi wedi marw.

Os nad ydych wedi hawlio eto, rhaid i chi wneud hynny o fewn tri mis i’r enedigaeth i gael y swm yn llawn.

Dysgwch ragor am Fudd-dal Plant os bydd plentyn yn marw ar wefan GOV.UK

Credyd Treth Plant

Efallai y byddwch hefyd yn gallu hawlio credydau treth hyd at wyth wythnos wedi marwolaeth eich babi.

Os nad ydych wedi hawlio, dylech wneud hynny o fewn un mis.

Os ydych eisoes yn derbyn credydau treth ar gyfer eich babi, rhaid i chi roi gwybod i’r Swyddfa Gredydau Treth (0345 300 3900) cyn pen mis o’ch colled.

Canfyddwch fwy am Gredyd Treth Plant.

Grant Mamolaeth Cychwyn Cadarn

Os ydych ar incwm isel ac yn derbyn budd-dal cymwys (fel Cymorth Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth), nid yw’n effeithio ar eich hawl i hawlio Grant Mamolaeth Cychwyn Cadarn.

Rhaid i chi hawlio’r grant cyn pen 11 wythnos o’r dyddiad pan ddisgwylir i’r babi gael ei eni neu cyn pen tri mis ar ôl genedigaeth y babi.

I hawlio Grant Mamolaeth Cychwyn Cadarn:

Budd-daliadau a hawliau eraill

Mae gennych hawl i bresgripsiynau am ddim a thriniaeth ddeintyddol GIG am 12 mis o leiaf.

Gofynnwch i’ch meddyg neu fydwraig am ffurflen FW8, y gallwch ei chwblhau ac yna maent yn ei harwyddo a’i hanfon i chi. Byddwch yn derbyn eich tystysgrif eithriad yn y post.

Gallant hefyd helpu â’r rhaglen Cychwyn Iach os ydych wedi bod yn hawlio talebau. Ni fyddwch yn derbyn rhagor o dalebau ond gallwch ddefnyddio unrhyw dalebau rydych wedi’u derbyn eisoes.

Dysgwch ragor am Presgripsiynau a thriniaeth ddeintyddol am ddim gan y GIG yn ystod beichiogrwydd

Cofrestru’ch babi

Rhaid cofrestru genedigaeth eich babi yng Nghymru a Lloegr o fewn 42 niwrnod, ac yn yr Alban o fewn 21 niwrnod.

Yn y rhan fwyaf o leoedd, bydd angen i chi fynd i’ch swyddfa gofrestru leol, ond efallai y gallwch wneud hyn yn yr ysbyty. Bydd staff yr ysbyty yn rhoi gwybod i chi beth sydd angen i chi ei wneud a ble i fynd.

Gwneud trefniadau’r angladd

Yn ôl y gyfraith rhaid i fabi sy’n marw yn fuan ar ôl ei eni gael ei gladdu neu ei amlosgi yn ffurfiol er nad yw angladd yn ofyn cyfreithiol.

Bydd nifer o ysbytai yn cynnig trefnu angladd, claddedigaeth neu amlosgi i chi yn rhad ac am ddim neu gallwch wneud eich trefniadau eich hun gyda neu heb drefnwr angladdau.

Mae’r mwyafrif o drefnwyr angladdau yn cynnig gwasanaeth angladd syml am ddim ar gyfer babanod.

Dysgwch ragor am angladdau ar wefan Sands

Os ydych ar incwm isel, efallai y bydd y Gronfa Gymdeithasol yn gallu helpu gydag unrhyw gostau angladd.

Dysgwch ragor am Daliadau Angladd ar wefan GOV.UK

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?