Os yw’ch babi yn farw-anedig

Wedi marw-enedigaeth, mae nifer o deuluoedd mewn galar yn gweld eu bod yn wynebu straen ariannol ar ben eu galar. Mae’n bwysig gwybod beth allwch chi ei hawlio ac at bwy i droi i drafod. Mae’r wybodaeth hon yn berthnasol hefyd os ydych wedi terfynu beichiogrwydd wedi 24 wythnos oherwydd anormaledd ffoetws.

A oes gennych chi hawl i gael budd-daliadau a hawliadau os yw’ch babi yn farw-anedig?

Os cawsoch fabi marw-anedig ar ôl 24 wythnos lawn o feichiogrwydd, efallai y gallwch hawlio cymorth ariannol.

Byddwch yn dal i fod angen dweud wrth rai pobl allweddol beth sydd wedi digwydd.

Y ffordd orau i wneud hyn fel arfer yw dros y ffôn neu, os yw’n bosibl, drwy e-bost. Os na fyddwch yn teimlo y gallwch godi’r ffôn, efallai y gallai perthynas neu ffrind agos wneud rhai o’r galwadau ar eich rhan.

Tâl ac absenoldeb mamolaeth

Mae gennych hawl i gyfanswm o 52 wythnos o absenoldeb. Ni allwch gael hyn os byddwch yn cael plentyn trwy fenthyg croth, ond efallai y gallwch gael absenoldeb rhiant di-dâl.

Efallai y byddwch yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol tra byddwch yn absennol o’r gwaith am uchafswm o 39 wythnos (ar yr amod eich bod wedi bod yn gweithio’n ddigon hir). Rhaid i chi hawlio cyn pen 28 diwrnod o farwolaeth eich babi.

Siaradwch â’ch cyflogwr am beth all ei gynnig i chi neu wirio eich contract cyflogaeth. Mae’r rhan fwyaf o gyflogwyr yn cynnig absenoldeb tosturiol i famau a thadau mewn galar yn rhan o’u contract cyflogaeth sylfaenol neu fuddion cyflogeion.

Os nad ydych yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol

Cysylltwch â’ch Canolfan Byd Gwaith neu Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau a gallant eich helpu i wneud hawliad am Lwfans Mamolaeth neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth.

Holwch am y Grant Mamolaeth Dechrau Cadarn hefyd – os ydych ar incwm isel, dylech fod yn gymwys o hyd.

Budd-daliadau a hawliadau eraill

Mae gennych hawl i gael presgripsiynau am ddim am o leiaf 12 mis yn Lloegr (Yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon mae presgripsiynau am ddim i bawb.) Mae gennych hawl hefyd i gael triniaeth ddeintyddol am ddim gan y GIG hyd nes y bydd y dystysgrif yn dod i ben.Gofynnwch i’ch meddyg neu fydwraig am ffurflen FW8, i chi ei chwblhau ac yna bydd ef neu hi yn ei harwyddo a’i hanfon ar eich rhan. Byddwch yn derbyn eich tystysgrif eithriad yn y post.

Gallant hefyd roi help i chi gyda’r rhaglen Cychwyn Iach os buoch yn hawlio talebau. Ni fyddwch yn derbyn rhagor o dalebau ond gallwch ddefnyddio unrhyw dalebau rydych wedi’u derbyn eisoes.

Cofrestru’ch baban

Rhaid cofrestru genedigaeth eich babi yng Nghymru a Lloegr o fewn 42 diwrnod, ac yn yr Alban o fewn 21 diwrnod. Yng Ngogledd Iwerddon mae’n rhaid cofrestru baban marw-anedig o fewn blwyddyn.

Yn y rhan fwyaf o leoedd, bydd angen i chi fynd i’ch swyddfa gofrestru leol, ond efallai y gallwch wneud hyn yn yr ysbyty. Bydd staff yr ysbyty yn rhoi gwybod i chi beth sydd angen i chi ei wneud a ble i fynd.

Gwneud trefniadau’r angladd

Yn ôl y gyfraith, rhaid i faban sy’n farw-anedig ar ôl 24 wythnos o feichiogrwydd gael ei gladdu neu ei amlosgi’n ffurfiol, er nid yw angladd yn ofyniad cyfreithiol felly.

Os ydych chi’n byw yng Nghymru, yr Alban neu Loegr, ni fydd eich awdurdod lleol yn codi ffioedd arnoch chi am angladd neu amlosgiad arferol ar gyfer plentyn.

Bydd yn rhaid, serch hynny, i chi dalu am ffioedd eraill megis trefnydd angladdau, blodau a chofeb.
Yn Lloegr, mae yna hefyd gyfraniad o £300 tuag at bris arch, blwch neu amdo.

Gall y trefnydd angladdau hawlio hyn yn ôl, neu os nad ydych chi’n defnyddio un, gallwch chi ei hawlio yn ôl eich hun.

Os nad ydych chi’n defnyddio trefnydd angladdau, gallwch chi hawlio ar gyfer rhai costau angladd ar Gov.uk.

Os ydych chi ar incwm isel iawn ac yn derbyn budd-daliadau penodol, efallai y bydd y Gronfa Gymdeithasol yn gallu helpu gyda chostau eraill yr angladd.

Mae’r elusen marw-enedigaeth a marwolaeth baban newydd-anedig Sandsopens in new window ar gael os ydych chi angen cefnogaeth ymarferol ac emosiynol yn y cyfnod hwn.

Canllawiau printiedig am ddim

Mae ein canllawiau printiedig yn rhoi gwybodaeth a chyngor clir a diduedd ichi mewn iaith hawdd ei deall. Maent yn fan cychwyn da os hoffech gael gwybodaeth gyffredinol am wasanaethau a chynnyrch ariannol, a gallant eich helpu i wneud dewisiadau ar sail gwybodaeth.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?