Os yw’ch babi yn farw-anedig

Wedi marw-enedigaeth, mae nifer o deuluoedd mewn galar yn gweld eu bod yn wynebu straen ariannol ar ben eu galar. Mae’n bwysig gwybod beth allwch chi ei hawlio ac at bwy i droi i drafod. Mae’r wybodaeth hon yn berthnasol hefyd os ydych wedi terfynu beichiogrwydd wedi 24 wythnos oherwydd anormaledd ffoetws.

A oes gennych chi hawl i gael budd-daliadau a hawliadau os yw’ch babi yn farw-anedig?

Os cawsoch fabi marw-anedig ar ôl 24 wythnos lawn o feichiogrwydd, efallai y gallwch hawlio cymorth ariannol.

Byddwch yn dal i fod angen dweud wrth rai pobl allweddol beth sydd wedi digwydd.

Y ffordd orau i wneud hyn fel arfer yw dros y ffôn neu, os yw’n bosibl, drwy e-bost. Os na fyddwch yn teimlo y gallwch godi’r ffôn, efallai y gallai perthynas neu ffrind agos wneud rhai o’r galwadau ar eich rhan.

Tâl ac absenoldeb mamolaeth

Mae gennych hawl i gyfanswm o 52 wythnos o absenoldeb. Ni allwch gael hyn os byddwch yn cael plentyn trwy fenthyg croth, ond efallai y gallwch gael absenoldeb rhiant di-dâl.

Efallai y byddwch yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol tra byddwch yn absennol o’r gwaith am uchafswm o 39 wythnos (ar yr amod eich bod wedi bod yn gweithio’n ddigon hir). Rhaid i chi hawlio cyn pen 28 diwrnod o farwolaeth eich babi.

Siaradwch â’ch cyflogwr am beth all ei gynnig i chi neu wirio eich contract cyflogaeth. Mae’r rhan fwyaf o gyflogwyr yn cynnig absenoldeb tosturiol i famau a thadau mewn galar yn rhan o’u contract cyflogaeth sylfaenol neu fuddion cyflogeion.

Os nad ydych yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol

Os ydych yn hunangyflogedig neu heb fod gyda’ch cyflogwr yn ddigon hir i fod yn gymwys i gael Tâl Mamolaeth Statudol, efallai y byddwch chi’n gymwys i gael Lwfans Mamolaeth.

Y llywodraeth yn hytrach na’ch cyflogwr sy’n talu hwn.

Os na allwch gael Lwfans Mamolaeth, efallai y gallwch gael Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA).

I wneud cais am Lwfans Mamolaeth, Credyd Cynhwysol neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, cysylltwch â’ch Canolfan Byd Gwaith

Darganfyddwch fwy, a dewch o hyd i’ch Canolfan Byd Gwaith agosaf, ar wefan GOV.UK

Os ydych yn byw yng Ngogledd Iwerddon, dewch o hyd i’ch Jobs & Benefits Office agosaf ar wefan nidirect

Gofynnwch am Grant Mamolaeth Cychwyn Cadarn hefyd. Os ydych ar incwm isel, dylech ddal fod yn gymwys. Darganfyddwch fwy ar wefan GOV.UK

Tâl a Absenoldeb Profedigaeth Rhieni Statudol

Os ydych chi’n gyflogedig yn Lloegr, yr Alban neu Gymru mae gennych chi 56 wythnos i gymryd Absenoldeb i Rieni mewn Profedigaeth neu i hawlio Tâl Statudol i Rieni mewn Profedigaeth trwy eich cyflogwr. Mae hyn yn dechrau o ddyddiad marwolaeth y plentyn.

Rydych chi’n gallu cymryd dwy wythnos o absenoldeb mewn un bloc neu fel dau floc ar wahân o un wythnos.

Mae’r 56 wythnos wedi’u rhannu’n ddau gyfnod:

  • o ddyddiad marwolaeth neu farw-enedigaeth y plentyn hyd at wyth wythnos wedi hynny
  • naw i 56 wythnos ar ôl dyddiad marwolaeth neu farw-enedigaeth y plentyn.

Mae’n rhaid i chi roi rhybudd i’ch cyflogwr cyn i chi gymryd Absenoldeb i Rieni mewn Profedigaeth.

I weld rhagor o wybodaeth am gymhwysedd, ewch i wefan GOV.UK.

Budd-daliadau a hawliadau eraill

Mae gennych hawl i gael presgripsiynau am ddim am o leiaf 12 mis yn Lloegr.

Yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon mae presgripsiynau am ddim i bawb.

Mae gennych hawl hefyd i gael triniaeth ddeintyddol am ddim gan y GIG hyd nes y bydd y dystysgrif yn dod i ben.

Gofynnwch i’ch meddyg neu fydwraig am ffurflen FW8, i chi ei chwblhau ac yna bydd ef neu hi yn ei harwyddo a’i hanfon ar eich rhan.

Byddwch yn derbyn eich tystysgrif eithriad yn y post.

Gallant hefyd eich helpu gyda’r rhaglen Healthy Start os ydych wedi bod yn hawlio talebau. Ni chewch ragor o dalebau ond gallwch ddefnyddio unrhyw rai a gawsoch eisoes.

Darganfyddwch fwy am y rhaglen ar wefan Healthy Start

Cofrestru’ch baban

Rhaid cofrestru genedigaeth eich babi yng Nghymru a Lloegr o fewn 42 diwrnod, ac yn yr Alban o fewn 21 diwrnod. Yng Ngogledd Iwerddon mae’n rhaid cofrestru baban marw-anedig o fewn blwyddyn.

Yn y rhan fwyaf o leoedd, bydd angen i chi fynd i’ch swyddfa gofrestru leol, ond efallai y gallwch wneud hyn yn yr ysbyty. Bydd staff yr ysbyty yn rhoi gwybod i chi beth sydd angen i chi ei wneud a ble i fynd.

Yng Nghymru a Lloegr, dewch o hyd i’ch swyddfa gofrestru agosaf ar wefan GOV.UK
Os ydych yn byw yn yr Alban, ewch i’r wefan National Records of Scotland
Yng Ngogledd Iwerddon, gallwch ei wneud yn unrhyw swyddfa District Registrar. Dewch o hyd i’ch swyddfa District Registrar agosaf ar y wefan nidirect

Gwneud trefniadau’r angladd

Yn ôl y gyfraith, rhaid i faban sy’n farw-anedig ar ôl 24 wythnos o feichiogrwydd gael ei gladdu neu ei amlosgi’n ffurfiol, er nid yw angladd yn ofyniad cyfreithiol felly.

Os ydych chi’n byw yng Nghymru, yr Alban neu Loegr, ni fydd eich awdurdod lleol yn codi ffioedd arnoch chi am angladd neu amlosgiad arferol ar gyfer plentyn.

Bydd angen talu ffioedd eraill o hyd, trefnydd angladdau, blodau a chofeb.

Yng Nghymru, mae cyfraniad £500 hefyd tuag at yr angladd a chostau cysylltiedig eraill fel teyrngedau mewn blodau, placiau.

Os ydych chi ar incwm isel isel a bod angen cymorth ychwanegol arnoch chi i helpu i dalu am angladd, gallech chi gael Taliad Costau Angladd os ydych chi’n byw yn Lloegr, Cymru neu Ogledd Iwerddon.

I weld rhagor o wybodaeth, ewch i wefan GOV.UK neu cysylltwch â’ch Canolfan Byd Gwaith lleol. Os ydych chi’n byw yng Ngogledd Iwerddon, cysylltwch â’ch Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau.

Os ydych chi’n byw yn yr Alban, mae’n cael ei alw’n Daliad Cymorth Angladd. Dysgwch fwy ar y wefan mygov.scot.

Mae’r achos o goronafeirws wedi gosod cyfyngiadau difrifol ar angladdau, sydd yn gwneud trefnu seremoni ystyrlon ymddangos yn anodd. Gallwch ddod o hyd i fwy am beth allwch ei wneud ar wefan Quaker Social Action
Os ydych ar incwm isel iawn ac yn derbyn budd-daliadau penodol, efallai y byddwch yn gallu cael help gyda chostau eraill yr angladd. Darganfyddwch fwy am Daliadau Angladd ar wefan GOV.UK
Os ydych yn byw yn yr Alban mae’n cael ei alw’n Funeral Support Payment. Darganfyddwch fwy ar wefan MYGOV.SCOT

Mae Sands, elusen genedigaeth farw a marwolaeth newyddenedigol, yn cynnig cefnogaeth ymarferol ac emosiynol. Darganfyddwch fwy ar wefan Sandsopens in new window.

Canllawiau printiedig am ddim

Mae ein canllawiau printiedig yn rhoi gwybodaeth a chyngor clir a diduedd ichi mewn iaith hawdd ei deall. Maent yn fan cychwyn da os hoffech gael gwybodaeth gyffredinol am wasanaethau a chynnyrch ariannol, a gallant eich helpu i wneud dewisiadau ar sail gwybodaeth.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?