Pa bryd i ddefnyddio arbenigwr profiant

Fe allai ymddangos yn haws defnyddio arbenigwr profiant i roi trefn ar ystâd rhywun sydd wedi marw. Ond gall y gwasanaeth hwn fod yn gostus. Byddwn yn amlinellu’r amgylchiadau pan ddylech chi ystyried defnyddio arbenigwr profiant a sut i ddod o hyd i un.

Pa bryd y dylwn i ddefnyddio arbenigwr profiant?

Mae’n eithaf cyffredin i berthynas neu gyfaill ymgymryd â rôl ysgutor neu weinyddwr i gael profiant eu hunain. Mae llawer yn ei chael hi’n haws na’r disgwyl. Ac mae’n rhoi amser iddynt ddelio â’u galar wrth iddynt roi trefn ar yr ystâd.

Serch hynny, efallai y byddech chi’n hoffi ystyried defnyddio arbenigwr profiant os:

  • Yw gwerth yr ystâd dros y Trothwy Treth Etifeddiant, ac mae’r ystâd yn dal i ennill incwm rheolaidd ble y mae trethi cymhleth yn ddyledus.
  • Bu farw’r ymadawedig heb ewyllys, ac mae’n ystâd gymhleth i’w gweinyddu.
  • Mae amheuon ynghylch dilysrwydd yr ewyllys.
  • Mae gan yr ymadawedig ddibynyddion a gafodd eu gadael allan o’r ewyllys yn fwriadol a allai fod eisiau hawlio ar yr ystâd.
  • Mae gan yr ystâd drefniadau cymhleth, megis asedau sy’n cael eu cadw mewn ymddiriedolaeth.
  • Mae’r ystâd yn fethdalwr.
  • Mae amheuon bod yr ystâd yn fethdalwr.
  • Mae’r ystâd yn cynnwys eiddo tramor neu asedau tramor.
  • Roedd yr ymadawedig yn byw y tu allan i’r DU at ddibenion treth.

Beth yw cost gwasanaethau profiant?

Mae rhai arbenigwyr profiant yn codi ar gyfradd yr awr wrth i eraill godi ffi sy’n ganran o werth yr ystâd.

Fel arfer cyfrifir y ffi ar rhwng 1% a 5% o werth yr ystâd, ynghyd â TAW.

Mae’r tabl isod yn enghraifft o faint y gallech chi dalu am eu gwasanaeth. Nid yw’r cyfanswm hwn yn cynnwys ffioedd llys neu ymgeisio, felly bydd y bil terfynol yn uwch yn ôl pob tebyg.

Gwerth yr ystâd Ffioedd TAW Cyfanswm i’w dalu
£100,000 £1,000 (1% o werth yr ystâd) £200 £1,200
£100,000 £5,000 (5% o werth yr ystâd) £1,000 £6,000

Mae rhai arbenigwyr profiant yn codi cyfradd yr awr a ffi ganrannol. Ond nid yw hyn bob amser yn golygu eu bod yn ddrytach.

Mae rhai cwmnïau arbenigwyr profiant hefyd yn codi ffi benodol am eu gwasanaethau. Maen nhw’n ei seilio ar amcangyfrif o gyfaint y gwaith sy’n gysylltiedig. Mae’r cwmnïau hyn yn honni eu bod yn rhatach na chyfreithiwr neu gyfrifydd traddodiadol.

Mae’r rhan fwyaf o fanciau hefyd yn cynnig gwasanaethau gweinyddu profiant ac ystâd. Serch hynny, yn aml mae’r gwasanaethau hyn yn ddrutach na defnyddio cyfreithiwr neu gwmni arbenigol.

Mae rhagor o wybodaeth ar ffioedd arbenigwyr profiant ar wefan Which?

Dod o hyd i arbenigwr profiant

Os byddwch chi’n penderfynu defnyddio arbenigwr profiant, fe allai fod yn haws defnyddio’r cyfreithiwr a luniodd yr ewyllys neu’i storio.

Ond nid oes yn rhaid i chi eu defnyddio - mae bob hawl gennych i edrych o gwmpas am gyfreithiwr neu gyfrifydd arbenigol arall, neu ddefnyddio un yr ydych chi’n gwybod amdano yn barod.

Cofiwch gymharu dyfynbrisiau pan fyddwch chi’n edrych o gwmpas am arbenigwr profiant. Fe allech chi hyd yn oed ddefnyddio’r dyfynbrisiau cystadleuol hyn i drafod am ffi ratach gyda’r arbenigwr yr ydych chi ei ffafrio.

Cyfeirlyfrau o arbenigwyr profiant

Defnyddiwch y dolenni isod i ganfod cyfrifydd neu gyfreithiwr profiant:

Pethau i gadw llygad arnynt

Isod y mae rhestr o bethau i’w hystyried neu gadw llygad arnynt wrth ddelio ag arbenigwr profiant.

1. Amcangyfrif bras yn erbyn bil terfynol

Mae llawer o arbenigwyr profiant yn gyndyn o roi amcangyfrif ‘sy’n rhwymo’ i chi o’u ffioedd, gan roi ‘ffigwr yn agos ati’ yn lle hynny.

Os byddant yn rhoi ffigwr yn agos ati, dylech ddisgwyl diwygiadau i’r ffigwr hwn wrth i’r gwaith fynd rhagddo. O ganlyniad i hynny, efallai y dylech chi baratoi am fil uwch na’r amcangyfrif cychwynnol.

Mae mwy o gwmnïau yn awr, cyn iddynt dderbyn y gwaith, yn gofyn i chi lanw holiadur canfod ffeithiau manwl. Mae hyn yn caniatáu iddynt gael darlun cliriach o’r gwaith dan sylw ac yn dyfynnu pris yn unol â hynny.

O ganlyniad i hynny, mae’r bil terfynol yn llai tebygol o wahaniaethu o’u dyfynbris gan ryw lawer.

2. Costau trydydd parti (costau traul) ac ychwanegion gwasanaeth

Mae rhai ffioedd - a elwir yn gostau traul - y bydd angen i chi eu talu fel rhan o gael profiant. Er enghraifft, ffi ymgeisio am brofiant neu gael copïau ardystiedig o rai dogfennau.

Gyda rhai ystadau, weithiau mae’n angenrheidiol gwerthu asedau, megis eiddo, wrth weinyddu’r ystâd. Gan hynny, fel arfer bydd ffioedd prisio a thrawsgludo sy’n ychwanegol at y dyfynbris gwreiddiol.

Cofiwch ofyn faint yw’r ffioedd traul, a hefyd am gyfradd glir am y gwasanaethau ychwanegol hyn.

3. Talu mewn cyfnodau a TAW

Wrth i’r gwaith fynd rhagddo, bydd llawer o arbenigwyr profiant yn disgwyl taliad ar gyfnodau penodol.

Mae rhai o’r taliadau hyn am eu gwasanaeth hyd at y cyfnod hwnnw, tra bod eraill am ffioedd traul.

Cyn i chi gytuno i’w llogi, cofiwch ofyn iddynt esbonio’n glir pa bryd y mae taliadau yn ddyledus ac am faint.

Bydd angen i chi hefyd ystyried TAW, os nad yw’n rhan o’r dyfynbris. Gallai’r tâl TAW o 20% gynyddu’r bil gan gryn lawer.

4. Banc fel cyd-ysgutor

Os wnaeth yr ymadawedig ddefnyddio banc i lunio ei ewyllys a’u penodi yn gyd-ysgutor. Efallai y byddant yn awgrymu eu bod yn gweithredu fel ysgutor proffesiynol ac yn cynnal y profiant. Yn wir, mae rhai yn y gorffennol wedi ceisio mynnu hyn.

Gyda’r trefniant hwn, mae’r banc yn dueddol o godi canran o werth yr ystâd am eu gwasanaethau. Mewn rhai ystadau, gallai hyn olygu degau o filoedd o bunnau mewn ffioedd gwasanaeth.

Fe allech chi ofyn i’r banc gamu i lawr fel ysgutor, gyda chytundeb yr holl fuddiolwyr. Ond os bydd y banc yn gwrthod ildio ei rôl, efallai y bydd yn rhaid i chi wneud cais i’r llys i’w dileu hwy.