Pa ddiogelwch ariannol sydd gennych yn barod?

Gall yswiriant diogelu fod yn rhwyd ddiogelwch werthfawr i chi a’ch teulu, petaech yn mynd yn wael neu yn marw. Ond efallai eich bod gennych orchydd gwerthfawr yn barod mewn lle fel rhan o’ch buddion gwaith neu trwy system budd-daliadau’r wladwriaeth.

Buddion y gweithle

Mae bob amser yn syniad da gwirio a yw’ch cyflogwr yn darparu rhywfaint o yswiriant i chi.

Darganfyddwch pa fuddion yn y gweithle sydd gennych trwy edrych ar eich contract cyflogaeth neu lythyr cynnig neu ddogfennau pensiwn. Yn nodweddiadol, gallai’r rhain gynnwys Marwolaeth mewn Gwasanaeth (yswiriant bywyd), gorchudd salwch critegol, yswiriant iechyd iechyd preifat neu, ddiogelwch incwm (os ydych yn sâl ac yn methu â gweithio).

Os nad ydych yn siŵr o hyd, siaradwch ag adran Adnoddau Dynol eich sefydliad.

Efallai y byddwch hefyd yn gweld bod eich buddion yn y gweithle eisoes yn cynnwys yswiriant diogelwch incwm, neu’n rhoi hawl i chi siopa neu gael gwasanaethau am bris gostyngedig gyda chyfraddau rhatach dethol gan gyflenwyr.

Gall cyflogwyr roi cynlluniau yswiriant grŵp ar waith sy’n cwmpasu’r holl weithwyr sy’n rhoi telerau ffafriol oherwydd arbedion maint. Mae hyn yn golygu bod cost darparu yswiriant cyfatebol yn llai nag y byddai’n rhaid i weithiwr ei dalu os yw’n prynu yswiriant yn bersonol ac yn aml gyda diogelwch mwy cynhwysfawr.

Mae sawl math o yswiriant a buddion diogelwch y gallai eich cyflogwr eu cynnig ac rydym wedi llunio rhestr o’r trefniadau yswirio grŵp mwyaf cyffredin.

Yswiriant meddygol preifat

Mae rhai sefydliadau yn cynnig yswiriant meddygol preifat i’w gweithwyr. Mae hyn yn golygu, os byddwch yn mynd yn sâl, y byddwch yn gallu cael mynediad at ofal meddygol preifat, fel dewis arall i ddefnyddio’r GIG. Mewn rhai ahosion gall fod yn gyflymach a mwy cyfleus. Mae’r gost o ddarparu yswiriant meddygol preifat yn cael ei drin fel buddion yn lle arian at ddibenion treth felly bydd raid i chi dalu treth ar werth cyfatebol eich premiymau yswiriant meddygol preifat. Ond, mae cynlluniau cwmnïau yn sylweddol ratach na’r hyn sydd ar gael ar y farchnad ac yn aml yn cynnwys yswiriant ar gyfer cyflyrau sy’n bodoli yn barod, sydd fel arfer wedi’u heithrio os ydych yn prynu’r math hwn o bolisi eich hun.

Yswiriant bywyd (a elwir yn aml yn Farwolaeth mewn Gwasanaeth)

Bydd y math hwn o yswiriant yn darparu cyfandaliad i’ch buddiolwyr, pe byddech chi’n marw tra byddwch mewn cyflogaeth. Mae swm yr yswiriant fel arfer yn lluosrif o’ch cyflog blynyddol, fel cyflog x 2 neu x 4.

Mae hyn yn aml yn yswiriant gweithwyr gwerthfawr iawn gan nad yw cynlluniau grŵp yn cael eu gwarantu yn feddygol, felly bydd pobl â materion iechyd sy’n bodoli eisoes yn cael eu cynnwys yn awtomatig.

Mae’r cyflogwr yn talu cost yr yswiriant hwn ac nid yw’r buddl hwn yn cael ei drin fel budd yn lle arian at ddibenion treth - felly nid oes treth ychwanegol i’w thalu ar y gost.

Gallwch lenwi ffurflen Enwebu Budd-dal Marwolaeth, neu ffurflen Mynegiant Dymuniadau, i enwebu i bwy rydych am i’r budd yswiriant bywyd fynd iddo os byddwch chi’n marw. Mae hyn yn bwysig iawn oherwydd yn nodweddiadol gall yr enillion osgoi unrhyw rwymedigaeth Treth Etifeddiant bosibl ar farwolaeth os telir yr enillion yn uniongyrchol i’r buddiolwyr yn hytrach na’u talu i mewn i’ch ystâd.

Os ydych chi’n prynu yswiriant bywyd eich hun, bydd y premiymau’n uwch ac mae yswiriant yn destun tanysgrifennu meddygol felly mae’n bosibl y bydd gwaharddiadau neu gynnydd yn y gyfradd yn dibynnu ar eich iechyd a’ch ffordd o fyw.

Darllenwch ragor am Yswiriant Bywyd.

Diogelu incwm grŵp

Bydd y math hwn o bolisi yn talu canran o’ch cyflog petaech yn methu gweithio oherwydd damwain neu salwch.

Gallwch gael y math hwn o yswiriant yn annibynnol, ond, yn aml iawn mae’n rhatach ei gael trwy eich cyflogwr.

Os ydych yn methu gweithio oherwydd damwain neu salwch, bydd yswiriwr diogelu incwm y grŵp yn talu swm a drefnwyd i’ch cyflogwr a fydd yn ei dro yn ei dalu i chi. Yn nodweddiadol mae hyn yn ganran o gyflog eich cynllun, fel 60% o enillion cyn salwch.

Mae’n werth nodi bod treth ac Yswiriant Gwladol yn cael eu didynnu o daliadau diogeliad incwm grŵp gan eich cyflogwr yn yr un modd ac enillion arferol, yn wahanol i ddiogeliad incwm unigol os gwnaethoch benderfynu prynu’r gorchudd hwn yn bersonol.

Yn bwysig, nid yw cost y budd hwn gan gyflogwr yn cael ei drin fel budd yn lle arian ac felly nid oes ganddo unrhyw oblygiadau treth ar y gost a delir gan y cyflogwr am eich buddion.

Sicrwydd salwch difrifol

Mae sicrwydd salwch difrifol yn talu cyfandaliad i weithwyr y mae rhai cyflyrau meddygol yn effeithio arnyn nhw.

Mae’r cyflyrau sydd yn arwain at daliad cyfandaliad yn cael eu pennu ymlaen llaw gan y darparwr yswiriant.

Er enghraifft, efallai y byddwch yn gweld bod y polisi yn talu os cewch strôc, ond nid canser y croen.

Mae hwn yn fudd cyflogwr llai cyffredin i weithwyr ond gellir ei gynnwys fel rhan o gynllun bywyd grŵp. Os ydych chi’n prynu’r gorchudd eich hun mae’n bwysig edrych ar y print mân i wybod yn union beth sydd wedi’i gwmpasu a beth sydd heb ei gwmpasu.

Tâl salwch

Er nad oes gennych hawl cyfreithiol i dâl salwch gan eich cyflogwr, efallai y byddwch yn gweld bod eich contract gwaith yn cynnwys rhywfaint o yswiriant ar gyfer pan na fyddwch yn teimlo’n iach. Bydd graddfa unrhyw ddiogeliad yn dibynnu ar eich cyflogwr, felly mae’n werth cael golwg i gael gwybod beth sydd gennych hawl i’w gael. Yn nodweddiadol gall hyn gynnwys cyflog llawn am gyfnod penodol wedi’i ddilyn gan gyflog llai cyn dod i ben.

Nid yw hyn yr un fath â Thâl Salwch Statudol (gweler isod).

Cefnogaeth y wladwriaeth

Er y gallai’r wladwriaeth roi ychydig o gymorth ariannol i chi a’ch teulu, gall y swm hwnnw fod yn llai nag y byddech yn ei ddisgwyl.

Mewn rhai amgylchiadau bydd y wladwriaeth yn cynnig cefnogaeth ariannol i chi a’ch teulu pan fydd rhywbeth yn mynd o chwith. Mae’r budd-daliadau cyffredin y gallech eu derbyn yn cynnwys Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, Lwfans Ceisio Gwaith a Thaliad Annibyniaeth Bersonol.

Tâl Salwch Statudol

Os byddwch yn mynd yn sâl ac yn methu gweithio, bydd eich cyflogwr yn rhoi tâl salwch i chi. Y gyfradd safonol ar gyfer Tâl Salwch Statudol yw £96.35 yr wythnos a bydd yn cael ei dalu gan eich cyflogwr am hyd at 28 wythnos.

Mae nifer o feini prawf y bydd yn rhaid i chi eu bodloni i fod yn gymwys am Dâl Salwch Statudol, y gallwch eu gweld yng Nghanllaw penodol y Llywodraeth.

Taliad Annibyniaeth Bersonol

Mae’r budd hwn yn rhoi cefnogaeth ariannol i dalu am gostau salwch neu anabledd tymor hir. Mae PIP yn cynnwys 2 elfen (rhan) a elwir yn fywyd beunyddiol a symudedd, a gellir talu am y naill elfen un ai ar y gyfradd safonol neu yr un uwch.

Mae’r gyfradd bywyd beunyddiol ar gyfer y cymorth ychwanegol sydd ei angen arnoch gyda thasgau bob dydd. Gall hyn gynnwys paratoi bwyd, golchi, gwisgo neu gysylltu a siarad â phobl eraill.

Mae’r gyfradd symudedd ar gyfer y cymorth ychwanegol sydd ei angen arnoch wrth symud o gwmpas. Gall hyn gynnwys symud, cynllunio taith neu ddilyn llwybr.

Mae’r taliadau yn amrywio o £23.70 i £152.15 yr wythnos ac maen nhw’n ddibynnol ar sut y mae eich cyflwr yn effeithio arnoch, nid y cyflwr ei hun.

Rhagor o wybodaeth am:Taliad Annibyniaeth Bersonol.

Lwfans Cyflogaeth a Chymorth

Mae Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn rhoi cymorth ariannol i’r rhai sy’n methu gweithio oherwydd salwch neu anabledd.

Er mwyn cael gwybod beth sydd gennych hawl i’w gael, bydd raid i chi fynd i Asesiad Gallu i Weithio i bennu i ba raddau y mae eich salwch neu anabledd yn effeithio ar eich gallu i weithio.

Fel arfer cewch gyfradd asesu gychwynnol o ran taliad tra byddwch yn disgwyl am eich Asesiad Gallu i Weithio.

Os byddwch yn gymwys i gael ESA, bydd y taliadau’n ddibynnol ar faint o gymorth fydd ei angen arnoch gan amrywio rhwng £74.70 a £114.10. Os oes gennych chi anghenion difrifol, gallech fod yn gymwys i gael taliadau ychwanegol.

Rhagor o wybodaeth am Lwfans Cyflogaeth a Chymorth.

Lwfans Ceisio Gwaith

Os byddwch yn colli eich swydd, gallwch gysylltu â’ch Canolfan Byd Gwaith neu Swyddfa Swyddi a Budd-daliadau i gael gwybod pa fudd-daliadau y gallwch eu cael.

Rhagor o wybodaeth yn Lwfans Ceisio Gwaithopens in new window.

Credyd Cynhwysol

Mae Credyd Cynhwysol yn daliad misol sengl ar gyfer pobl sy’n gweithio neu sydd yn ddi-waith.

Mae’n disodli rhai o’r budd-daliadau a chredydau treth y gallech fod yn eu derbyn ar hyn o bryd.

Dewch o hyd i ragor o wybodaeth yn ein canllaw ar Gredyd Cynhwysol.

Am fanylion llawn o’r budd-daliadau, cymhwyster a chymorth ariannol sydd ar gael, ewch i wefan GOV.UK.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?