Pa mor barod ydych chi i fentro?

I ba raddau y dylech fentro gyda’ch arian? Gweithiwch drwy ein tri cham er mwyn deall eich parodrwydd i fentro – bydd yn eich helpu i ddeall y cartrefi gorau ar gyfer eich arian.

Beth yw parodrwydd i fentro?

Mae amrywiaeth o risgiau yn gysylltiedig â chynilo a buddsoddi, er enghraifft y risg na fydd eich arian yn tyfu ar yr un gyfradd â’r cynnydd mewn prisiau (risg chwyddiant), y risg sy’n gysylltiedig â phrisiau cyfranddaliadau yn codi ac yn gostwng (risg anwadalrwydd), y risg y bydd sefydliad yn methu (risg diffyg), a’r risg y gallech fod wedi ennill gwell adenillion rywle arall (risg cyfradd llog).

Y peth gorau i’w wneud yw taro cydbwysedd rhwng y gwahanol risgiau hyn. Bydd cydbwysedd da i chi yn dibynnu ar y canlynol:

  • eich amgylchiadau personol – faint y gallwch fforddio ei golli (eich gallu i golli)
  • eich nodau buddsoddi, terfyn amser a’ch angen am adenillion
  • eich agwedd bersonol tuag at fentro

Gyda’i gilydd, dyma eich ‘parodrwydd i fentro’. O’r tri pheth hwn, eich gallu i golli a’ch nodau buddsoddi sydd bwysicaf. Mae eich agwedd bersonol tuag at fentro yn anodd i’w mesur a gall newid. Efallai na fydd rhywbeth sy’n teimlo’n gyfforddus un diwrnod yn teimlo felly y diwrnod canlynol.

Sut y bydd cynghorwyr ariannol yn asesu eich parodrwydd i fentro

Dylai cynghorydd ariannol bob amser asesu eich parodrwydd i fentro a’ch amgylchiadau cyn gwneud unrhyw argymhellion.

Mae cynghorwyr ariannol rhai yn defnyddio holiaduron i fesur eich agwedd tuag at risg, ond cofiwch mai eich gallu i golli a natur eich nodau buddsoddi yw’r ffactorau mwyaf defnyddiol wrth bennu cydbwysedd risg addas ar eich cyfer.

Sut i asesu eich parodrwydd i fentro

Defnyddiwch y camau canlynol i gael syniad o’ch parodrwydd i fentro.

Cam 1 – Byddwch yn ymwybodol o’r hyn y gallwch fforddio i’w golli

Gofynnwch i chi’ch hun beth fyddai’n digwydd pe byddech yn colli rhywfaint o’r arian neu’r holl arian rydych yn ei fuddsoddi. Bydd hyn yn dibynnu ar eich amgylchiadau a faint o’ch arian rydych yn ei fuddsoddi.

Meddyliwch am y bobl sy’n dibynnu arnoch yn ariannol ac unrhyw ymrwymiadau ariannol pwysig eraill y mae angen i chi allu eu bodloni.

Cam 2 – Gweithiwch allan eich nodau a’ch terfynau amser.

Bydd eich dewisiadau cynilo a buddsoddi yn dibynnu ar eich nodau a’ch terfynau amser. Po fwyaf fydd eich nod mewn perthynas â’r asedau neu’r incwm rydych am ei fuddsoddi, y mwyaf bydd y gyfradd adennill y bydd ei hangen er mwyn trechu chwyddiant a chyrraedd eich nod. Gallai peidio â chymryd unrhyw risg anwadalrwydd o gwbl olygu y bydd eich nodau yn amhosibl i’w cyflawni, gallai cymryd gormod o risg olygu y gallech golli eich buddsoddiad.

Arian parod yw’r ffordd orau o gynilo ar gyfer nodau byrdymor – o dan bum mlynedd – megis car neu flaendal ar gyfer tŷ. Os oes gennych nod byrdymor, fel arfer byddai eich parodrwydd i gymryd risg o ran anwadalrwydd yn isel a chynnyrch arian parod fydd y lle gorau i chi fuddsoddi. Nid ydych am fod yn pryderu am gyflwr y marchnadoedd ariannol os oes angen i chi allu cael gafael ar eich arian yn hawdd. Fodd bynnag, mae perygl na fydd cynilion arian parod yn tyfu ar yr un gyfradd â’r cynnydd mewn prisiau (risg chwyddiant)

Gyda nodau tymor hwy, mae’n fwy arferol rhoi eich arian mewn buddsoddiadau â thebygolrwydd uwch o ddarparu adenillion sy’n trechu chwyddiant,megis cyfranddaliadau, ond mae risg y bydd prisiau yn gostwng hefyd. Mae terfyn amser hwy yn rhoi mwy o amser i’ch buddsoddiad adfer os bydd yn gostwng mewn gwerth. Felly os oes gennych nod hirdymor, mae’n gwneud synnwyr bod yn barod i gymryd risg o ran anwadalrwydd er mwyn cael cyfle i sicrhau adenillion uwch.

Fodd bynnag, wrth i nod hirdymor nesau dylai’r cydbwysedd risg newid. Er enghraifft, efallai y byddwch am ddechrau symud i asedau llai anwadal ychydig flynyddoedd cyn dyddiad y nod, er mwyn dechrau ‘cloi’ eich enillion, a diogelu eich buddsoddiad yn erbyn digwyddiadau fel gostyngiadau yn y farchnad.

Ar unrhyw un adeg, efallai y bydd gennych gymysgedd o nodau byrdymor neu gritigol yr ydych am gael anwadalrwydd isel ar eu cyfer (megis cynilo i symud tŷ), a rhai nodau nad ydynt yn gritigol neu hirdymor yr ydych yn fwy parod i fentro o ran anwadalrwydd (er enghraifft, cynilo i gronfa pethau da, neu gynilo tuag at ymddeol).

Cam 3 – Deall eich agwedd bersonol tuag at fentro

Ffordd dda o reoli risg yw lledaenu eich arian ar draws amrywiaeth o wahanol fathau o fuddsoddiad.

Mae agwedd tuag at fentro yn oddrychol ac mae digwyddiadau cyfredol neu brofiadau diweddar yn debygol o ddylanwadu arni. Pan fydd marchnadoedd stoc yn codi rydym yn tueddu i deimlo’n gyfforddus â’r risg sy’n gysylltiedig â’r farchnad, pan fyddant yn gostwng, nid ydym yn teimlo felly.

Nid yw’r rhan fwyaf o bobl yn gyfforddus gyda’r syniad o golli arian. Ar y llaw arall, efallai y byddwn yn edifar ein bod wedi bod yn rhy ochelgar os na fydd ein buddsoddiadau hirdymor yn arwain at yr adenillion sydd eu hangen arnom.

Gallwch sicrhau bod y risgiau y byddwch yn eu cymryd yn gydnaws â’ch parodrwydd i fentro drwy ledaenu eich arian ar draws amrywiaeth o wahanol fuddsoddiadau.

Y camau nesaf

Defnyddiwch eich gwybodaeth am eich parodrwydd i fentro i lunio neu adolygu cynllun buddsoddi:

Defnyddiwch bortffolios buddsoddi Which?yn agor mewn ffenestr newydd i ganfod faint allech chi ennill neu golli.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?