Egluro jargon pensiynau ac ymddeoliad

Blwydd-dal

Math o gynnyrch incwm ymddeol sy’n cynnig taliad gwarantedig rheolaidd i chi, fel arfer am oes ond gall hefyd fod am gyfnod sefydlog.

Chwyddiant

Cynnydd yn lefel cyffredinol prisiau nwyddau a gwasanaethau.

Cronfa bensiwn heb ei chrisialu

Cronfa bensiwn nad yw wedi cael ei hagor ar gyfer incwm ymddeol.

Cyfandaliad arian parod

Gweler cyfandaliad Di-dreth.

Cyfandaliad cronfeydd pensiwn heb eu crisialu (UFPLS)

Swm o arian a gymerwyd o gronfa bensiwn nad yw wedi talu unrhyw incwm ymddeol allan. Ar gyfer pob tro y tynnir arian allan, bydd y 25% cyntaf (chwarter) yn ddi-dreth a threthir y gweddill ar eich cyfradd dreth briodol. Cyflwynwyd o fis Ebrill 2015 fel rhan o’r opsiwn arian parod ar gyfer tynnu’ch pensiwn.

Cyfandaliad di-dreth

Swm o arian a osodir gan y gyfraith y gallwch ei gymryd yn ddi-dreth wrth ymddeol.

Fel arfer mae’n swm hyd at chwarter (25%) o’ch pensiwn. Gall rhai polisïau hŷn ganiatáu i gyfandaliad di-dreth uwch gael ei gymryd.

Weithiau cyfeirir ato’n syml fel ‘arian parod di-dreth’ neu ‘gyfandaliad o arian parod’.

Cyfradd blwydd-dal a warantir (GAR)

Roedd rhai polisïau hŷn yn addo talu incwm ar radd benodol pan fyddai deilydd y polisi’n ymddeol. Fel arfer gosodwyd y cyfraddau blwydd-dal a warantir hyn ar lefel llawer uwch na’r cyfraddau blwydd-dal a gynigir heddiw. Yn aml yn anodd eu curo os ydych yn chwilio am y fargen orau.

Cyfradd dreth uchaf

A elwir hefyd yn ‘gyfradd dreth ffiniol’.

Rhennir Treth Incwm yn fandiau a thalwch gyfraddau gwahanol yn seiliedig ar y bandiau: 20%, 40% a 45% (yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon) a 19%, 20%, 21%, 41% a 46% (yn yr Alban).

Ychwanegir eich incwm pensiwn i unrhyw enillion eraill sydd gennych ac yna’i drethu’n unol â’r band priodol.

Gall eich cyfanswm incwm fod ar draws sawl band, ac felly efallai y byddwch chi’n talu treth ar sawl gwahanol gyfradd dreth.

Cyfradd ffiniol o dreth

Gweler y gyfradd dreth Uchaf.

Cyfraddau Treth Incwm

Rhennir Treth Incwm yn fandiau a thalwch gyfraddau gwahanol yn seiliedig ar y bandiau: 20%, 40% a 45% (yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon) a 19%, 20%, 21%, 41%, 46% (yn yr Alban) yn seiliedig ar y bandiau hyn.

Ychwanegir eich incwm pensiwn i unrhyw enillion eraill sydd gennych ac yna’i drethu’n unol â’r band priodol.

Gall eich cyfanswm incwm fod ar draws sawl band, ac felly efallai y byddwch chi’n talu treth ar sawl gwahanol gyfradd dreth.

Cynnyrch hybrid

Cynnyrch sy’n cyfuno nodweddion cynnyrch incwm gwarantedig (blwydd-daliadau) a chynnyrch incwm hyblyg (tynnu pensiwn i lawr).

Gostyngiad yng ngwerth y farchnad

Gostyngiad yn eich cronfa bensiwn allai fod yn berthnasol os ydych am newid eich polisi ar sail elw cyn neu ar ôl ei ddyddiad aeddfedu neu ddyddiad(au) arall a nodir yn y polisi.

Lleihad incwm

Gweler Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg.

Lwfans Amgen

Yr uchafswm o gynilion pensiwn buddion wedi’u diffinio sy’n gymwys am ostyngiad treth unwaith y byddwch yn gweithredu’r lwfans blynyddol Prynu arian.

Y Lwfans Blynyddol Amgen yw £36,000 neu swm llai. Gallai fod yn llai na £36,000 pan fydd y lwfans blynyddol gohiriedig (gweler Lwfans Blynyddol Gohiriedig yn yr esbonio’r jargon hwn) yn berthnasol ar gyfer y flwyddyn dreth dan sylw.

Os oes gennych chi gynilion pensiwn buddion wedi’u diffinio ac yn uwch na’r lwfans amgen (os yw’n berthnasol I chi) codir cost dreth sydd yn adennill unrhyw ostyngiad treth a roddwyd ar y cynilion pensiwn a oedd yn weddill.

Gweler hefyd y Lwfans blynyddol, y Lwfans blynyddol prynu arian a’r Lwfans blynyddol gohiriedig.

Lwfans blynyddol wedi tapro

O Ebrill 2016, bydd y Lwfans Blynyddol yn cael ei leihau, neu ‘ostwng’ os yw eich ‘incwm wedi’i addasu’ (eich incwm blynyddol cyn treth plws gwerth eich cyfraniadau chi ac unrhyw gyfraniadau pensiwn gan eich cyflogwr) dros £150,000.

Yn yr achos hwn bydd y Lwfans Blynyddol yn gostwng £1 am bob £2 y bydd eich incwm yn uwch na £150,000, hyd at uchafswm o ostyngiad o £30,000.

Yn ymarferol mae hyn yn gostwng y Lwfans Blynyddol i £10,000 unwaith y bydd yr incwm a addaswyd yn cyrraedd £210,000.

Os bydd eich incwm blynyddol ar ôl treth ac eithrio cyfraniadau pensiwn yn llai na £110,000 yna ni fydd y gostyngiad graddedig yn berthnasol.

Mae gohirio tebyg yn weithredol o fis Ebrill 2016 ar gyfer y Lwfans Blynyddol Amgen os ydych mewn pensiwn â buddion wedi’u diffinio.

Gweler Lwfans blynyddol amgen.

Lwfans Blynyddol Prynu Arian (MPAA)

Y swm gostyngol y gellir ei dalu i mewn i gynllun pensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio a pharhau i gael gostyngiad treth os ydych wedi cychwyn cymryd arian allan o gronfa bensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio.

Yn 2019-20 mae’r MPAA yn £4,000.

Y prif sefyllfaoedd lle daw’r MPAA yn berthnasol yw:

  • Os cymerwch eich pensiwn cyfan fel cyfandaliad neu ddechrau cymryd cyfandaliadau ar hap o’ch cronfa bensiwn.
  • Os rhowch arian eich cronfa bensiwn i mewn i gronfa incwm lle gallwch dynnu incwm ohoni a dechreuwch wneud hynny.
  • Os prynwch flwydd-dal hyblyg neu’n gysylltiedig â buddsoddiad lle gallai’ch incwm ostwng.
  • Os oes gennych chi gynllun tynnu arian i lawr wedi’i gapio a ddechreuodd cyn Ebrill 2015 a dechrau cymryd taliadau sy’n uwch na’r cap.

Os bydd eich enillion trethadwy yn y flwyddyn yn is na’r MPAA yna bydd gostyngiad treth ar gyfraniadau pensiwn o’r holl ffynonellau yn cael ei gyfyngu i 100% o’ch enillion (neu I £3,600 os nad oes gennych chi enillion o gwbl).

Nid yw’r cyfyngiad MPAA yn berthnasol i unrhyw gynilion pensiwn eraill. Er enghraifft, os defnyddiwch y cyfan o’ch £4,000 o MPPA rydych yn parhau’n gymwys i gael gostyngiad treth ar hyd at £36,000 (Lwfans blynyddol amgen) ar unrhyw gynilion buddion wedi’u diffinio) yn 2017-18.

Gweler hefyd y Lwfans Blynyddol a’r Lwfans blynyddol amgen.

Lwfans blynyddol

Yr uchafswm o gynilion a roddir mewn pensiwn a allwch chi ei gael mewn blwyddyn sy’n gymwys am ostyngiad treth – yn seiliedig ar eich cyfraniadau chi a chyfraniadau’ch cyflogwr, ac unrhyw gyfraniadau a wneir ar eich rhan gan rywun arall.

Y lwfans blynyddol yw £40,000 yn y flwyddyn dreth 2019-20.

Mae’r Lwfans blynyddol yn berthnasol ar gyfer eich holl gynilion pensiwn, nid fesul cynllun. Os ewch dros y Lwfans blynyddol, codir cost dreth (‘y gost Lwfans blynyddol’) sydd yn adennill unrhyw ostyngiad treth a roddwyd ar y cychwyn. Gweler hefyd y Lwfans blynyddol Prynu Arian.

Os bydd eich enillion trethadwy yn y flwyddyn yn is na’r Lwfans blynyddol yna bydd gostyngiad treth ar gyfraniadau pensiwn o’r holl ffynonellau yn cael ei gyfyngu i 100% o’ch enillion (neu i £3,600 os nad oes gennych chi enillion o gwbl).

O 2019-20 mae’r Lwfans blynyddol yn lleihau ar gyfer y rhai ar incwm uwch – gweler Lwfans Blynyddol Gohiriedig isod.

Lwfans oes

Yr uchafswm o gynilion pensiwn allwch chi ei gronni dros oes heb wynebu costau treth pan dynnwch eich cynilion allan fel arian neu bensiynau (a heb adael cost treth i’r buddiolwyr os byddwch farw cyn cyrraedd 75 oed).

Ar gyfer blwyddyn dreth 2019-20 y Lwfans Oes yw £1,030,000. O 6 Ebrill 2018, mae’r Lwfans Oes sylfaenol yn cael ei fynegeio yn flynyddol yn unol â’r Mynegai Prisiau Defnyddwyr (CPI).

Os ewch chi dros y lwfans fe dalwch dreth ar y swm gormodol (a elwir yn ‘Gost lwfans oes’) ar 55% os cymerwch y pensiwn fel cyfandaliad neu ar 25% os cymerwch y swm fel incwm. (Os cymerwch y swm fel incwm byddwch yn talu treth arno hefyd ar eich cyfradd Treth Incwm arferol). Ni asesir yr un cynilion ddwywaith.

Felly os rhowch £2m i’w dynnu i lawr bydd hwnnw wedi’i brofi a’r gweddill wedi’i drethu ar yr adeg honno ac nid oes unrhyw Lwfans oes pellach yn ddyledus.

Os byddwch chi’n marw gan adael cynilion pensiwn heb eu cyffwrdd sy’n uwch na’r Lwfans oes – ac nid ydynt wedi’u hasesu eisoes yn erbyn y lwfans – yna bydd eich buddiolwr a enwebwyd yn atebol am y costau treth ychwanegol ar y swm sy’n uwch na’r Lwfans oes.

Pensiwn balans arian

Trefniant pensiwn pan fydd eich cyflogwr yn addo cronfa bensiwn i chi o swm penodol, pan gyrhaeddwch oed ymddeol. Yn arferol, cyfrifir y swm fel cyfran o’ch cyflog ar gyfer pob blwyddyn o’ch gwasanaeth.

Rydych yn gwybod beth fydd swm eich cronfa, ond nid oes addewid ynghylch y swm o bensiwn y cewch ei brynu (neu ei gymryd) ohoni.

Pensiwn buddion wedi’u diffinio

Yn talu incwm ymddeoliad yn seiliedig ar eich cyflog terfynol ac ers pryd y buoch chi’n aelod o’r cynllun pensiwn.

Mae pensiynau â buddion wedi’u diffinio, yn cynnwys cynlluniau ‘pensiwn cyfartaledd gyrfa’ a ‘chyflog terfynol’.

Yn gyffredinol mae ar gael gan gynlluniau pensiwn gweithle hyn neu sector cyhoeddus yn unig.

Pensiwn cyflog terfynol

Gweler Pensiwn buddion wedi’u diffinio.

Pensiwn pwrcasu arian

Gweler Pensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio.

Pensiwn y Wladwriaeth

Taliad rheolaidd gan y llywodraeth yr ydych yn gymwys ar ei gyfer pan gyrhaeddwch oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

Mae oedran Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu i ddynion a menywod a bydd yn cyrraedd 66 erbyn 2020. Bydd yn codi unwaith eto i 67 rhwng 2026 a 2028.

Bydd y swm a gewch yn dibynnu ar eich cofnod Yswiriant Gwladol.

Pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio

Yn cronni pot o arian i ddarparu incwm pan nad ydych bellach yn gweithio. Bydd faint fyddwch chi’n cronni yn dibynnu ar faint y byddwch chi (a’ch cyflogwr os ydych yn gyflogedig) yn ei dalu i mewn, yr elw ar fuddsoddiad mae’ch arian yn derbyn a’r ffioedd a dalwch.

Yn cynnwys pensiynau gweithle a phersonol, gan gynnwys pensiynau rhanddeiliaid.

Gallai gael ei redeg trwy gwmni yswiriant neu ddarparwr ymddiriedolaeth meistr, neu trwy gynllun penodol a sefydlwyd gan eich cyflogwr.

Tynnu arian i lawr

Gweler Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg a Thynnu Pensiwn i Lawr.

Tynnu arian i lawr a warantir

Cynnyrch ‘hybrid’ sy’n cyfuno incwm a warantir am oes gyda’r hyblygrwydd o dynnu pensiwn i lawr.

Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg

Gelwir hefyd yn tynnu incwm i lawr neu dynnu pensiwn i lawr.

Yn caniatau i chi ddefnyddio’ch cronfa bensiwn i roi incwm ymddeol rheolaidd i chi drwy ei ailfuddsoddi mewn cronfeydd a ddylunir ac a reolir yn bwrpasol ar gyfer hynny.

Wedi disodli tynnu arian i lawr yn hyblyg o fis Ebrill 2015, er gall defnyddwyr presennol tynnu arian I lawr a gapiwyd barhau yn y cynllun hwnnw.

Nid yw’r incwm a ddarperir wedi ei warantu.

Tynnu arian i lawr

Gweler Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg a Thynnu Pensiwn i Lawr.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?