Egluro jargon pensiynau ac ymddeoliad

Lwfans Amgen

Yr uchafswm o gynilion pensiwn buddion wedi’u diffinio sy’n gymwys am ostyngiad treth unwaith y byddwch yn gweithredu’r Lwfans blynyddol prynu arian.

Y Lwfans Blynyddol Amgen yw £36,000 neu swm llai. Gallai fod yn llai na £36,000 pan fydd y lwfans blynyddol graddedig (gweler Lwfans Blynyddol Graddedig yn yr esboniwr jargon hwn) yn berthnasol ar gyfer y flwyddyn dreth dan sylw.

Os oes gennych gynilion pensiwn buddion wedi’u diffinio sy’n uwch na’r Lwfans Amgen (os yw’n berthnasol i chi) codir cost dreth sydd yn adennill unrhyw ostyngiad treth a roddwyd ar y cynilion pensiwn a oedd yn weddill.

Gweler hefyd y Lwfans Blynyddol, y Lwfans Blynyddol Prynu Arian a’r Lwfans Blynyddol Graddedig.

Lwfans blynyddol

Yr uchafswm o gynilion a roddir mewn pensiwn a allwch chi ei gael mewn blwyddyn sy’n gymwys am ostyngiad treth – yn seiliedig ar:

  • Eich cyfraniadau chi
  • Unrhyw gyfraniadau cyflogwr, ac
  • Unrhyw gyfraniadau a wneir ar eich rhan gan rywun arall

Y lwfans blynyddol yw £40,000 yn y flwyddyn dreth 2020-21.

Mae’r Lwfans blynyddol yn berthnasol ar gyfer eich holl gynilion pensiwn, nid fesul cynllun.

Os ewch dros y Lwfans Blynyddol, codir cost dreth (‘y gost Lwfans Blynyddol’) sydd yn adennill unrhyw ostyngiad treth a roddwyd ar y cychwyn.

Gweler hefyd y Lwfans Blynyddol Prynu Arian.

Os bydd eich enillion trethadwy yn y flwyddyn yn is na’r Lwfans Blynyddol yna bydd gostyngiad treth ar gyfraniadau pensiwn o’r holl ffynonellau yn cael ei gyfyngu i 100% o’ch enillion (neu i £3,600 os nad oes gennych enillion o gwbl).

Ers 2016-17 mae’r Lwfans Blynyddol yn lleihau ar gyfer y rhai ar incwm uwch – gweler Lwfans Blynyddol Graddedig isod.

Blwydd-dal

Math o gynnyrch incwm ymddeol sy’n cynnig taliad gwarantedig rheolaidd i chi, fel arfer am oes ond gall hefyd fod am gyfnod sefydlog.

Pensiwn balans arian

Trefniant pensiwn pan fydd eich cyflogwr yn addo cronfa bensiwn i chi o swm penodol, pan gyrhaeddwch oed ymddeol.

Yn arferol, cyfrifir y swm fel cyfran o’ch cyflog ar gyfer pob blwyddyn o’ch gwasanaeth.

Rydych yn gwybod beth fydd swm eich cronfa, ond nid oes addewid ynghylch y swm o bensiwn y cewch ei brynu (neu ei gymryd) ohoni.

Pensiwn buddion wedi’u diffinio

Yn talu incwm ymddeoliad yn seiliedig ar eich cyflog terfynol ac ers pryd y buoch yn aelod o’r cynllun pensiwn.

Mae pensiynau â buddion wedi’u diffinio, yn cynnwys cynlluniau pensiwn ‘Cyflog Terfynol’ neu ‘Gyfartaledd Gyrfa’.

Yn gyffredinol, ond ar gael o gynlluniau’r sector gyhoeddus neu pensiwn gweithle hŷn.

Pensiynau cyfraniadau wedi’u diffinio

Yn cronni pot o arian i ddarparu incwm pan nad ydych bellach yn gweithio. Bydd faint fyddwch yn ei gronni yn dibynnu ar faint y byddwch chi (a’ch cyflogwr os ydych yn gyflogedig) yn ei dalu i mewn, yr elw ar fuddsoddiad mae’ch arian yn derbyn a’r ffioedd a dalwch.

Yn cynnwys pensiynau gweithle a phersonol, gan gynnwys pensiynau rhanddeiliaid.

Gallai gael ei redeg trwy gwmni yswiriant neu ddarparwr ymddiriedolaeth meistr, neu trwy gynllun penodol a sefydlwyd gan eich cyflogwr.

Tynnu arian i lawr

Gweler Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg a Thynnu Pensiwn i Lawr.

Pensiwn cyflog terfynol

Gweler Pensiwn buddion wedi’u diffinio.

Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg

Gelwir hefyd yn tynnu incwm i lawr neu dynnu pensiwn i lawr.

Yn caniatau i chi ddefnyddio’ch cronfa bensiwn i roi incwm ymddeoliad rheolaidd i chi drwy ei ailfuddsoddi mewn cronfeydd a ddylunir ac a reolir yn bwrpasol ar gyfer hynny.

Wedi disodli tynnu arian i lawr yn hyblyg o fis Ebrill 2015, er gall defnyddwyr presennol tynnu arian i lawr a gapiwyd barhau yn y cynllun hwnnw.

Nid yw’r incwm a ddarperir wedi ei warantu.

Cyfradd blwydd-dal a warantir (GAR)

Roedd rhai polisïau hŷn yn addo talu incwm ar radd benodol pan fyddai deilydd y polisi’n ymddeol.

Fel arfer gosodwyd y cyfraddau blwydd-dal a warantir hyn ar lefel llawer uwch na’r cyfraddau blwydd-dal a gynigir heddiw. Yn aml yn anodd eu curo os ydych yn chwilio am y fargen orau.

Tynnu arian i lawr a warantir

Cynnyrch ‘hybrid’ sy’n cyfuno incwm a warantir am oes gyda’r hyblygrwydd o dynnu pensiwn i lawr.

Cyfradd dreth uchaf

A gyfeirir at hefyd fel ‘cyfradd ffiniol o dreth’

Rhennir Treth Incwm yn fandiau ac rydych yn talu cyfraddau gwahanol yn seiliedig ar y bandiau: 20%, 40% a 45% (yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon) a 19%, 20%, 21%, 41%, 46% (yn yr Alban).

Ychwanegir eich incwm pensiwn i unrhyw enillion eraill sydd gennych ac yna’i drethu’n unol â’r band priodol.

Gall eich cyfanswm incwm fod ar draws sawl band, ac felly efallai y byddwch yn talu treth ar sawl gwahanol gyfradd dreth.

Cynnyrch hybrid

Cynnyrch sy’n cyfuno nodweddion cynnyrch incwm gwarantedig (blwydd-daliadau) a chynnyrch incwm hyblyg (tynnu pensiwn i lawr).

Tynnu incwm i lawr

Gweler Cynnyrch Incwm Ymddeol Hyblyg.

Cyfraddau treth incwm

Rhennir Treth Incwm yn fandiau ac rydych yn talu cyfraddau gwahanol yn seiliedig ar y bandiau: 20%, 40% a 45% (yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon) a 19%, 20%, 21%, 41%, 46% (yn yr Alban).

Ychwanegir eich incwm pensiwn i unrhyw enillion eraill sydd gennych ac yna’i drethu’n unol â’r band priodol.

Gall eich cyfanswm incwm fod ar draws sawl band, ac felly efallai y byddwch yn talu treth ar sawl gwahanol gyfradd dreth.

Chwyddiant

Cynnydd yn lefel cyffredinol prisiau nwyddau a gwasanaethau.

Lwfans oes

Yr uchafswm o gynilion pensiwn y gallwch ei gronni heb wynebu costau treth pan dynnwch eich cynilion allan fel arian neu bensiynau (a heb adael cost treth i’r buddiolwyr os byddwch farw cyn cyrraedd 75 oed).

Ar gyfer blwyddyn dreth 2020-21 y Lwfans Oes yw £1,073,000. O 6 Ebrill 2018, mae’r Lwfans Oes sylfaenol yn cael ei fynegeio yn flynyddol yn unol â’r Mynegai Prisiau Defnyddwyr (CPI).

Os ewch chi dros y lwfans fe dalwch dreth ar y swm gormodol ar 55% os cymerwch y pensiwn fel lwmp swm neu ar 25% os cymerwch y swm fel incwm.

Nid yw’r un cynilion yn cael eu hasesu ddwywaith - felly os rhowch £2m i’w dynnu i lawr bydd hwnnw wedi’i brofi a’r gweddill wedi’i drethu ar yr adeg honno ac nid oes unrhyw Lwfans Oes pellach yn ddyledus.

Os byddwch yn marw gan adael cynilion pensiwn heb eu cyffwrdd sy’n uwch na’r Lwfans Oes – ac nid ydynt wedi’u hasesu eisoes yn erbyn y lwfans – yna bydd eich buddiolwr a enwebwyd yn atebol am y costau treth ychwanegol ar y swm sy’n uwch na’r Lwfans Oes.

Cyfradd ffiniol o dreth

Gweler y gyfradd dreth Uchaf.

Gostyngiad yng ngwerth y farchnad

Gostyngiad yn eich cronfa bensiwn allai fod yn berthnasol os ydych am newid eich polisi ar sail elw cyn neu ar ôl ei ddyddiad aeddfedu neu ddyddiad(au) arall a nodir yn y polisi.

Pensiwn pwrcasu arian

Gweler Pensiwn cyfraniadau wedi’u diffinio.

Lwfans Blynyddol Prynu Arian (MPAA)

Y swm gostyngol y gellir ei dalu i mewn i gynllun pensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio a pharhau i gael gostyngiad treth os ydych wedi cychwyn cymryd arian allan o gronfa bensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio.

Yn 2020-21 mae’r MPAA yn £4,000.

Y prif sefyllfaoedd lle daw’r MPAA yn berthnasol yw:

  • Os cymerwch eich pensiwn cyfan fel cyfandaliad neu ddechrau cymryd cyfandaliadau ar hap o’ch cronfa bensiwn.
  • Os rhowch arian eich cronfa bensiwn i mewn i gronfa incwm lle gallwch dynnu incwm ohoni a dechreuwch wneud hynny.
  • Os prynwch flwydd-dal hyblyg neu’n gysylltiedig â buddsoddiad lle gallai’ch incwm ostwng.
  • Os oes gennych chi gynllun tynnu arian i lawr wedi’i gapio a ddechreuodd cyn Ebrill 2015 a dechrau cymryd taliadau sy’n uwch na’r cap.

Os ydych yn mynd dros y MPAA bydd cost treth yn cael ei wneud sy’n adennill unrhyw ostyngiad treth a roddwyd yn y ffynhonnell.

Os bydd eich enillion trethadwy yn y flwyddyn yn is na’r MPAA yna bydd gostyngiad treth ar gyfraniadau pensiwn wedi’u diffinio yn cael ei gyfyngu i 100% o’ch enillion (neu i £3,600 os nad oes gennych enillion o gwbl).

Nid yw’r cyfyngiad MPAA yn berthnasol i unrhyw gynilion pensiwn eraill.

Er enghraifft, os defnyddiwch y cyfan o’ch £4,000 o MPPA rydych yn parhau’n gymwys i gael gostyngiad treth ar hyd at £36,000 (Lwfans Blynyddol Amgen) ar unrhyw gynilion buddion wedi’u diffinio) yn 2017-18.

Pensiwn y Wladwriaeth

Taliad rheolaidd gan y llywodraeth rydych yn gymwys i’w gael pan gyrhaeddwch oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

Mae oedran Pensiwn y Wladwriaeth yn cynyddu i ddynion a menywod a bydd yn cyrraedd 66 erbyn 2020. Bydd yn codi unwaith eto i 67 rhwng 2026 a 2028.

Bydd y swm a gewch yn dibynnu ar eich cofnod Yswiriant Gwladol.

Lwfans Blynyddol Graddedig

O Ebrill 2016, bydd y Lwfans Blynyddol yn cael ei leihau, neu ‘raddedig’ os yw eich ‘incwm wedi’i addasu’ (eich incwm blynyddol cyn treth plws gwerth eich cyfraniadau chi ac unrhyw gyfraniadau pensiwn gan eich cyflogwr) dros £150,000.

Yn yr achos hwn bydd y Lwfans Blynyddol yn gostwng £1 am bob £2 y bydd eich incwm yn uwch na £150,000, hyd at uchafswm o ostyngiad o £30,000.

Yn ymarferol mae hyn yn gostwng y Lwfans Blynyddol i £10,000 unwaith y bydd yr incwm a addaswyd yn cyrraedd £210,000.

Os bydd eich incwm blynyddol ar ôl treth ac eithrio cyfraniadau pensiwn yn llai na £110,000 yna ni fydd y gostyngiad graddedig yn berthnasol.

O Ebrill 2020 mae’r terfyn o £150,000 yn cael ei godi i £240,00 ac mae’r Lwfans Blynyddol yn cael ei leihau i £4,000 pan mae eich incwm yn £312,000 neu fwy.

O Ebrill 2020 mae’r terfyn o £110,000 yn cael ei godi i £200,000.

Byddwch yn dal i allu cario lwfansau blynyddol nas defnyddiwyd o flynyddoedd treth blaenorol (gyda’r ffigwr Lwfans Blynyddol Graddedig yn cael ei ddefnyddio pe bai’n cael ei gymhwyso am y flwyddyn dan sylw) ac os bydd eich incwm wedi gostwng i fod yn is na’r trothwy, cewch eich adfer i’r lwfans blynyddol arferol am y flwyddyn dreth honno.

Mae graddio tebyg yn weithredol o fis Ebrill 2016 ar gyfer y Lwfans Blynyddol Amgen os ydych mewn pensiwn â buddion wedi’u diffinio.

Lwmp swm di-dreth

Swm o arian a osodir gan y gyfraith y gallwch ei gymryd yn ddi-dreth wrth ymddeol.

Fel arfer mae’n swm hyd at chwarter o’ch pensiwn. Gall rhai polisïau hŷn ganiatáu i lwmp swm di-dreth uwch gael ei gymryd.

Weithiau cyfeirir ato’n syml fel ‘arian parod di-dreth’ neu ‘lwmp swm o arian parod di-dreth’.

Cronfa bensiwn heb ei chrisialu

Cronfa bensiwn nad yw wedi cael ei hagor ar gyfer incwm ymddeol.

Cyfandaliad cronfeydd pensiwn heb eu crisialu (UFPLS)

Swm o arian a gymerwyd o gronfa bensiwn nad yw wedi talu unrhyw incwm ymddeol allan.

Ar gyfer pob tro y tynnir arian allan, bydd y 25% cyntaf (chwarter) yn ddi-dreth a threthir y gweddill ar eich cyfradd dreth briodol.

Cyflwynwyd o fis Ebrill 2015 fel rhan o’r opsiwn arian parod ar gyfer tynnu’ch pensiwn.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?