Esbonio’r Pensiwn y Wladwriaeth newydd

Newidiodd Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2016. Os cyrhaeddwch oed Pensiwn y Wladwriaeth ar y dyddiad hwnnw neu wedi hynny, byddwch yn cael Pensiwn y Wladwriaeth newydd dan y rheolau newydd. Nod Pensiwn newydd y Wladwriaeth yw bod yn symlach na’r hen system, ond mae yna rai trefniadau trosi cymhleth y mae angen i chi wybod amdanynt os ydych chi eisoes wedi gwneud cyfraniadau dan yr hen system.

Pwy sy’n cael y Pensiwn y Wladwriaeth newydd?

Bydd menywod a aned ar neu wedi 6 Ebrill 1953 a dynion a aned ar neu wedi 6 Ebrill 1951 yn derbyn y Pensiwn y Wladwriaeth. newydd. Yn ymarferol, dyma sut mae’n gweithio:

  • Os ydych eisoes wedi dechrau cronni Pensiwn y Wladwriaeth dan yr hen system, bydd hyn yn cael ei drosi i swm dan Bensiwn y Wladwriaeth newydd.
  • Os nad oeddech wedi cronni unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth erbyn 6 Ebrill 2016, bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn cael ei gyfrifo yn gyfan gwbl dan y rheolau newydd.

Os cawsoch eich geni cyn y dyddiadau uchod a’ch bod wedi gohirio cymryd eich pensiwn nes 6 Ebrill 2016 neu wedyn, bydd yn dal i gael ei gyfrifo dan yr hen system.

Os oeddech chi eisoes yn cael eich Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016 ni fydd unrhyw beth yn newid – byddwch yn dal i’w dderbyn dan yr hen reolau.

Pensiwn y Wladwriaeth newydd – nodweddion allweddol

Mae’r Pensiwn y Wladwriaeth newydd yn seiliedig ar eich cofnod Yswiriant Gwladol yn unig.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2019-20 bydd y Pensiwn y Wladwriaeth newydd llawn yn £168.60 yr wythnos.

I fod yn gymwys i dderbyn y swm llawn, byddwch angen cofnod cyfraniadau Yswiriant Gwladol o 35 mlynedd. Fodd bynnag, os oes gennych chi 35 mlynedd o gyfraniadau Yswiriant Gwladol cymwys, byddwch yn dal angen talu Yswiriant Gwladol nes i chi gyrraedd eich oedran Pensiwn y Wladwriaeth.

You might get more than the full amount if you have built up entitlement to the Additional State Pension under the old system. This is sometimes called the State Second Pension or ‘SERPs’.

Efallai y byddwch yn cael llai na’r swm llawn os cawsoch eich ‘contractio allan’ o’r Pensiwn y Wladwriaeth Ychwanegol.

Sut mae Pensiwn y Wladwriaeth newydd yn cael ei gyfrifo?

Cafodd eich cofnod cyfraniadau Yswiriant Gwladol hyd at 6 Ebrill 2016 ei drosi i ‘swm cychwyn’ dan y Pensiwn y Wladwriaeth newydd.

Ni fydd hyn yn is na’r swm y byddech wedi ei gael dan yr hen system.

Pan allai’ch swm cychwyn fod yn uwch na’r Pensiwn y Wladwriaeth newydd llawn

Dan yr hen system, os oeddech yn gyflogedig (yn hytrach na hunangyflogedig) fe daloch Yswiriant Gwladol Dosbarth 1 a olygodd bod yr hawl gennych i gael Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth a Phensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth.

Roedd y Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth yn seiliedig ar eich enillion yn ogystal â’r cyfraniadau Yswiriant Gwladol a wnaethoch neu a roddwyd i chi.

Os cronnoch swm sylweddol o Bensiwn y Wladwriaeth Ychwanegol erbyn Ebrill 2016, gallai hynny olygu eich bod eisoes wedi ennill pensiwn dan yr hen system sydd yn werth mwy na’n Pensiwn y Wladwriaeth newydd llawn o £168.60 yr wythnos.

Os yw hyn yn berthnasol i chi, byddwch yn cael swm llawn y Pensiwn y Wladwriaeth newydd a byddwch yn cadw unrhyw swm uwchlaw hyn fel ‘taliad wedi ei ddiogelu’ a fydd yn cynyddu yn ôl chwyddiant.

Wedi Ebrill 2016, fyddwch chi ddim wedi bod yn cronni rhagor o Bensiwn y Wladwriaeth dan yr hen reolau.

Os yw’ch swm cychwyn yn gyfartal i’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn

Byddwch yn cael y swm Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn.

Ni fyddwch yn gallu cronni mwy o Bensiwn y Wladwriaeth dan yr hen reolau, yn cynnwys trwy’r Pensiwn y Wladwriaeth Ychwanegol, wedi Ebrill 2016.

Os yw’ch swm cychwyn yn is na’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn

Gallai hyn fod oherwydd eich bod wedi’ch ‘contractio allan’ o Bensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth ar ryw adeg cyn 6 Ebrill 2016. Os felly, yna byddech chi a’ch cyflogwr wedi talu Yswiriant Gwladol ar gyfradd is na’r gyfradd safonol, ac efallai y bydd yna ddidyniad o’ch swm cychwynnol Pensiwn y Wladwriaeth newydd i adlewyrchu hyn. Gall hyn hyd yn oed fod yn wir os oes gennych chi 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol – oherwydd bod rhai yn is, ni fyddant yn ddigon i roi’r Pensiwn y Wladwriaeth newydd llawn i chi.

Fodd bynnag, gallwch barhau i gronni eich Pensiwn y Wladwriaeth i’r uchafswm (sef £168.60 yr wythnos ar hyn o bryd) hyd nes eich bod yn cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth. Gallwch wneud hyn hyd yn oed os oes gennych chi eisoes 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol – gweler yr adran ddiweddarach ar ychwanegu ar eich Pensiwn y Wladwriaeth.

Mae rhagor o wybodaeth ar gontractio allan ar gael yma.

Beth os oes gennych lai na 35 mlynedd o Yswiriant Gwladol?

  • I gael swm llawn y Pensiwn y Wladwriaeth newydd, bydd angen i chi gael gwerth 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol (a elwir yn flynyddoedd cymhwyso) yn ystod eich oes gwaith. Does dim rhaid i’r rhain fod yn flynyddoedd olynol. Efallai y byddwch yn gallu talu cyfraniadau gwirfoddol i lenwi unrhyw fylchau yn eich cofnod Yswiriant Gwladol – gweler isod.
  • Os oes gennych werth llai na 35 mlynedd, byddwch yn cael swm yn seiliedig ar y nifer o flynyddoedd yr ydych wedi’ch talu neu’ch credydu gyda chyfraniadau Yswiriant Gwladol.
  • Os oes gennych lai na gwerth 10 mlynedd, ni fyddwch fel arfer yn gymwys i gael unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth.
  • Fodd bynnag, nid yw’r cyfnod cymhwyso isafswm o 10 mlynedd yn berthnasol i fenywod penodol a dalodd gyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menywod priod a gweddwon. Gweler isod am fwy o wybodaeth.
  • Os ydych chi wedi ennill blynyddoedd cymhwyso yn yr Ardal Economaidd Ewropeaidd, y Swistir (neu wledydd dwyochrol penodol sydd â chytundeb nawdd cymdeithasol gyda’r Deyrnas Unedig), gellir defnyddio’r rhain tuag at gyflawni’r cyfnod cymhwyso isafswm; fodd bynnag, bydd gwir ddyfarniad Pensiwn y Wladwriaeth y Deyrnas Unedig fel arfer yn seiliedig ar flynyddoedd cymhwyso’r Deyrnas Unedig yn unig.

Gohirio Pensiwn newydd y Wladwriaeth

Byddwch yn parhau i allu gohirio cymryd eich Pensiwn y Wladwriaeth.

Ar gyfer pob blwyddyn y byddwch yn gohirio, byddwch yn cael cynnydd o ychydig dan 5.8% yn eich Pensiwn y Wladwriaeth (o’i gymharu â 10.4% dan yr hen system).

Ni fyddwch bellach yn gallu cymryd y swm a ohiriwyd fel cyfandaliad.

Pensiwn y Wladwriaeth newydd os taloch gyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menyw briod a gweddw

Mae’r Pensiwn y Wladwriaeth newydd fel arfer yn seiliedig ar eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol eich hun yn unig.

Ond efallai y gallech gael cyfrifo eich Pensiwn y Wladwriaeth yn defnyddio gwahanol reolau a allai roi cyfradd uwch i chi os dewisoch dalu cyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menyw briod a gweddw (a elwir weithiau yn “stamp y fenyw briod”).

Dysgwch ragor am newidiadau i hawlio ac etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth gan briod neu bartner sifil ar wefan GOV.UK.

Ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth

Os nad ydych wedi cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth eto ond yn pryderu na fydd eich cofnod Yswiriant Gwladol yn eich cymhwyso i gael y Pensiwn y Wladwriaeth (neu i gael yr uchafswm), gallwch wneud cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 3.

Mae’r cyfraniadau hyn yn wirfoddol ac yn caniatáu i bobl lenwi’r bylchau yn eu cofnod i wella eu hawl i’w Pensiwn y Wladwriaeth sylfaenol.

Os nad ydych yn siŵr a yw’n werth ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth, gallwch siarad â’r Gwasanaeth Cynghori Pensiynau (TPAS) sy’n cynnig llinell gymorth dros y ffôn am ddim.

Gallwch gysylltu â TPAS ar 0300 123 1047.

## Help os bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn is na’r hyn sydd ei angen arnoch

Os nad ydych chi’n gymwys i gael y Pensiwn y Wladwriaeth llawn, efallai y byddwch yn gymwys i gael Credyd Pensiwn.

Mae Credyd Pensiwn yn fudd-dal seiliedig ar incwm sy’n ychwanegu at eich incwm wythnosol hyd at isafswm gwarantedig os cyrhaeddoch yr oed cymhwyso Credyd Pensiwn.

Os ydych chi mewn cwpl, bydd y swm a gewch yn ddibynnol ar eich incwm a chyfalaf ar y cyd (yn cynnwys cynilion a buddsoddiadau).

Cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth

Mae’n syniad da i ofyn yn rheolaidd am gyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth i chi allu gweld faint o Bensiwn y Wladwriaeth yr ydych wedi ei gronni hyd yma. Bydd hyn hefyd yn rhoi gwybod i chi os oes gennych chi unrhyw fylchau yn eich cofnod Yswiriant Gwladol ac os cawsoch eich contractio allan yn y gorffennol.

Gallwch wneud cais am un ar-lein neu dros y ffôn neu trwy’r post.

Gallwch weld manylion sut i wneud hyn ar GOV.UKopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?

Mwy yn 'Pensiwn y Wladwriaeth a budd-daliadau'