Pensiwn y Wladwriaeth newydd – esboniad o’r rheolau a newidiadau

Newidiodd Pensiwn y Wladwriaeth ar 6 Ebrill 2016. Os cyrhaeddwch oed Pensiwn y Wladwriaeth ar y dyddiad hwnnw neu wedi hynny, byddwch yn cael Pensiwn newydd y Wladwriaeth dan y rheolau newydd.

Nod Pensiwn newydd y Wladwriaeth yw bod yn symlach na’r hen system, ond mae yna rai trefniadau trosi cymhleth y mae angen i chi wybod amdanynt os ydych chi eisoes wedi gwneud cyfraniadau dan yr hen system.

Ydw i wedi fy effeithio gan y newid?

Rydw i eisoes yn cael Pensiwn y Wladwriaeth

Na. Byddwch yn parhau i dderbyn eich Pensiwn y Wladwriaeth dan yr hen reolau. Ond efallai y byddwch yn gallu ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth, gweler isod.

Rwy’n fenyw a aned cyn 6 Ebrill 1953 neu’n ddyn a aned cyn 6 Ebrill 1951

Na. Bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn cael ei dalu dan yr hen system. Hyd yn oed os gohirioch eich Pensiwn y Wladwriaeth i ddyddiad wedi 6 Ebrill 2016, bydd yn parhau i gael ei gyfrifo dan yr hen system.

Rwy’n fenyw a aned ar neu wedi 6 Ebrill 1953 neu’n ddyn a aned ar neu wedi 6 Ebrill 1951

Ydych. Byddwch yn cael Pensiwn newydd y Wladwriaeth. Os ydych eisoes wedi dechrau cronni Pensiwn y Wladwriaeth dan yr hen system, bydd hyn yn cael ei drosi i swm dan Bensiwn newydd y Wladwriaeth.

Os nad oeddech wedi cronni unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth erbyn 6 Ebrill 2016, bydd eich Pensiwn y Wladwriaeth yn cael ei gyfrifo yn gyfan gwbl dan y rheolau newydd.

Newidiadau allweddol i Bensiwn y Wladwriaeth

Mae’r rhan enillion o’r hen system a oedd yn berthnasol i bobl gyflogedig, a elwir yn Bensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth wedi ei dileu.

Mae’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth yn seiliedig ar eich cofnod Yswiriant Gwladol (YG) yn unig. Ar gyfer y flwyddyn dreth 2016/2017, £155.65 yr wythnos yw pensiwn newydd y wladwriaeth – fodd bynnag, gallech gael mwy na hynny os casgloch hawl i gael pensiwn ychwanegol y wladwriaeth dan yr hen system – neu lai na hynny os cawsoch eich ‘contractio allan’ o’r pensiwn ychwanegol y wladwriaeth.

I fod yn gymwys am y £155.65 yr wythnos yn llawn bydd angen i chi fod â 35 mlynedd o gofnod Yswiriant Gwladol.

Sut mae Pensiwn newydd y Wladwriaeth yn cael ei gyfrifo?

Mae eich hanes Yswiriant Gwladol ar 6 Ebrill 2016 wedi ei drosi i ‘swm cychwyn’ dan Bensiwn newydd y Wladwriaeth. Ni fydd hyn yn is na’r swm y byddech wedi ei gael dan yr hen system.

Os yw’ch swm cychwyn yn uwch na’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn

Dan yr hen system, os oeddech yn gyflogedig (yn hytrach na hunangyflogedig) fe daloch Yswiriant Gwladol Dosbarth 1 a olygodd bod yr hawl gennych i gael Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth a Phensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth. Roedd y Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth yn seiliedig ar eich enillion yn ogystal â’r cyfraniadau Yswiriant Gwladol a wnaethoch neu a roddwyd i chi.

Os cronnoch swm sylweddol o Bensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth gallai hynny olygu eich bod eisoes wedi ennill pensiwn dan yr hen system sydd yn werth mwy na £155.65 yr wythnos. Os yw hyn yn berthnasol i chi, byddwch yn cael swm llawn y Pensiwn newydd y Wladwriaeth a byddwch hefyd yn cadw unrhyw swm uwchlaw hyn fel ‘taliad wedi ei ddiogelu’ a fydd yn cynyddu yn ôl chwyddiant. Ni fyddwch yn gallu cronni mwy o Bensiwn y Wladwriaeth.

Os yw’ch swm cychwyn yn gyfartal i’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn

Byddwch yn cael y swm Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn. Ni fyddwch yn gallu cronni mwy o Bensiwn y Wladwriaeth.

Os yw’ch swm cychwyn yn is na’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth llawn

Gallai hyn fod oherwydd eich bod wedi’ch ‘contractio allan’ o Bensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth. Gallwch barhau i gronni eich Pensiwn y Wladwriaeth i’r uchafswm (sef £155.65 yr wythnos ar hyn o bryd) hyd nes eich bod yn cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth. Mae rhagor o wybodaeth ar gontractio allan ar gael yma.

Gallwch wneud hyn hyd yn oed os oes gennych eisoes 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol.

Beth os oes gennych lai na 35 mlynedd o Yswiriant Gwladol?

  • I gael y swm llawn, bydd angen i chi gael gwerth 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau YG (a elwir yn flynyddoedd cymhwyso) yn ystod eich oes gwaith. Does dim rhaid i’r rhain fod yn flynyddoedd olynol.
  • Os oes gennych lai na 35 mlynedd o gyfraniadau neu gredydau Yswiriant Gwladol, byddwch yn cael swm yn seiliedig ar y nifer o flynyddoedd yr ydych wedi’ch talu neu’ch credydu gydag Yswiriant Gwladol.
  • Os oes gennych lai na 10 mlynedd, ni fyddwch fel arfer yn gymwys i gael unrhyw Bensiwn y Wladwriaeth.
  • Fodd bynnag, nid yw’r cyfnod cymhwyso isafswm o 10 mlynedd yn berthnasol i fenywod penodol a dalodd gyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menywod priod a gweddwon. Gweler isod.
  • Os ydych chi wedi ennill blynyddoedd cymhwyso yn yr Ardal Economaidd Ewropeaidd, y Swistir (neu wledydd dwyochrol penodol sydd â chytundeb nawdd cymdeithasol gyda’r Deyrnas Unedig), gellir defnyddio’r rhain tuag at gyflawni’r cyfnod cymhwyso isafswm; fodd bynnag, bydd gwir ddyfarniad Pensiwn y Wladwriaeth y Deyrnas Unedig fel arfer yn seiliedig ar flynyddoedd cymhwyso’r Deyrnas Unedig yn unig.

Gohirio Pensiwn newydd y Wladwriaeth

Byddwch yn parhau i allu gohirio cymryd eich Pensiwn y Wladwriaeth. Ar gyfer pob blwyddyn y byddwch yn gohirio, byddwch yn cael cynnydd o ychydig dan 5.8% yn eich Pensiwn y Wladwriaeth (o’i gymharu â 10.4% dan yr hen system). Ni fyddwch bellach yn gallu cymryd y swm a ohiriwyd fel cyfandaliad.

Pensiwn newydd y Wladwriaeth os taloch gyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menyw briod a gweddw

Mae’r Pensiwn newydd y Wladwriaeth fel arfer yn seiliedig ar eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol eich hun yn unig, ond efallai y gallech gael cyfrifo eich Pensiwn y Wladwriaeth yn defnyddio gwahanol reolau a allai roi cyfradd uwch i chi os dewisoch dalu cyfraniadau Yswiriant Gwladol cyfradd ostyngol menyw briod a gweddw (a elwir weithiau yn “stamp y fenyw briod”).

Dysgwch ragor am newidiadau i hawlio ac etifeddu Pensiwn y Wladwriaeth gan briod neu bartner sifil ar wefan GOV.UK.

Ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth

Mae dau gynllun ar gael i chi fedru ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth. Mae dewis pa un i’w ddefnyddio’n dibynnu ar a ydych wedi cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth neu beidio.

Cyfraniadau Yswiriant Gwladol Gwirfoddol Dosbarth 3

Os nad ydych wedi cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth eto ond yn pryderu na fydd gennych ddigon o gofnod Yswiriant Gwladol efallai i fod yn gymwys am Bensiwn y Wladwriaeth (neu i gael yr uchafswm), gallwch wneud cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 3. Mae’r cyfraniadau hyn yn wirfoddol ac yn caniatáu i bobl lenwi’r bylchau yn eu cofnod i wella eu hawl i’w Pensiwn y Wladwriaeth sylfaenol.

Cynllun Ychwanegiad Pensiwn y Wladwriaeth

Os ydych wedi cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth eisoes gallwch gynyddu eich Pensiwn y Wladwriaeth a chael incwm ychwanegol gwarantedig am oes gyda’r cynllun ychwanegiad Pensiwn y Wladwriaeth.

Rhaid bod gennych hawl i Bensiwn y Wladwriaeth a chyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth cyn 6 Ebrill 2016 i fod yn gymwys ar gyfer y cynllun. Defnyddiwch y cynllun i gynyddu eich Pensiwn y Wladwriaeth rhwng £1 a £25 yr wythnos os ydych chi naill ai yn:

  • Ddyn a aned cyn 6 Ebrill 1951
  • Fenyw a aned cyn 6 Ebrill 1953

Bydd angen i chi wneud cyfraniad cyfandaliad cyn 5 Ebrill 2017. Defnyddiwch y gyfrifiannell ychwanegiad Pensiwn y Wladwriaeth i weld faint fydd angen i chi ei dalu.

E-bostiwch: paid.caxtonhouse@dwp.gsi.gov.uk am ragor o wybodaeth ynglŷn â’r ychwanegiad Pensiwn y Wladwriaeth a sut i wneud taliad.

Mae gan GOV.UK gyfrifiannell ddefnyddiol sy’n rhoi amcangyfrif i chi o’r gost.

Os nad ydych yn siŵr a yw’n werth ychwanegu at eich Pensiwn y Wladwriaeth, gallwch siarad â’r Gwasanaeth Cynghori Pensiynau (TPAS) sy’n cynnig llinell gymorth dros y ffôn am ddim. Gallwch gysylltu â TPAS ar 0300 123 1047.

Cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth

Mae’n syniad da i ofyn yn rheolaidd am gyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth i chi allu gweld faint o Bensiwn y Wladwriaeth yr ydych wedi ei gronni hyd yma.

Gallwch wneud cais am un ar-lein neu dros y ffôn neu trwy’r post. Mae manylion ar sut i wneud hyn ar GOV.UK.

Mwy yn 'Pensiwn y Wladwriaeth a budd-daliadau'