Treth Stamp - Popeth sydd angen i chi wybod

Os ydych chi’n prynu cartref sy’n costio mwy na £125,000, bydd angen i chi dalu Treth Dir y Dreth Stamp (SDLT) ar eich pryniant. Defnyddiwch y canllaw hwn i gael gwybod mwy am sut mae Treth Stamp yn gweithio, Treth Stamp i brynwyr am y tro cyntaf, cyfraddau ar gyfer ail gartrefi a sut caiff ei dalu.

Beth yw Treth Stamp?

Defnyddiwch ein cyfrifiannell y Dreth Stamp i ganfod faint fyddwch chi’n ei dalu.

Yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon rhaid i chi dalu Treth Stamp pan brynwch eiddo preswyl, neu ddarn o dir, sy’n costio mwy na £125,000 (£40,000 ar gyfer ail gartrefi).

Mae’r dreth hon yn berthnasol i eiddo rhydd-ddaliad a lesddaliad – pa un a ydych chi’n prynu’n llwyr neu â morgais.

Yn yr Alban, pan brynwch eiddo byddwch yn talu Treth Trafodion Tir ac Adeiladau yn hytrach na Threth Stamp.

Beth yw cost treth stamp?

Mae amryw o fandiau cyfradd ar gyfer Treth Stamp. Cyfrifir y dreth ar y rhan honno o bris prynu’r eiddo sy’n perthyn i’r band priodol.

Er enghraifft, os prynwch dŷ am £275,000, cyfrifir y SDLT sy’n ddyledus gennych fel a ganlyn:

  • 0% ar y £125,000 cyntaf = £0
  • 2% ar y £125,000 nesaf = £2,500
  • 5% ar y £25,000 olaf = £1,250

Cyfanswm SDLT = £3,750

Cyfraddau Treth stamp*

Isafswm pris prynu eiddo Uchafswm pris prynu eiddo Cyfradd y Dreth Stamp (yn berthnasol yn unig i’r rhan honno o bris yr eiddo sy’n perthyn i’r band priodol)
£0 £125,000 0%
£125,001 £250,000 2%
£250,001 £925,000 5%
£925,001 £1.5 miliwn 10%
Dros £1.5 miliwn   12%

*Mae treth stamp ar gyfer eiddo lesddaliad preswyl yn cael ei brisio’n wahanol.

Treth Stamp i brynwyr tro cyntaf

Mae prynwyr tro cyntaf yn talu’r un faint o Dreth Stamp â phawb arall.

Yn y gorffennol, nid oedd yn rhaid i brynwyr tro cyntaf dalu Treth Stamp ar eiddo hyd at £250,000, ond nid felly yw’r drefn bellach.

Treth Stamp ar ail gartrefi

Bydd prynwyr eiddo preswyl ychwanegol, fel ail gartrefi ac eiddo prynu i osod, yn gorfod talu 3% yn ychwanegol mewn Treth Stamp ar ben y cyfraddau cyfredol ar gyfer pob band.

Mae’r gyfradd uwch hon yn berthnasol i eiddo a brynwyd am £40,000 neu ragor. Nid yw’n berthnasol i garafanau, tai symudol neu gychod sy’n gartrefi.

Os prynwch brif breswylfa newydd ond bod oedi wrth werthu’ch prif breswylfa flaenorol, bydd rhaid i chi dalu’r cyfraddau Treth Stamp uwch gan eich bod yn berchen ar ddau eiddo bellach.

Gallwch wneud cais am ad-daliad am y swm uwchben y cyfraddau Treth Stamp arferol os:

  • Gwerthwch y prif breswylfa flaenorol cyn pen tair blynedd, a
  • Hawliwch yr ad-daliad cyn pen tri mis ar ôl gwerthiant eich preswylfa flaenorol, neu cyn pen 12 mis ers dyddiad cyflwyno’ch ffurflen dreth hunan asesiad, pa un bynnag sydd yn fwyaf diweddar.
Am ffurflen gais a rhagor o wybodaeth, ewch i wefan GOV.UK.

Pa bryd mae Treth Stamp yn daladwy?

Bydd yn rhaid i chi gyflwyno cofnod Treth Dir y Dreth Stamp a thalu’r hyn sy’n ddyledus gennych o fewn 30 diwrnod ers cwblhau pryniant eich cartref.

Os na gyflwynwch chi ffurflen dreth a thalu’r dreth honno cyn diwedd y 30 diwrnod, gall HMRC godi ffioedd a llog arnoch.

Dysgwch ragor am gosbau Treth Stamp a llog ar GOV.UK.

Pa bryd nad yw’r Dreth Stamp yn daladwy?

Byddwch chi’n osgoi’r Dreth Stamp yn awtomatig os byddwch chi’n prynu eiddo sy’n rhatach na £125,000. Ond i lawer o brynwyr tai nid yw hyn yn bosibl.

Mae yna amgylchiadau eraill lle nad yw Treth Stamp yn daladwy neu gellir ei leihau:

  • Band cyfradd ychydig dros y trothwy. Os mai dim ond ychydig o fewn y band uwch yw’r pris, gofynnwch i’r gwerthwr neu’r asiant tai a fyddent yn derbyn pris ychydig yn is.
  • Trosglwyddo eiddo wrth wahanu neu ysgaru. Os ydych chi’n ysgaru neu’n gwahanu o’ch priod neu’ch partner, nid oes Treth Stamp i’w thalu os ydych chi’n trosglwyddo cyfran o werth eich cartref iddo ef neu hi. Darllenwch ragor yn ein canllaw Diogelu eich hawliau ar berchen cartref yn ystod ysgariad neu ddiddymiad.
  • Trosglwyddo gweithredoedd. Os ydych chi’n trosglwyddo gweithredoedd eich cartref i rywun arall – un ai fel rhodd neu mewn ewyllys – ni fydd angen iddo ef neu hi dalu’r Dreth Stamp ar werth yr eiddo ar y farchnad.

Serch hynny, os byddwch chi’n cyfnewid eiddo gydag unigolyn arall, bydd yn rhaid i’r naill ohonoch dalu’r Dreth Stamp ar yr eiddo a gewch ar sail ei werth ar y farchnad.

I ganfod mwy am drosglwyddo gweithredoedd, ewch i wefan GOV.UK.
Edrychwch am sefyllfaoedd eraill ble nad oes yn rhaid i’r Dreth Stamp gael ei thalu ar wefan GOV.UK.

Sut i dalu’r Dreth Stamp

Fel arfer bydd eich cyfreithiwr yn delio â chofnod a thaliad Treth Stamp ar eich rhan, er fe allwch wneud hynny eich hun. Y naill ffordd neu’r llall, chi sy’n gyfrifol am sicrhau bod y cofnod yn cael ei gyflwyno’n brydlon.

Os yw pris prynu’ch cartref newydd yn llai na £125,000, rhaid i chi gyflwyno ffurflen er na fydd angen i chi dalu unrhyw Dreth Stamp.

Dysgwch am gyflwyno ffurflen dreth a thalu Treth Stamp ar GOV.UKyn agor mewn ffenestr newydd

Newidiadau arfaethedig i ‘r broses dalu

Ar hyn o bryd mae’r llywodraeth yn ymgynghori ar newidiadau a gynigir ar gyflwyno Treth Dir y Dreth Stamp a phrosesu taliadau.

Un newid a gynigir yw lleihau’r amser a roddir ar gyfer cyflwyno a thalu’r dreth o 30 diwrnod i 14 diwrnod. Gallai’r newidiadau hyn ddod i rym yn y flwyddyn dreth 2017-2018.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?