Treth Stamp - Popeth sydd angen i chi wybod

Os ydych chi’n prynu cartref sy’n costio mwy na £125,000, bydd angen i chi dalu Treth Dir y Dreth Stamp (SDLT) ar eich pryniant. Defnyddiwch y canllaw hwn i gael gwybod mwy am sut mae Treth Stamp yn gweithio, Treth Stamp i brynwyr am y tro cyntaf, cyfraddau ar gyfer ail gartrefi a sut caiff ei dalu.

Beth yw Treth Stamp?

Defnyddiwch ein cyfrifiannell y Dreth Stamp i ganfod faint fyddwch chi’n ei dalu.

Yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon rhaid i chi dalu Treth Stamp pan brynwch eiddo preswyl, neu ddarn o dir, sy’n costio mwy na £125,000 (£40,000 ar gyfer ail gartrefi).

Mae’r dreth hon yn berthnasol i eiddo rhydd-ddaliad a lesddaliad – pa un a ydych chi’n prynu’n llwyr neu â morgais.

Yn yr Alban, pan brynwch eiddo byddwch yn talu Treth Trafodion Tir ac Adeiladau yn hytrach na Threth Stamp.

Beth yw cost treth stamp?

Mae amryw o fandiau cyfradd ar gyfer Treth Stamp. Cyfrifir y dreth ar y rhan honno o bris prynu’r eiddo sy’n perthyn i’r band priodol.

Er enghraifft, os prynwch dŷ am £275,000, cyfrifir y SDLT sy’n ddyledus gennych fel a ganlyn:

  • 0% ar y £125,000 cyntaf = £0
  • 2% ar y £125,000 nesaf = £2,500
  • 5% ar y £25,000 olaf = £1,250

Cyfanswm SDLT = £3,750

Cyfraddau Treth stamp*

Isafswm pris prynu eiddo Uchafswm pris prynu eiddo Cyfradd y Dreth Stamp (yn berthnasol yn unig i’r rhan honno o bris yr eiddo sy’n perthyn i’r band priodol)
£0 £125,000 0%
£125,001 £250,000 2%
£250,001 £925,000 5%
£925,001 £1.5 miliwn 10%
Dros £1.5 miliwn   12%

*Mae treth stamp ar gyfer eiddo lesddaliad preswyl yn cael ei brisio’n wahanol.

Treth Stamp i brynwyr tro cyntaf

Yn gyffredinol mae person yn cael ei ystyried yn brynwr am y tro cyntaf os yw’n prynu ei unig neu’i brif breswylfa ac nad yw erioed wedi bod yn berchen ar rydd-ddaliad neu â budd lesddaliadol mewn eiddo preswyl yn y DU neu dramor.

Os ydych yn brynwr tro cyntaf yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon, ni fyddwch yn talu unrhyw Dreth Stamp ar eiddo hyd at £300,000. Golyga hyn, fel prynwr tro cyntaf, y byddwch yn arbed hyd at £5,000.

Ar gyfer eiddo sy’n costio hyd at £500,000, ni fyddwch yn talu Treth Stamp ar y £300,000 cyntaf. Byddwch yn talu Treth Stamp ar y swm sy’n weddill, hyd at £200,000.

Os yw’r eiddo rydych yn ei brynu yn werth mwy na £500,000, byddwch yn talu’r cyfraddau safonol o’r Dreth Stamp.

Er enghraifft, os yw’r eiddo rydych yn dymuno ei brynu yn werth £450,000, byddwch yn talu Treth Stamp ar £150,000 yn unig.

Cydberchnogaeth a gostyngiad Treth Stamp

Os ydych chi newydd briodi ac yn prynu eiddo ar y cyd, yna bydd angen bod y ddau ohonoch yn prynu am y tro cyntaf er mwyn gallu cael gostyngiad Treth Stamp.

Mae pobl ddibriod yn dal i allu cael gostyngiad Treth Stamp, os yw’r unig berson a enwir ar weithred y morgais yn brynwr am y tro cyntaf.

Ond, mae ambell beth y bydd angen i chi fod yn ymwybodol ohonynt:

Yn gyntaf, mae uchafswm yr arbediad ar brynu ar eiddo yn dal yn £5,000 ni waeth faint o enwau sydd ar weithred y morgais.

Os yw’r cais am forgais mewn un enw yn unig, bydd yn seiliedig ar incwm y person yna yn unig, a allai effeithio ar faint mae’ch darparwr yn barod i’w fenthyg i chi.

Yn ail, mae angen i chi feddwl am beth fyddai’n digwydd pe byddech yn gwahanu. Os yw’r eiddo yn enwau’r ddau ohonoch, bydd gan y ddau ohonoch hawliad. Os yw’r eiddo mewn un enw yn unig, yna mae’n bosibl y byddwch chi a’ch partner yn cael eich hunain heb ddim yn gyfreithiol.

Treth Stamp ar ail gartrefi

Bydd prynwyr eiddo preswyl ychwanegol, fel ail gartrefi ac eiddo prynu i osod, yn gorfod talu 3% yn ychwanegol mewn Treth Stamp ar ben y cyfraddau cyfredol ar gyfer pob band.

Mae’r gyfradd uwch hon yn berthnasol i eiddo a brynwyd am £40,000 neu ragor. Nid yw’n berthnasol i garafanau, tai symudol neu gychod sy’n gartrefi.

Os prynwch brif breswylfa newydd ond bod oedi wrth werthu’ch prif breswylfa flaenorol, bydd rhaid i chi dalu’r cyfraddau Treth Stamp uwch gan eich bod yn berchen ar ddau eiddo bellach.

Gallwch wneud cais am ad-daliad am y swm uwchben y cyfraddau Treth Stamp arferol os:

  • Gwerthwch y prif breswylfa flaenorol cyn pen tair blynedd, a
  • Hawliwch yr ad-daliad cyn pen tri mis ar ôl gwerthiant eich preswylfa flaenorol, neu cyn pen 12 mis ers dyddiad cyflwyno’ch ffurflen dreth hunan asesiad, pa un bynnag sydd yn fwyaf diweddar.
Am ffurflen gais a rhagor o wybodaeth, ewch i wefan GOV.UK.

Pryd mae rhaid i chi dalu’r Dyletswydd Stamp?

Bydd yn rhaid i chi gyflwyno cofnod Treth Dir y Dreth Stamp a thalu’r hyn sy’n ddyledus gennych o fewn 30 diwrnod ers cwblhau pryniant eich cartref.

Os na gyflwynwch chi ffurflen dreth a thalu’r dreth honno cyn diwedd y 30 diwrnod, gall HMRC godi ffioedd a llog arnoch.

Dysgwch ragor am gosbau Treth Stamp a llog ar GOV.UK.

Pa bryd nad yw’r Dreth Stamp yn daladwy?

Byddwch chi’n osgoi’r Dreth Stamp yn awtomatig os byddwch chi’n prynu eiddo sy’n rhatach na £125,000. Ond i lawer o brynwyr tai nid yw hyn yn bosibl.

Mae yna amgylchiadau eraill lle nad yw Treth Stamp yn daladwy neu gellir ei leihau:

  • Band cyfradd ychydig dros y trothwy. Os mai dim ond ychydig o fewn y band uwch yw’r pris, gofynnwch i’r gwerthwr neu’r asiant tai a fyddent yn derbyn pris ychydig yn is.
  • Trosglwyddo eiddo wrth wahanu neu ysgaru. Os ydych chi’n ysgaru neu’n gwahanu o’ch priod neu’ch partner, nid oes Treth Stamp i’w thalu os ydych chi’n trosglwyddo cyfran o werth eich cartref iddo ef neu hi. Darllenwch ragor yn ein canllaw Diogelu eich hawliau ar berchen cartref yn ystod ysgariad neu ddiddymiad.
  • Trosglwyddo gweithredoedd. Os ydych chi’n trosglwyddo gweithredoedd eich cartref i rywun arall – un ai fel rhodd neu mewn ewyllys – ni fydd angen iddo ef neu hi dalu’r Dreth Stamp ar werth yr eiddo ar y farchnad.

Serch hynny, os byddwch chi’n cyfnewid eiddo gydag unigolyn arall, bydd yn rhaid i’r naill ohonoch dalu’r Dreth Stamp ar yr eiddo a gewch ar sail ei werth ar y farchnad.

I ganfod mwy am drosglwyddo gweithredoedd, ewch i wefan GOV.UK.
Edrychwch am sefyllfaoedd eraill ble nad oes yn rhaid i’r Dreth Stamp gael ei thalu ar wefan GOV.UK.

Sut i dalu’r Dreth Stamp

Fel arfer bydd eich cyfreithiwr yn delio â chofnod a thaliad Treth Stamp ar eich rhan, er fe allwch wneud hynny eich hun. Y naill ffordd neu’r llall, chi sy’n gyfrifol am sicrhau bod y cofnod yn cael ei gyflwyno’n brydlon.

Os yw pris prynu’ch cartref newydd yn llai na £125,000, rhaid i chi gyflwyno ffurflen er na fydd angen i chi dalu unrhyw Dreth Stamp.

Dysgwch am gyflwyno ffurflen dreth a thalu Treth Stamp ar GOV.UKopens in new window

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?