Esbonio Prentisiaethau

Mae prentisiaeth yn swydd go iawn gyda hyfforddiant, fel y gallwch ennill cyflog wrth i chi ddysgu a chael eich hyfforddi’n llawn yn eich dewis o alwedigaeth erbyn diwedd y brentisiaeth.

Mae prentisiaethau yn agored i bobl o bob oed dros 16 oed, gan alluogi pobl i wella eu sgiliau a symud ymlaen yn eu gyrfaoedd. Rhaid i unigolion fodloni unrhyw ofynion mynediad o’r brentisiaeth benodol y maent am ei ddilyn.

Beth yw prentisiaeth?

Peidiwch â thybio eich bod yn rhy hen i wneud prentisiaeth. Mae prentisiaethau ar gyfer rhai dros 25 yn gynyddol gyffredin ac fe allai fod y ffordd berffaith i chi newid gyrfa.

Mae prentisiaeth:

  • ar gael i unrhyw un dros 16 oed, sydd heb gofrestru mewn addysg llawn amser
  • ar gael mewn dros 170 o ddiwydiannau, yn cynnwys awyrofod, cyllid a ffasiwn
  • yn cymryd rhwng un i bum mlynedd i gwblhau yn ddibynnol ar: oed, sgiliau a sector
  • yn cyfuno hyfforddiant ymarferol ‘yn y gwaith’ gyda gwaith astudio academaidd a gallech weithio tuag at gymhwyster.

Mae gan brentisiaethau lefelau addysgol cyfwerth yn Lloegr:

Enw Lefel Lefel addysgol gyfwerth
Canolradd 2 TGAU
Uwch 3 Lefel A
Uwch 4, 5, 6 a 7 Gradd sylfaen ac uwch
Gradd 6 a 7 Gradd Baglor neu Feistr

Beth fyddwn yn ei ddysgu?

Mae pob prentis yn dilyn rhaglen o astudio gymeradwy, a gynllunwyd ar gyfer y swydd y maent yn hyfforddi ar ei chyfer.

Bydd eich cyflogwr yn penderfynu ar strwythur eich hyfforddiant, fodd bynnag, yn gyffredinol mae prentisiaethau yn cyfuno:

  • cynllun hyfforddiant manwl
  • adolygiadau cynnydd rheolaidd
  • hyfforddiant ymarferol yn y swydd
  • astudio damcaniaethol mewn coleg
  • profion asesu mewn cyfleuster hyfforddiant
  • mentora a chefnogaeth trwy gydol eich prentisiaeth.

Erbyn diwedd y cwrs, dylech fod wedi sicrhau’r cymwysterau, sgiliau a phrofiad sy’n ofynnol gan gyflogwyr posibl yn y maes.

Faint o oriau fyddwn yn eu gweithio yr wythnos?

Dylai prentisiaid weithio am isafswm o 30 awr yr wythnos ac uchafswm o 40.

Mae amser a dreulir oddi wrth y swydd yn y coleg neu’n hyfforddi wedi ei gynnwys yn yr oriau hyn.

Gellir dod i gytundeb ar brentisiaethau rhan amser gyda’ch cyflogwr, ar isafswm o 16 awr yr wythnos, er enghraifft ble mae gan brentisiaid ddyletswyddau gofal.

Cyflogau i Brentisiaid

Gwasanaeth Cymorth Diswyddo i Brentisiaid

Os ydych yn wynebu cael eich diswyddo yn ystod eich prentisiaeth, mae’r llywodraeth wedi lansio gwasanaeth newydd sy’n cynnig cyngor am ddim ac a all eich helpu i ddod o hyd i gyfleoedd newydd. Darganfyddwch fwy ar y wefan apprenticeships.gov.uk.

Un o brif fanteision prentisiaeth yw y gallwch ennill cyflog tra rydych yn gweithio ac astudio.

Mae cyflog prentis yn dibynnu ar sawl ffactor, yn cynnwys:

  • y math o brentisiaeth y byddwch yn gwneud cais amdani
  • eich oed, profiad a chymwysterau cyfredol
  • y sector rydych yn gweithio ynddi, er enghraifft peirianneg, manwerthu neu gyllid

Isafswm cyflog

Mae isafswm cyflog ar gyfer yr holl bobl ifanc sydd wedi cofrestru ar brentisiaethau.

Mae faint fyddwch yn ei gael yn dibynnu ar eich oed a pha mor hir rydych wedi bod yn gwneud y brentisiaeth:

  • Os ydych yn 16-18 oed, neu yn eich blwyddyn gyntaf a dros 19 oed, byddwch yn ennill o leiaf £4.15 yr awr.
  • Os ydych wedi cwblhau eich blwyddyn gyntaf a dros 19 oed, byddwch yn ennill o leiaf yr Isafswm Cyflog Cenedlaethol, sy’n amrywio yn ddibynnol ar eich oed.

Gall rhai cyflogwyr ddewis talu mwy na’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol i chi.

Fel prentis, efallai bydd yn rhaid i chi dalu treth ac Yswiriant Gwladol ar eich enillion. Mae gennych hawl slip cyflog a fydd yn dangos faint y byddwch yn ei ennill a pa ddidyniadau sydd wedi cael eu gwneud.

Darganfyddwch fwy am dalu Treth ac Yswiriant Gwladol.

Enillion yn y dyfodol

Dengys ymchwil bod eich enillion yn cynyddu yn unol â’ch lefel gyfredol o gymwysterau academaidd.

  • Gallai prentisiaid uwch ennill £150,000 yn fwy ar gyfartaledd dros eu hoes o’i gymharu â’r rhai sydd â chymwysterau galwedigaethol lefel 3.
  • Ar gyfartaledd, mae ennill prentisiaeth lefel 2 neu 3 yn cynyddu enillion hyd at 11% ac 16% yn y drefn honno. Er bod amrywiaeth fesul pwnc, mae’r rhan fwyaf o bynciau yn sicrhau enillion o tua 10%.
  • Roedd bron i 9 o bob 10 prentis (89%) yn fodlon gyda’u prentisiaeth yn gyffredinol, a dywedodd 97% o brentisiaid bod eu gallu i wneud y swydd wedi gwella.

(Ffynhonnell: GOV.uk, 2017)

Prentisiaethau yn ystod yr achos o goronafeirws

Fel prentis, mae gennych hawl i’r un gefnogaeth â gweithiwr cyflogedig.

Os cawsoch eich rhoi ar absenoldeb di-dâl ar neu cyn 28 Chwefror 2020, gallwch gael eich rhoi ar ffyrlo ar 80 y cant o’ch cyflog. Ni allwch weithio tra’ch bod ar ffyrlo, ond gallwch barhau â’ch hyfforddiant.

Daw’r cynllun ffyrlo i ben ar 31 Hydref 2020, ac mae’r Cynllun Cymorth Swyddi yn cymryd ei le. Bydd hyn yn talu hyd at 70 y cant o’ch cyflog, cyn belled â’ch bod yn gweithio o leiaf un rhan o bump o’ch oriau arferol.

Os gofynnwyd i chi gymryd cyfnod o wyliau di-dâl os, er enghraifft, nad yw’n bosibl i chi weithio o gartref neu bod bellhau cymdeithasol yn golygu nad yw eich prentisiaeth yn bosibl ar hyn o bryd, gallwch gymryd ‘seibiant mewn dysgu’ a ailddechrau yn ddiweddarach.

Buddion prentis

Mae gan brentisiaid sy’n gweithio dros 33 awr yr wythnos yr hawl i’r un buddion â phawb arall yn y gweithle.

Mae’r rhain yn cynnwys:

  • hawl i dâl salwch
  • o leiaf 20 niwrnod o wyliau â thâl y flwyddyn
  • Tâl Mamolaeth/Tadolaeth Statudol ac absenoldeb mamolaeth/tadolaeth

Efallai y bydd gennych hefyd haw li wneud cais am Gredyd Cynhwysol ac elfennau i gwmpasu costau eraill fel tai neu fagu plant.

Daganfyddwch fwy am wneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Prentisiaethau a phensiynau gweithle

Cyn belled â’ch bod yn cwrdd â’r meini prawf cymhwysedd, gan gynnwys bod o leiaf 22 oed, byddwch yn cael eich ymrestru’n awtomatig mewn pensiwn gweithle hyd yn oed os ydych yn brentis.

Os ydych o dan 22 oed, ni fyddwch yn cael eich ymrestru’n awtomatig, ond gallwch ddewis eithio i mewn i’r cynllun.

Ble i gael gwybod mwy

Yn dibynnu ar ble rydych chi’n byw mae prentisiaethau’n gweithio’n wahanol, i ddarganfod mwy o wybodaeth ewch i:

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?