Rhannu buddsoddiadau a chynilion yn ystod ysgariad neu ddiddymiad

Yn gyffredinol bydd buddsoddiadau a chynilion yn rhan o’ch setliad ariannol ar ysgaru neu ddiddymu. Dylai eu rhannu fod yn gymharol syml os gallwch chi drafod rhwng eich gilydd. Ond efallai y bydd angen i chi eu gwerthuso a thalu treth neu daliadau os byddwch yn eu gwerthu neu’n eu cyfnewid am arian. Ceisiwch weld beth allwch chi wneud.

Sut y delir â buddsoddiadau a chynilion

Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon

Gellir ystyried buddsoddiadau a chynilion yn rhan o’ch setliad ariannol terfynol. Fodd bynnag, ni ellir trin rhai asedau, megis arian neu eiddo yr ydych chi neu’ch cyn bartner (gŵr, gwraig neu bartner sifil) wedi eu hetifeddu cyn i chi briodi neu sefydlu’ch partneriaeth sifil, yr un fath ag eraill.

Yr Alban

Yn gyffredinol, dim ond buddsoddiadau neu gynilion yr ydych chi a’ch cyn bartner wedi eu casglu yn ystod y cyfnod y buoch yn briod neu mewn partneriaeth sifil fydd yn cael eu hystyried.

Fodd bynnag, gellir ystyried unrhyw gynnydd yng ngwerth buddsoddiadau neu gynilion oedd gennych chi neu’ch cyn bartner cyn priodi neu fynd i bartneriaeth sifil i ystyriaeth dan rai amgylchiadau.

Gall hyn fod yn faes cymhleth; os oes unrhyw amheuaeth, mynnwch gyngor proffesiynol. Dysgwch pwy all helpu trwy ddarllen ein canllaw ar eich opsiynau ar gyfer cyngor cyfreithiol neu ariannol ar ysgariad neu ddiddymiad.

Rhannu cyfrifon cynilion

Gall y broses o rannu’ch cynilion fod yn wahanol, yn ddibynnol ar y math o gyfrif sydd gennych ac yn enw pwy y mae. Efallai y bydd gennych:

ISAs Arian Parod

Dim ond yn enw un person y gellir cadw’r rhain (ac nid ar y cyd). Os ydych chi eisiau rhoi arian i’ch cyn bartner o’ch ISA arian parod, byddai’n rhaid i chi dynnu’r arian yr ydych am roi iddo/iddi allan. Ni fyddech yn gallu trosglwyddo’r arian o’ch ISA’ch hun yn uniongyrchol.

Cyfrifon cynilo

Mae’r rhain yn symlach a gallech drosglwyddo rhywfaint o arian o’ch cyfrif i gyfrif eich cyn bartner yn ddidrafferth. Yr unig anhawster posibl fyddai pe byddai’r arian mewn cyfrif rhybudd. Os felly, byddai’n rhaid i chi ‘roi rhybudd’ a hysbysu’ch banc neu gymdeithas adeiladu eich bod eisiau tynnu’ch arian allan. Os na fyddwch, gallech golli rhywfaint o’r llog.

Os yw’r arian mewn cyfrif cynilo cyfradd sefydlog, efallai na fyddwch yn gallu codi’r arian nes bydd y tymor wedi dod i ben, neu os ydych chi, gallech golli swm sylweddol o log.

Buddsoddiadau mewn eiddo

Unwaith y byddwch yn gwybod beth yw canlyniad eich setliad ariannol, bydd angen i chi ystyried a ydych eisiau gwerthu, dal i fod yn berchen ar, neu osod buddsoddiadau ar rent megis eiddo prynu i osod neu gartref gwyliau.

Cysylltwch â’ch darparwr benthyciadau os ydych chi eisiau tynnu enw eich cyn bartner oddi ar y morgais – ac ystyriwch siarad â brocer morgais os byddwch yn meddwl y bydd arnoch angen ail forgeisio.

Gwerthuso eich buddsoddiadau

Dylech dderbyn datganiad bob blwyddyn yn rhoi gwybod i chi beth yw gwerth eich buddsoddiadau. Fodd bynnag, efallai na fydd hyn yr un faint ag y byddech yn ei gael os ydych yn gwerthu neu drosglwyddo eich buddsoddiadau. Yn hytrach, yn ddibynnol ar y math o fuddsoddiad, efallai y bydd y gwerth yn:

  • werth trosglwyddo
  • gwerth ildio

Dylai eich cam cyntaf fod i ofyn i’r cwmni buddsoddi am werthusiad cyfredol, neu werth trosglwyddo neu ildio. Efallai y bydd gennych:

  • ISAs stociau a chyfranddaliadau
  • ymddiriedolaethau uned, ymddiriedolaethau buddsoddi neu OEICS (cwmnïau buddsoddi penagored)
  • bondiau buddsoddi
  • bondiau
  • polisïau gydag elw, megis gwaddol

Deall costau gwerthu buddsoddiadau

Efallai na fydd gwerthu eich buddsoddiadau’r dewis gorau, gan y bydd rhaid i chi dalu treth a thaliadau atodol.

  • Efallai y bydd rhaid i chi dalu Treth Enillion Cyfalaf (CGT) os byddwch yn cyfnewid neu werthu buddsoddiad ac yn gwneud elw. Mae gennych lwfans CGT blynyddol, sy’n golygu y gallwch wneud swm penodol o elw - wedi didynnu costau gwerthu a ffioedd - a pheidio talu’r dreth hon.
  • Does dim rhaid i chi dalu CGT pan fyddwch yn gwerthu eich prif gartref neu ISAs stociau a chyfranddaliadau. Mae hwn yn faes cymhleth felly mae’n debygol y byddai’n werth cael cyngor gan ymgynghorydd ariannol annibynnol neu gyfrifydd. Bydd yn rhaid i chi dalu am y cyngor hwn.
  • Yn ddibynnol ar y buddsoddiad sydd gennych, efallai y bydd rhaid i chi dalu rhywfaint os byddwch yn gwerthu neu gyfnewid yn gynnar. Hyd yn oed os nad ydych, efallai y byddwch ar eich colled os byddwch yn gwerthu buddsoddiadau seiliedig ar gyfranddaliadau pan fydd y farchnad stoc ar lefel isel.

Trosglwyddo neu werthu cyfranddaliadau sy’n eiddo i chi

Os ydych chi’n berchen ar gyfranddaliadau gallwch naill ai eu trosglwyddo i’ch cyn bartner neu gallwch eu gwerthu er mwyn i chi allu rhoi arian iddynt yn lle hyn. Mae’n werth cael cyngor gan gynghorydd ariannol annibynnol neu gyfrifydd ynglŷn â beth yw’r dewis gorau.

  • Gallwch drosglwyddo cyfranddaliadau i’ch cyn bartner trwy lenwi a llofnodi ‘ffurflen trosglwyddo cyfranddaliadau’ (a elwir hefyd yn ffurflen ‘J30’). Efallai y gallech lawrlwytho hon yn uniongyrchol o wefan y cwmni mae gennych gyfranddaliadau ynddo.
  • Os oes gennych frocer stoc (neu os ydych yn defnyddio cwmni brocer a stoc), gall drefnu i werthu’r cyfranddaliadau ar eich rhan. Gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod faint fydd hyn yn costio. Efallai hefyd y byddwch yn gallu gwerthu trwy wasanaeth delio cyfranddaliadau a gynigir gan y cwmni y mae gennych gyfranddaliadau ynddynt. Nid yw pob cwmni yn cynnig y gwasanaeth hwn.

Ildio asedau pan nad oes unrhyw dreth i’w dalu

Fel arfer, os ydych chi’n ildio rhywbeth fel buddsoddiad yr ydych wedi gwneud elw uwchlaw eich lwfans Treth Enillion Cyfalaf arno, byddai’n rhaid i chi dalu hyn. Ond gallwch drosglwyddo buddsoddiadau megis cyfranddaliadau neu fuddsoddiadau i’ch cyn bartner yn ystod ysgariad neu ddiddymiad heb dalu CGT.

I fod yn gymwys ar gyfer yr eithriad hwn, rhaid i chi ei wneud yn y flwyddyn dreth (o 6 Ebrill i 5 Ebrill y flwyddyn ddilynol) pan fyddwch yn gwahanu.

Eich cam nesaf

Dysgwch am doriad llwyr neu gynhaliaeth i gymar yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon, neu am doriad llwyr neu lwfans cyfnodol yn yr Alban fel rhan o’ch setliad ariannol wrth ysgaru neu ddiddymu.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?