Rhannu pensiynau wrth ysgaru neu ddiddymu

Gall pensiwn fod yr ased mwyaf mewn ysgariad neu ddiddymiad partneriaeth sifil ar wahân i gartref y teulu, felly mae’n bwysig nad yw’n cael ei anwybyddu. Gellir ei rannu mewn sawl ffordd ac mae’n werth dod i ddeall y gwahanol ddewisiadau cyn penderfynu beth sydd orau i chi dan yr amgylchiadau.

Pensiynau y gallwch eu rhannu

Dechreuwch drwy restru’r gwahanol bensiynau sydd gennych chi a’ch cyn bartner, a chael copi o’r rheolau ar gyfer pob cynllun.

Gallai hynny gynnwys:

  • cynlluniau sydd gennych drwy’r gwaith
  • cynlluniau pensiwn personol
  • pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth (ond nid Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth)

Gall beth yn union y gellir ei rannu ddibynnu ymhle yn y DU rydych yn ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil.

Yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon

Ystyrir gyfanswm gwerth y pensiynau a gronnwyd gan y naill ohonoch.

Nid yn unig mae hyn yn golygu’r pensiynau a gronnwyd gennych chi neu’ch cyn bartner tra yr oeddech chi’n briod neu mewn partneriaeth sifil, ond eich holl bensiynau hefyd – ar wahân i Bensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth.

Yn yr Alban

Dim ond cyfanswm gwerth y pensiynau a gronnwyd gan y naill ohonoch yn ystod eich priodas neu bartneriaeth sifil a ystyrir.

Golyga hyn nad yw unrhyw beth a gronnwyd ar ôl eich ‘dyddiad gwahanu’ neu cyn i chi briodi neu ddod yn bartneriaid sifil, yn cyfrif.

Sut y gallwch chi rannu pensiynau

Mae’r tabl hwn yn dangos sut y gellir rhannu pensiynau’r gweithle, personol a Phensiynau Ychwanegol y Wladwriaeth.

Bydd rheolau’r cynllun pensiwn o gymorth wrth i chi benderfynu pa un o’r opsiynau hyn sy’n gweithio orau i chi.

Ceisiwch gyngor proffesiynol gan gyfreithiwr neu gynghorydd ariannol cyn i chi benderfynu.

Dewis Beth ydyw?
Rhannu pensiwn Cewch ganran o unrhyw un (neu ragor) o bensiynau’ch cyn bartner.

Trosglwyddir y gyfran hon un ai i bensiwn yn eich enw eich hun, neu gallwch ymuno â chynllun pensiwn eich cyn bartner.

Os trosglwyddir y pensiwn i chi ac nid oes gennych chi bensiwn yn barod, yna bydd angen i chi sefydlu un.
Gwrthbwyso pensiynau Gwrthbwysir gwerth unrhyw bensiynau yn erbyn asedau eraill.

Er enghraifft, efallai y cewch gyfran fwy o gartref y teulu ac yn gyfnewid am hynny bydd eich cyn bartner yn cadw incwm ei bensiwn neu ei phensiwn.
Rhannu pensiwn a ohirir
(ddim ar gael yn yr Alban)
Defnyddir hyn os yw pensiwn eich cyn bartner yn cael ei rannu. Mae eich partner eisoes wedi ymddeol ac yn derbyn pensiwn, ond nid ydych chi wedi ymddeol ac rydych yn rhy ifanc i dderbyn taliad pensiwn.

Gwneir cytundeb rhyngoch i rannu’r pensiwn yn y dyfodol. Gall hyn fod yn fwy cymhleth i’w drefnu na gorchymyn rhannu pensiwn arferol, ac felly gall y costau cyfreithiol fod yn uwch.
Cyfandaliad a ohirir
(ddim ar gael yn yr Alban)
Cewch gyfandaliad o bensiwn eich cyn bartner pan fydd ef neu hi yn ymddeol.
Gorchymyn yn erbyn pensiynau
(a elwir yn ‘glustnodi pensiynau’ yn yr Alban)
Cewch ran o bensiwn eich cyn bartner pan fydd ef neu hi yn dechrau derbyn taliadau pensiwn.

Gallwch gael rhan o incwm y pensiwn, y cyfandaliad neu’r ddau. Fodd bynnag, ni allwch gael taliadau pensiwn cyn i’ch cyn bartner ddechrau tynnu ei bensiwn/ei phensiwn.

Rhannu’ch pensiwn ar ôl i chi ymddeol

Os ydych chi ac/neu eich cyn bartner wedi ymddeol, gellir rhannu’r pensiynau, ond mae’r rheolau’n wahanol.

Nid oes modd cymryd cyfandaliad o bensiwn eich cyn bartner os ydy ef neu hi eisoes yn cael incwm ohono. Mae hyn yn berthnasol hyd yn oed os cymerodd eich cyn bartner gyfandaliad.

A oes angen gorchymyn llys arnoch?

Dim ond llys all wneud:

  • gorchymyn rhannu pensiwn
  • gorchymyn yn erbyn pensiwn neu glustnodi pensiwn

Gallwch chi a’ch cyn bartner gytuno i wrthbwyso’ch pensiwn gyda gorchymyn llys.

Dylech gymryd cyngor gan gyfreithiwr teulu sy’n deall pensiynau mewn sefyllfaoedd o ysgariad neu ddiddymiad, gan fod y rheolau’n gymhleth.

Canfod gwerth eich pensiwn

Yr unigolyn sy’n aelod o’r cynllun pensiwn, neu sydd wedi cymryd y pensiwn, yn unig all ofyn am brisiad.

Mewn ysgariad neu ddiddymiad, rhoddir gwerth ar bensiynau drwy ddefnyddio’r ‘gwerth trosglwyddo sy’n gyfwerth ag arian parod’. Dyma’r swm y byddech chi’n ei gael petaech chi’n symud eich pensiwn i rywle arall. Gall fod yn llai na ‘gwerth cronfa’ eich pensiwn oherwydd bydd yn cynnwys unrhyw ffioedd neu daliadau am drosglwyddo.

Mae’r broses o ganfod gwerth eich pensiwn yn amrywio gan ddibynnu ymhle yn y DU rydych yn ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil.

Yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon

Gofynnwch i’r darparwr pensiwn am gyfriflen a fydd yn rhoi gwerth trosglwyddo sy’n gyfwerth ag arian parod. Mae’r gyfriflen flynyddol yn le da i gychwyn, ac mae’n rhad ac am ddim.

Gallwch wneud hyn os oes gennych chi bensiwn ‘cyfraniad wedi’i ddiffinio’ neu bensiwn ‘pwrcasu arian’ yn y gweithle neu bensiwn personol lle rydych chi’n talu i mewn i bot pensiwn, yn hytrach na bod y swm yr ymddeolwch arno yn seiliedig ar eich cyflog.

Yn yr Alban

Rhaid prisio’ch pensiwn ar ‘ddyddiad y gwahaniad’, a dim ond y gwerth sydd wedi cronni ers i chi briodi neu ffurfio eich partneriaeth sifil gaiff ei ystyried.

Gofynnwch i’r darparwr pensiwn am gyfriflen a fydd yn rhoi ‘Gwerth trosglwyddo sy’n gyfwerth ag arian parod’ ar gyfer y pensiwn ar y dyddiad gwahanu.

Dylech ofyn i’r darparwr pensiwn hefyd gyfrifo a dweud wrthych faint o’r pensiwn hwnnw a gronnwyd tra yr oeddech chi’n briod neu mewn partneriaeth sifil.

Cynlluniau pensiwn cysylltiedig â chyflog

Os oes gennych chi gynllun pensiwn cyflog terfynol neu gynllun pensiwn arall sy’n gysylltiedig â chyflog, gall cael prisiad cywir fod yn llawer mwy cymhleth. Dylech ofyn i’ch darparwr a all o roi gwerth trosglwyddo sy’n gyfwerth ag arian parod i chi, ond cofiwch mai pur anaml y bydd hyn yn adlewyrchu gwir werth y cynlluniau hyn.

Mae’n faes cymhleth a gall fod yn werth cael cymorth arbenigol, gan actiwari neu gynghorydd ariannol sy’n arbenigo mewn ysgariad neu ddiddymiad. Bydd yn rhaid i chi dalu am hynny, felly gofynnwch yn gyntaf faint fydd prisiad annibynnol yn ei gostio.

Bydd nifer o gynlluniau pensiwn yn codi tâl am brisio pethau ychwanegol i’r prisiad blynyddol a ddarperir ganddynt.

Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth

Mae Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth yn rhan o Bensiwn y Wladwriaeth rydych yn ei gronni pan fyddwch mewn gwaith cyflogedig

Ar hyn o bryd, ni allwch ei rannu os byddwch chi’n ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil.

Gallwch gael prisiad o’ch Pensiwn Ychwanegol y Wladwriaeth drwy gwblhau Ffurflen B20.

Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth

Ni ellir rhannu Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth wrth ysgaru neu ddiddymu partneriaeth sifil dan y rheolau presennol.

Fodd bynnag, gallech fedru hawlio Pensiwn Sylfaenol y Wladwriaeth gan ddefnyddio cofnod Yswiriant Gwladol eich cyn bartner (am y blynyddoedd roeddech yn briod neu mewn partneriaeth sifil), os yw’n well na’ch un chi. Ni fydd yn effeithio ar Bensiwn y Wladwriaeth a gaiff eich cyn bartner.

Os byddwch yn ailbriodi neu’n dechrau partneriaeth sifil arall cyn i chi gyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth, byddwch yn colli’r hawl hon i bensiwn. Rhaid i chi a’ch cyn bartner fod wedi cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth cyn i chi fedru ei hawlio.

Mae’r rheolau ar fin newid ar gyfer pobl sy’n cyrraedd oed Pensiwn y Wladwriaeth ar ôl 5 Ebrill 2016.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?