Rhestr wirio – paratoi ar gyfer ymddeoliad

Mae’n talu i fod yn barod wrth i ymddeoliad nesáu. Mae tua dwy flynedd cyn eich bod eisiau rhoi’r gorau i weithio yn amser da i ddechrau meddwl am eich opsiynau ymddeoliad a’r dewisiadau y bydd angen i chi eu gwneud. Ystyriwch gael cyngor proffesiynol oherwydd gall y penderfyniadau hyn siapio eich incwm am weddill eich bywyd. Mae ein rhestr wirio yn eich helpu i sicrhau eich bod yn barod ar gyfer ymddeoliad

Cyfrifwch eich incwm ymddeol tebygol

Eich cam cychwynnol yw cyfrifo faint fydd eich swm tebygol wedi i chi ymddeol. Dylech wneud hyn rhyw ddwy flynedd cyn i chi ymddeol. Golyga hyn:

  1. Cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth. Os nad ydych wedi cael cyfriflen Pensiwn y Wladwriaeth yn ddiweddar, mae’n syniad da cael un. Bydd hyn yn rhoi syniad i chi o faint o Bensiwn y Wladwriaeth a gewch, yn seiliedig ar eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol hyd yma. Gallwch wneud hyn ar wefan GOV.UK.
  2. Dysgu faint allech chi ei gael o’ch pensiwn buddion wedi’u diffinio. Bob blwyddyn cewch ddatganiad yn dangos faint o bensiwn a gronnwyd gennych hyd yma a faint gewch chi pan ymddeolwch. Dewch o hyd i’r un mwyaf diweddar neu gofynnwch am gyfriflen newydd os yw’r llall wedi dyddio.
  3. Cyfrifo’r cynilion a’r buddsoddiadau a allech chi eu defnyddio ar gyfer eich ymddeoliad. Mae pensiwn yn ffordd dda o gynilo ar gyfer eich ymddeoliad ond efallai y bydd gennych chi gynilion neu fuddsoddiadau eraill y gallech chi eu defnyddio pan ymddeolwch.
  4. Olrhain pensiynau a gollwyd. Os ydych wedi colli golwg o unrhyw hen bensiynau, gall y Gwasanaeth Olrhain Pensiwn fod o gymorth i chi ddod o hyd iddynt. Dyma wasanaeth rhad ac am ddim a redir gan y llywodraeth – peidiwch â’i ddrysu gyda gwasanaethau masnachol sydd ag enw tebyg ond sy’n codi ffi.

Olrhain pensiynau coll a gwneud cais am ragolygon pensiwn

Gallwch ddefnyddio ein Cyfrifiannell Bensiwn i’ch helpu i gyfrifo faint allech chi ei gael i ymddeol arno.

Peidiwch â chymryd risgiau gyda’r cynilion pensiwn rydych wedi eu cronni

Os oes gennych chi bensiwn personol, rhanddeiliad neu bensiwn ‘cyfraniad wedi’i ddiffinio’ (lle byddwch yn datblygu cronfa bensiwn), yna bydd eich arian, neu beth ohono’n debygol o gael ei fuddsoddi mewn cronfeydd. Wrth i chi nesáu at ymddeoliad, mae’n gwneud synnwyr i chi symud eich arian yn raddol i fuddsoddiadau sy’n cynnig llai o risg.

Dylid gwneud hynny tua deng mlynedd cyn i chi ymddeol. Mae rhai cronfeydd pensiwn yn gwneud hyn fel mater o drefn. Gall fod yn syniad da cael cyngor ariannol am y dewis gorau ar eich cyfer chi.

Dewisiadau buddsoddi pensiwn – trosolwg

Ystyriwch sut i gynyddu eich pensiwn

Os ydych chi’n nesáu at ymddeol ac y bydd y swm y byddwch yn debygol o ymddeol arno yn llai nag y gobeithioch, mae’r cwmpas ar gyfer gwneud newidiadau mawr i hybu’ch pensiwn yn gyfyngedig. Ond gallwch wneud rhai pethau i fanteisio i’r eithaf ar yr amser sy’n weddill cyn i chi ymddeol.

Dwy ffordd allweddol o gynyddu’ch cronfa bensiwn yw talu mwy i mewn iddi a gwthio’r dyddiad pan fyddwch yn cychwyn cymryd arian o’r gronfa, yn ôl. Bydd hyn yn eich galluogi i gynyddu’r swm fydd gennych chi i fyw arno yn eich ymddeoliad a lleihau’r swm fydd ei angen arnoch wrth i’ch ymddeoliad fod yn fyrrach.

Ffyrdd o roi hwb i’ch pensiwn cyn i chi ymddeol

Newidiadau i’ch cyllideb yn eich gwariant o ddydd i ddydd wedi i chi ymddeol

Mae’n debygol y bydd angen i chi ddod yn gyfarwydd â phatrwm incwm a gwario gwahanol pan fyddwch yn ymddeol. Mae’n debygol y bydd gennych lai o arian i fyw arno. Bydd costau cysylltiedig â gwaith (fel teithio i’r gwaith, cinio, dillad gwaith) yn gostwng, ac efallai y byddwch wedi talu llawer o’ch dyledion (gweler isod). Ond gall eich gwariant gynyddu mewn mannau eraill, fel gwresogi, hamdden a gofal iechyd.

I baratoi eich hun ar gyfer y newidiadau hyn:

  • Lluniwch gyllideb i weld o ble y daw eich incwm a sut yr ydych yn ei wario nawr.
  • Ystyriwch y newidiadau y gallech orfod eu gwneud er mwyn byw’n gyfforddus yn y blynyddoedd i ddod.

Defnyddiwch ein Cynllunydd cyllideb i edrych ar eich gwariant

Rheoli’ch arian ar ôl ymddeol

Cliriwch eich dyledion cyn i chi ymddeol

Dylech fel arfer geisio dechrau’ch ymddeoliad mor rhydd o ddyledion â phosibl. Mae’n debygol y bydd eich incwm yn lleihau wrth ymddeol, felly bydd unrhyw ad-daliadau sefydlog yn dechrau defnyddio cyfran fwy ohono.

  • Cyfrifwch faint sy’n ddyledus gennych (ar eich cerdyn credyd, unrhyw fenthyciadau personol a’ch morgais, os oes gennych chi un).
  • Gwiriwch y gyfradd llog yr ydych yn ei thalu ar bob dyled.
  • Os oes gennych chi arian yn weddill, cliriwch y ddyled sydd â’r gyfradd llog uchaf yn gyntaf. Dyma’r ffordd fwyaf cost effeithiol o glirio’ch dyledion.

Mae llawer o bobl yn defnyddio cyfandaliad arian parod di-dreth eu pensiwn i glirio cymaint â phosibl o ddyledion, fel eu morgais neu fenthyciadau. Fodd bynnag, os ydych chi’n perthyn i gynllun pensiwn buddion wedi’u diffinio (yn seiliedig ar gyflog), gall cymryd cyfandaliad fod yn ddrud o gymharu â swm yr incwm pensiwn y bydd rhaid i chi ildio yn gyfnewid.

Yn yr achos hwn, gallai fod yn well gwerth am arian i beidio cymryd y cyfandaliad ac i ad-dalu unrhyw ddyledion allan o’ch incwm pensiwn uwch. Os nad ydych yn siŵr pa ddewis sydd orau i chi, mynnwch gyngor proffesiynol.

Gweithredwch i leihau eich dyled

Penderfynwch ar bryd i ddechrau cymryd eich pensiwn

Mae angen i chi osod dyddiad targed pan fyddwch eisiau dechrau cael incwm o’ch pensiwn. Nid oes rhaid i chi roi’r gorau i weithio ond mae’n rhaid i chi fod yn 55 oed o leiaf.

  • Gwiriwch gyda’ch darparwr cynllun pensiwn pa bryd ddywedoch chi eich bod chi’n dymuno cymryd eich pensiwn.
  • Ystyriwch sut hoffech chi gymryd arian o’ch pensiwn, os yw’n gynllun pensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio. Golyga rheolau newydd pensiwn y gallwch gymryd arian allan fel y mynnwch. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn ein canllaw Deall eich opsiynau cronfa bensiwn.

Os oes gennych chi bensiwn yn gysylltiedig â chyflog (buddion wedi’u diffinio) o’r sector preifat, fel arfer ni allwch ei drosglwyddo er mwyn cymryd arian allan ohono’n uniongyrchol. Os ydych mewn pensiwn yn gysylltiedig â chyflog o’r sector preifat efallai y byddwch yn medru ei drosglwyddo ond bydd angen i chi gymryd cyngor annibynnol ac fel arfer nid yw hi o fudd i chi drosglwyddo.

  • Ceisiwch gyngor neu arweiniad ar eich opsiynau. Gallwch gael cyngor ariannol (gan dalu amdano). Mae gennych hawl i gael arweiniad am ddim ar bensiynau drwy fenter gan y llywodraeth o’r enw Pension wise. Mae’r arweiniad neu’r canllaw hwn ar gael ar-lein, dros y ffôn neu wyneb yn wyneb. Dysgwch ragor ar wefan GOV.UK.
  • Gallwch ohirio (oedi) a pheidio cymryd eich pensiwn y wladwriaeth a chael swm uwch pan fyddwch yn penderfynu cychwyn. Ar hyn o bryd, gallwch ddewis un ai cymryd swm wythnosol uwch neu gyfandaliad (os gohiriwch am flwyddyn o leiaf). Fodd bynnag, o fis Ebrill 2016 y swm wythnosol uwch yn unig fyddwch chi’n medru ei gael.
  • Gofynnwch i ddarparwr/wyr eich pensiwn gweithle neu bersonol os cewch chi ohirio cymryd eich pensiynau gweithle neu breifat ac a fyddech chi’n wynebu unrhyw gostau ychwanegol wrth wneud hynny.

Pa bryd alla i fforddio i ymddeol?

Ceisiwch gyngor a gwnewch eich dewis terfynol

Os na allwch chi fforddio oedi cymryd eich pensiwn, trafodwch yr opsiynau gyda chynghorydd ariannol.

I ddeall y dewisiadau ar gyfer defnyddio’ch cronfa bensiwn, defnyddiwch Pension Wise – y gwasanaeth diduedd a rhad ac am ddim a gefnogir gan y llywodraeth. Dysgwch ragor gan pensionwise.gov.uk

Fodd bynnag, ni fydd y canllaw yn datgan y dewis gorau i chi wrth i chi ymddeol, dim ond rhoi’r opsiynau sydd ar gael i chi. Os hoffech chi gael cyngor ynglŷn â beth i’w wneud, siaradwch â chynghorydd ariannol. Gallwch ddod o hyd i gynghorydd ariannol yn ein Cyfeirlyfr Cynghorydd Ymddeoliad.

Gallwch ddod o hyd i gynghorwyr ariannol cofrestredig y FCA sy’n arbenigo mewn cynllunio ar gyfer ymddeoliad yn ein Cyfeirlyfr cynghorydd ymddeoliadyn agor mewn ffenestr newydd.

Dysgwch ragor am eich opsiynau gyda’n hofferyn Dewisiadau incwm ymddeol.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?