Rhoddion a throsglwyddiadau sy’n rhydd o’r Dreth Etifeddiant

Gall rhoi rhodd i’ch teulu a’ch ffrindiau tra yr ydych yn fyw fod yn ffordd dda o leihau gwerth eich ystâd er dibenion Treth Etifeddiant gan elwa’ch anwyliaid ar unwaith. Fodd bynnag, mae cynllunio ystadau a threth yn faes cymhleth. Felly gall ceisio cyngor proffesiynol fod o gymorth i chi osgoi problemau pan rowch rodd.

Faint allaf ei roi i briod neu bartner sifil yn ddi-dreth?

Caiff cyplau priod a phartneriaid sifil basio eu hystâd ymlaen i’w cymar yn ddi-dreth pan fyddant yn marw. Mewn geiriau eraill, gall y cymar sy’n goroesi etifeddu’r ystâd gyfan heb orfod talu Treth Etifeddiaeth.

Gallant hefyd basio eu lwfans di-dreth sydd heb ei ddefnyddio ymlaen i’w cymar. Er enghraifft, os bydd gŵr yn marw a bod ei ystâd yn werth llai na £325,000, gall ei wraig gymryd ei lwfans a’i ychwanegu i’w lwfans di-dreth ei hun.

Fodd bynnag, gall rhoddion i’ch partner nad yw’n briod â chi fod yn destun Treth Etifeddiant.

Dysgwch ragor yn Canllaw ar Dreth Etifeddiant

Faint allaf ei roi i fy mhlant a fy nheulu yn ddi-dreth?

Chi sydd i ddewis beth a faint y dymunwch ei roi i’ch plant ac aelodau eraill o’ch teulu. Fodd bynnag, i sicrhau bod hynny’n ddi-dreth, mae’n bwysig i chi gynllunio pa bryd i roi’r rhodd.

Yn syml, cyn belled â’ch bod yn byw am fwy na 7 mlynedd ar ôl i chi roi’r rhodd, ni fydd yn ofynnol i’ch plant neu’ch teulu dalu Treth Etifeddiant ar y rhodd wedi i chi farw.

Fodd bynnag, os na fyddwch yn byw mwy na 7 mlynedd wedi i chi roi’r rhodd, gallent orfod Talu Treth Etifeddiant. Mewn sefyllfa o’r fath, daw eich rhodd yn hyn a elwir yn ‘drosglwyddiad eithriedig posibl’.

Dylech gadw mewn cof hefyd y gallai’ch rhodd fod yn destun mathau eraill o dreth, fel Treth Incwm neu Dreth ar Enillion Cyfalaf. Gallai rhodd o gyfranddaliadau fod yn destun Treth Incwm er enghraifft. Gweler y wefan Money am ragor o wybodaeth.

Os ydych yn ystyried rhoi arian neu asedau i’ch teulu a’ch ffrindiau er mwyn lleihau Treth Etifeddiant, mae’n bwysig iawn i chi wneud cofnod o:

  • Pwy gafodd y rhodd gennych
  • Pryd roddwyd y rhodd gennych
  • Beth roesoch chi, a
  • Faint yw ei werth.

Bydd hyn yn ei gwneud hi’n haws i ysgutor eich ystâd gyfrifo pa ran o’ch ystâd sy’n destun treth yn ystod profiant.

Faint allaf ei roi i elusen yn ddi-dreth?

Nid oes terfyn ar faint gewch chi ei roi i elusen na pha mor aml, cyn wynebu Treth Etifeddiant. Pan wnewch chi hynny, gallech gael gostyngiad ar fathau eraill o dreth hefyd fel Treth Incwm.

Os ydych yn gadael 10% neu ragor o ‘werth net’ eich ystâd, mae’n bosibl lleihau cyfradd y Dreth Etifeddiant ar rai asedau o 40% i 36%. Gallai hyn arbed miloedd o bunnau.

Faint yw’r ‘lwfans rhodd’ blynyddol?

Tra byddwch yn fyw, mae gennych ‘lwfans rhodd’ o £3,000 y flwyddyn. Gelwir hyn yn eithriad blynyddol. Golyga hyn y gallwch roi asedau ac arian parod hyd at gyfanswm o £3,000 y flwyddyn heb wynebu Treth Etifeddiant.

Nid yw Rhai rhoddion penodol yn cyfrif tuag at yr eithriad blynyddol hwn. Gan hynny, nid oes angen talu Treth Etifeddiant arnynt.

Mae rhoddion sy’n werth mwy na’r lwfans £3000 yn destun Treth Etifeddiant. Bydd faint o dreth a dalwch ar y rhoddion hyn yn dibynnu ar a gawsant eu rhoi o fewn y cyfnod o 7 mlynedd cyn marwolaeth yr unigolyn.

Gallwch gario unrhyw lwfans sy’n weddill drosodd o un flwyddyn dreth i’r llall, hyd at uchafswm o £6,000. Os gwnewch hynny, rhaid i chi ddefnyddio’r cyfan o’ch lwfans yn y flwyddyn dreth honno. Mewn geiriau eraill, ni allwch ‘gronni gwerth amryw o flynyddoedd’ o lwfans a’i ddefnyddio i gyd fel un rhodd sengl.

Beth arall allaf ei roi yn ddi-dreth?

  • Rhoddion sy’n werth llai na £250.
    Cewch roi faint fynnwch chi o roddion hyd at £250 i unrhyw nifer o bobl. Er, ni chewch roi hynny i unigolyn sydd eisoes wedi cael rhodd sy’n cynnwys y cyfan o’ch eithriad blynyddol o £3,000. Nid yw unrhyw un o’r rhoddion hyn yn destun Treth Etifeddiant.
  • Anrhegion priodas:
    Os rhoddir i blentyn ac os yw’n werth £5,000 neu lai
    Os rhoddir i ŵyr neu wyres ac os yw’n werth £2,500 neu lai
    Os rhoddir i aelod arall o’r teulu neu i ffrind ac mae’n werth £1,000 neu lai.
  • Rhoddion i helpu gyda chostau byw
    Mae rhoddion sy’n helpu i dalu am gostau byw cyn-briod, dibynnydd oedrannus neu blentyn dan 18 oed neu sydd mewn addysg amser llawn, wedi’u heithrio.
  • Rhoddion o weddillion eich incwm
    Os oes gennych chi ddigon o incwm i gynnal eich safon byw arferol, cewch roi rhoddion o weddillion eich incwm. Er enghraifft, talu arian yn rheolaidd i mewn i gyfrif cynilo plentyn, neu dalu premiwm yswiriant bywyd ar gyfer eich priod neu bartner sifil. I wneud defnydd o’r eithriad hwn, mae’n bwysig iawn eich bod yn cadw cofnod o’r rhoddion hyn. Fel arall, mae’n debygol iawn y bydd Treth Etifeddiant yn ddyledus ar y rhoddion hyn wedi i chi farw. Mae’r rheolau ar gyfer yr eithriad hwn yn gymhleth - er enghraifft, rhaid i’r rhoddion hyn fod yn rhai rheolaidd, felly rhaid i chi fod yn barod i ymrwymo i barhau i roi’r rhoddion hyn. Dylech siarad â chynghorydd cyfreithiol neu dreth ystadau yn gyntaf os dymunwch wneud defnydd o’r eithriad hwn. Os cymerwch y camau cywir, mae hon yn ffordd dda o roi rhoddion ar ben-blwyddi neu dros y Nadolig, neu hyd yn oed dalu premiymau yswiriant bywyd.
  • Rhoddion elusennol
    Os rhowch rodd i elusen, amgueddfa, prifysgol neu glwb chwaraeon amatur yn y gymuned, nid oes angen talu treth arni. Gweler Y manteision treth o roi i elusennau am ragor o wybodaeth.
  • Rhoddion i bleidiau gwleidyddol
    Cewch roi rhodd Etifeddiant yn ddi-dreth i blaid wleidyddol dan rai amodau penodol.
Gallwch gael rhagor o wybodaeth yn rhoddion sydd yn eithriedig rhag Treth Etifeddiant ar GOV.UK

Beth yw ‘trosglwyddiad eithriedig posibl’?

Nid ydych yn wynebu Treth Etifeddiant yn syth pan rowch rhai rhoddion penodol tra yr ydych yn fyw. Ac os byddwch yn fyw 7 mlynedd wedi i chi roi’r rhodd, mae’r rhodd honno wedi’i heithrio’n llwyr rhag Treth Etifeddiant.

Yn ystod y cyfnod hwnnw o 7 mlynedd, gelwir eich rhodd yn ‘drosglwyddiad eithriedig posibl’ neu PET.

Os na fyddwch chi’n fyw 7 mlynedd wedi i chi roi’r rhodd, nid yw’r eithriad yn ddilys. Ystyrir y PET yn rhan o’ch ystâd ac mae’n destun Treth Etifeddiant. Mae faint o dreth sy’n daladwy yn ddibynnol ar pa bryd y’i rhoddwyd – gan fod cyfradd y dreth yn is ar gyfer rhoddion hŷn.

Nid yw rhoddion sy’n parhau i fod yn berthnasol i chi - waeth pa bryd y rhoesoch y rhodd honno - yn cyfrif fel PET. Er enghraifft, os parhewch i fyw yn rhad ac am ddim yn y tŷ a roesoch i’ch plentyn fwy na 10 mlynedd yn ôl. Ystyrir y tŷ yn rhan o’ch ystâd o hyd ac felly’n destun Treth Etifeddiant. Gelwir hyn yn “cadw budd” yn yr eiddo a roesoch fel rhodd.

Am ragor o wybodaeth am PETs, ewch i GOV.UK

Byddwch yn ofalus

Gallai rhodd nad yw’n un arian parod a rowch tra yr ydych yn fyw, fel cyfranddaliadau neu eiddo, olygu y bydd raid i chi neu’r derbynnydd dalu swm sylweddol o Dreth ar Enillion Cyfalaf.

Cyn i chi roi’r rhodd honno, ceisiwch gyngor proffesiynol i’ch helpu chi a’r derbynnydd i wneud y mwyaf o’r rhodd honno.

Beth arall sydd wedi ei eithrio rhag Treth Etifeddiaeth?

Mae rhai asedau penodol wedi’u heithrio rhag Treth Etifeddiant, neu’n gymwys am ostyngiad yn y gyfradd o leiaf. Gelwir yr eithriadau hyn hefyd yn ostyngiadau treth.

  • Busnes
    Yn ddibynnol ar natur eich perchnogaeth o’r busnes a pha fath o fusnes ydyw, gallwch hawlio gostyngiad treth arno o un ai 50% neu 100%.Dysgwch ragor am Ostyngiad ar Dreth Etifeddiant i Fusnesau ar GOV.UK
  • Eiddo amaethyddol
    Gallwch drosglwyddo fferm yn rhydd o Dreth Etifeddiant. Fodd bynnag, mae rhai asedau fferm yn destun treth, fel peiriannau fferm. Dysgwch ragor am Ostyngiad ar Dreth Etifeddiant ar Asedau Amaethyddol ar GOV.UK
  • Eiddo coetir
    Os oes gennych chi eiddo coetir, nid yw’r tir hwnnw’n destun Treth Etifeddiant. Fodd bynnag, mae’r coed ar yr eiddo’n drethadwy os cânt eu gwerthu neu eu rhoi fel pren i’w ddefnyddio.

Bydd yn ofynnol i ysgutor eich ystâd gynnwys gwerth y coetir wrth ymgeisio am brofiant er nad ystyrir y coetir yn destun Treth Etifeddiant.

Gallwch gysylltu â’r llinell gymorth profiant a Threth Etifeddiant am ragor o wybodaeth.

  • Asedau Treftadaeth
    Os ydych yn berchen ar adeilad, tir neu greiriau o arwyddocâd cenedlaethol, hanesyddol neu gelfyddydol, gallech fedru hawlio eithriad rhag Treth Etifeddiant. Fodd bynnag, rhaid bodloni rhai amodau penodol cyn medru hawlio’r eithriad hwn.
    Dysgwch ragor am ostyngiad treth ar asedau treftadaeth ar GOV.UK
  • Rhai rhoddion yn ddibynnol ar werth y rhodd a phryd y’i rhoddwyd. Gweler Beth arall allaf ei roi yn ddi-dreth am ragor o wybodaeth.

Nid yw arian, asedau neu eiddo a rowch mewn ymddiriedolaeth bob amser wedi eu heithrio rhag Treth Etifeddiant. Mae’n dibynnu ar y math o ymddiriedolaeth a ddewiswch i’w sefydlu i gadw’r ased.

Dysgwch ragor yn Defnyddio ymddiriedolaeth i leihau eich Treth Etifeddiaeth

Ble i gael cyngor ar gynllunio ystadau a threth

Pan luniwch eich ewyllys, mae’n syniad bob amser i gynllunio’ch ystâd a beth ddylai ddigwydd iddi wedi i chi farw.

Mae rhoi rhoddion a throsglwyddo pethau yn ystod eich bywyd yn un ffordd o gynllunio’ch ystâd. Mae’n ffordd dda o leihau’ch Treth Etifeddiaeth. Fodd bynnag, mae’r gyfraith yn y maes hwn yn eithaf cymhleth.

Felly hefyd os rhowch eich asedau mewn ymddiriedolaeth i’ch teulu eu hetifeddu wedi i chi farw.

Mae’n beth da ceisio cyngor gan arbenigwr mewn cynllunio ystadau, fel cyfreithiwr, cyfrifydd, gwasanaeth ysgrifennu ewyllys neu gynghorydd ariannol annibynnol.

I chwilio am gynghorydd cynllunio ystadau a threth yn eich ardal, defnyddiwch:

Darllenwch Dewis cynghorydd ariannol am ragor o gymorth ynghylch dewis cynghorydd addas.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?