Sefydlu ymddiriedolaeth

A oes angen rhywun arnoch i reoli eich arian ar eich rhan – er enghraifft, ei ddefnyddio i helpu rhywun ar ôl eich marwolaeth, neu i dalu am eich gofal yn nes ymlaen? Un ffordd o wneud hyn yw i roi’r arian mewn ymddiriedolaeth.

Beth yw ymddiriedolaeth?

Gair i gall

Mae sefydlu ymddiriedolaeth yn gymhleth – defnyddiwch gyfreithiwr i osgoi camgymeriadau costus.

Dychmygwch eich bod wedi gofyn i ffrind ofalu am beth o’ch arian, fel y gallent ei ddefnyddio i dalu am eich gofal pe byddech yn mynd yn sâl. Pe byddech yn rhoi’r arian iddynt yn uniongyrchol yn unig, ni allech fod yn sicr y byddent yn ei ddefnyddio’n gywir. Gallent ei wario ar beth bynnag yr hoffent. Felly, yn lle hynny, gallwch sefydlu ymddiriedolaeth. Gydag ymddiriedolaeth, rhaid i’r arian gael ei ddefnyddio yn unol â rheolau a amlinellir gennych.

Yn y jargon swyddogol, mae ymddiriedolaeth yn drefniant cyfreithiol lle mae un neu fwy o bobl neu gwmni (sef ymddiriedolwyr) yn rheoli arian neu asedau (sef eiddo’r ymddiriedolaeth) y mae’n rhaid iddynt eu defnyddio er budd un neu fwy o bobl (y buddiolwyr).

Yn yr enghraifft uchod, eich ffrind fyddai’r ymddiriedolwr, eich arian fyddai eiddo’r ymddiriedolaeth, a chi fyddai’r buddiolwr – y person sy’n cael budd o’r ymddiriedolaeth.

Gallwch roi arian, buddsoddiadau neu asedau eraill yn yr ymddiriedolaeth. Gan ddibynnu ar y math o ymddiriedolaeth a ddefnyddiwch, efallai y bydd rhaid i chi dalu treth ac efallai y bydd rhaid i’r ymddiriedolwyr gwblhau ffurflenni treth.

Pryd y gallech ddefnyddio ymddiriedolaeth

Efallai y byddwch yn sefydlu ymddiriedolaeth:

  • i gefnogi rhywun sy’n methu rheoli ei arian, er mwyn darparu ar gyfer ei anghenion, hyd yn oed pan na fyddwch yn gallu ei helpu
  • i sicrhau y defnyddir eich arian eich hun i ofalu amdanoch os na fyddwch yn gallu gofalu amdanoch eich hun

Gall ymddiriedolaeth fod yn arbennig o ddefnyddiol os oes gennych blentyn sydd â chyflwr iechyd meddwl neu anabledd dysgu ac rydych yn poeni am sut y bydd yn ymdopi’n ariannol ar ôl i chi farw.

Gallant hefyd helpu rhywun â chyflwr iechyd meddwl neu anabledd dysgu sy’n hawlio budd-daliadau’r wladwriaeth, megis Lwfans Byw i’r Anabl (neu’r Taliad Annibyniaeth Personol), neu’n cael cymorth ariannol gan ei adran gwasanaethau cymdeithasol lleol.

Gellir gwneud y taliadau budd-dal i’r ymddiriedolwyr, a fydd yn eu defnyddio yn ôl rheolau’r ymddiriedolaeth.

Ac fel y gwyddoch, mae’n debyg, mae pobl yn aml yn sefydlu ymddiriedolaethau i blant.

Sut i sefydlu ymddiriedolaeth

Rhaid i eiriad ymddiriedolaeth fod yn fanwl gywir, felly dylech ofyn i gyfreithiwr ei sefydlu.

Dod o hyd i gyfreithiwr i lunio ymddiriedolaeth

Mae Cymdeithasau’r Gyfraith yn cadw cronfeydd data chwiliadwy i’ch helpu i ddod o hyd i gyfreithiwr cymwys yn eich ardal chi.

Dewch o hyd i gyfreithiwr yn:

Dewis eich ymddiriedolwyr

Rhaid i chi ddewis pobl i fod yn ymddiriedolwyr, fel arfer aelodau o’r teulu neu ffrindiau agos rydych yn gwybod y gallwch ddibynnu arnynt. Meddyliwch yn ofalus am bwy i ofyn iddynt, a sicrhewch eu bod yn hapus i gymryd y cyfrifoldeb.

Dylech gael o leiaf dau ymddiriedolwr, ond dim mwy na thri neu bedwar fwy na thebyg.

Fel arall, gallwch benodi cwmni fel eich ymddiriedolwr, megis banc neu gwmni o gyfreithwyr – ond cofiwch y byddant yn codi tâl.

Faint mae’n ei gostio i sefydlu ymddiriedolaeth?

Gall hi fod yn ddrud gofyn i gyfreithiwr sefydlu ymddiriedolaeth ar eich rhan – fel arfer tua £1,000 neu’n fwy. Ond mae defnyddio cyfreithiwr yn eich helpu chi i osgoi camgymeriadau costus yn nes ymlaen – er enghraifft, os yw geiriad eich ymddiriedolaeth yn amwys neu’n gamarweiniol.

Mae gan rai elusennau gynlluniau ble y maen nhw’n cyfrannu tuag at gostau rhieni i sefydlu ymddiriedolaeth ar gyfer plentyn anabl.

Sut y mae’ch cyngor lleol yn trin incwm a chyfalaf o ymddiriedolaeth?

Os ydych chi angen gofal hirdymor ac yn fuddiolwr ymddiriedolaeth, bydd eich cyngor lleol yn ystyried yr incwm a’r cyfalaf y mae hawl gennych i’w derbyn wrth iddynt eich asesu chi’n ariannol ar gyfer derbyn eu cefnogaeth. Bydd sut y mae arian mewn ymddiriedolaeth yn cael ei drin yn dibynnu ar delerau’r ymddiriedolaeth.

Hawliad absoliwt i’r cyfalaf

Os oes gennych chi fynediad at y cyfalaf a gedwir yn yr ymddiriedolaeth yna bydd hyn yn cael ei drin gan yr awdurdod lleol fel cyfalaf yr ydych chi’n berchen arno.

Hawliad absoliwt i incwm

Os nad oes gennych chi fynediad i’r cyfalaf yn yr ymddiriedolaeth ond bod gennych chi hawl i dderbyn incwm ohono mae’r cyfalaf yn cael ei ddiystyru ac mae’r incwm yn cael ei ystyried.

Hawliad absoliwt i gyfalaf ac incwm

Os oes gennych fynediad at y cyfalaf a’r incwm mewn ymddiriedolaeth mae gwerth yr incwm hwnnw ynghyd â’r cyfalaf yn cael eu trin fel cyfalaf yr ydych chi’n berchen arno.

Ymddiriedolaethau Diamod

Os mai dim ond hawl i dderbyn taliadau gan ymddiriedolaeth ar ddisgresiwn yr ymddiriedolwyr sydd gennych chi dim ond yr union daliadau yr ydych chi’n eu derbyn y mae hawl gan yr awdurdod lleol eu hystyried.

Os ydych chi angen gofal a’ch bod yn trosglwyddo’ch arian i ymddiriedolaeth i osgoi prawf modd ar gyfer cefnogaeth awdurdod lleol bydd bron yn bendant yn cael ei drin fel amddifadedd bwriadol o asedau.

Mwy o wybodaeth am ymddiriedolaethau

Gallwch gael llawer mwy o wybodaeth am ymddiriedolaethau – gan gynnwys y mathau o ymddiriedolaethau a sut y cânt eu trin at ddibenion treth – gan Gyllid a Thollau EM.

Dysgwch fwy am ymddiriedolaethau o wefan GOV.UKopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?