Sefydlu ymddiriedolaeth

A oes angen rhywun arnoch i reoli eich arian ar eich rhan – er enghraifft, ei ddefnyddio i helpu rhywun ar ôl eich marwolaeth, neu i dalu am eich gofal yn nes ymlaen? Un ffordd o wneud hyn yw i roi’r arian mewn ymddiriedolaeth.

Beth yw ymddiriedolaeth?

Gair i gall

Mae sefydlu ymddiriedolaeth yn gymhleth – defnyddiwch gyfreithiwr i osgoi camgymeriadau costus.

Dychmygwch eich bod wedi gofyn i ffrind ofalu am beth o’ch arian, fel y gallent ei ddefnyddio i dalu am eich gofal pe byddech yn mynd yn sâl. Pe byddech yn rhoi’r arian iddynt yn uniongyrchol yn unig, ni allech fod yn sicr y byddent yn ei ddefnyddio’n gywir. Gallent ei wario ar beth bynnag yr hoffent. Felly, yn lle hynny, gallwch sefydlu ymddiriedolaeth. Gydag ymddiriedolaeth, rhaid i’r arian gael ei ddefnyddio yn unol â rheolau a amlinellir gennych.

Yn y jargon swyddogol, mae ymddiriedolaeth yn drefniant cyfreithiol lle mae un neu fwy o bobl neu gwmni (sef ymddiriedolwyr) yn rheoli arian neu asedau (sef eiddo’r ymddiriedolaeth) y mae’n rhaid iddynt eu defnyddio er budd un neu fwy o bobl (y buddiolwyr).

Yn yr enghraifft uchod, eich ffrind fyddai’r ymddiriedolwr, eich arian fyddai eiddo’r ymddiriedolaeth, a chi fyddai’r buddiolwr – y person sy’n cael budd o’r ymddiriedolaeth.

Gallwch roi arian, buddsoddiadau neu asedau eraill yn yr ymddiriedolaeth. Gan ddibynnu ar y math o ymddiriedolaeth a ddefnyddiwch, efallai y bydd rhaid i chi dalu treth ac efallai y bydd rhaid i’r ymddiriedolwyr gwblhau ffurflenni treth.

Pryd y gallech ddefnyddio ymddiriedolaeth

Efallai y byddwch yn sefydlu ymddiriedolaeth:

  • i gefnogi rhywun sy’n methu rheoli ei arian, er mwyn darparu ar gyfer ei anghenion, hyd yn oed pan na fyddwch yn gallu ei helpu
  • i sicrhau y defnyddir eich arian eich hun i ofalu amdanoch os na fyddwch yn gallu gofalu amdanoch eich hun

Gall ymddiriedolaeth fod yn arbennig o ddefnyddiol os oes gennych blentyn sydd â chyflwr iechyd meddwl neu anabledd dysgu ac rydych yn poeni am sut y bydd yn ymdopi’n ariannol ar ôl i chi farw.

Gallant hefyd helpu rhywun â chyflwr iechyd meddwl neu anabledd dysgu sy’n hawlio budd-daliadau’r wladwriaeth, megis Lwfans Byw i’r Anabl (neu’r Taliad Annibyniaeth Personol), neu’n cael cymorth ariannol gan ei adran gwasanaethau cymdeithasol lleol.

Gellir gwneud y taliadau budd-dal i’r ymddiriedolwyr, a fydd yn eu defnyddio yn ôl rheolau’r ymddiriedolaeth.

Ac fel y gwyddoch, mae’n debyg, mae pobl yn aml yn sefydlu ymddiriedolaethau i blant.

Sut i sefydlu ymddiriedolaeth

Rhaid i eiriad ymddiriedolaeth fod yn fanwl gywir, felly dylech ofyn i gyfreithiwr ei sefydlu. Gall fod yn ddrud - tua £1,000 neu fwy - ond mae gan rai elusennau gynlluniau lle maent yn cyfrannu at gostau’r rhieni o sefydlu ymddiriedolaeth ar gyfer plentyn anabl.

Rhaid i chi ddewis pobl i fod yn ymddiriedolwyr, fel arfer aelodau o’r teulu neu ffrindiau agos rydych yn gwybod y gallwch ddibynnu arnynt. Meddyliwch yn ofalus am bwy i ofyn iddynt, a sicrhewch eu bod yn hapus i gymryd y cyfrifoldeb. Dylech gael o leiaf dau ymddiriedolwr, ond dim mwy na thri neu bedwar fwy na thebyg.

Fel arall, gallwch benodi cwmni fel eich ymddiriedolwr, megis banc neu gwmni o gyfreithwyr – ond cofiwch y byddant yn codi tâl.

Sut mae awdurdod lleol yn delio ag ymddiriedolaethau?

Os oes angen gofal hirdymor arnoch a’ch bod yn fuddiolwr ymddiriedolaeth, bydd yr awdurdod lleol yn ystyried yr incwm a’r cyfalaf sydd gennych wrth gynnal asesiad ariannol i ddarparu cymorth. Telerau’r ymddiriedolaeth fydd yn pennu sut bydd yr awdurdod lleol yn delio â’r arian mewn ymddiriedolaeth.

Hawl absoliwt i’r cyfalaf

Os oes gennych chi fynediad at y cyfalaf mewn ymddiriedolaeth yna bydd yr awdurdod lleol yn ystyried y cyfalaf hwn fel eich eiddo chi.

Hawl absoliwt i incwm

Os nad oes gennych fynediad at y cyfalaf mewn ymddiriedolaeth ond mae gennych chi hawl cael incwm ohoni, yna byddant yn anwybyddu’r cyfalaf ond yn cynnwys yr incwm.

Hawl absoliwt i’r cyfalaf a’r incwm

Os oes gennych chi fynediad at y cyfalaf a’r incwm mewn ymddiriedolaeth, yna caiff gwerth yr incwm a’r cyfalaf eu hystyried fel eich eiddo chi.

Ymddiriedolaethau Dewisiadol

Os mai dim ond hawl i gael taliadau gan ymddiriedolaeth sydd gennych yn ôl disgresiwn yr ymddiriedolwyr, yr unig beth y gall yr awdurdod lleol ei ystyried yw gwir swm y taliadau a dderbyniwch.

Os oes angen gofal arnoch, a’ch bod yn trosglwyddo’ch arian i ymddiriedolaeth er mwyn ceisio twyllo’r prawf modd i gael cymorth awdurdod lleol, yna mae’n debyg iawn y caiff hyn ei weld fel ymgais fwriadol i amddifadu eich asedau.

Dod o hyd i gyfreithiwr i lunio ymddiriedolaeth

Mae Cymdeithas y Gyfraith yn cadw cronfeydd data chwiliadwy i’ch helpu i ddod o hyd i gyfreithiwr cymwys yn eich ardal chi.

Dod o hyd i gyfreithiwr yng:

Mwy o wybodaeth am ymddiriedolaethau

Gallwch gael llawer mwy o wybodaeth am ymddiriedolaethau – gan gynnwys y mathau o ymddiriedolaethau a sut y cânt eu trin at ddibenion treth – gan Gyllid a Thollau EM.

Dewch o hyd i fwy o wybodaeth am ymddiriedolaethau ar wefan GOV.UKopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?