Sut a ble i brynu yswiriant bywyd

Gall taliadau yswiriant bywyd gychwyn o ychydig o geiniogau y dydd yn ddibynnol ar faint o yswiriant sydd ei angen arnoch, ond hefyd y tebygolrwydd y bydd unrhyw beth yn digwydd i chi. Ond hyd yn oed os ydych yn uchel eich risg, nid oes angen ichi dderbyn y cynnig cyntaf am yswiriant bywyd a gewch – gall chwilio am y fargen orau dalu ar ei ganfed.

Faint mae’n ei gostio?

Bydd yr hyn a dalwch am yswiriant bywyd yn dibynnu ar faint o yswiriant a ddymunwch (h.y. y swm a ddymunwch ei dalu allan pan fyddwch chi farw) yn ogystal â’r tebygolrwydd y byddwch yn marw yn y dyfodol agos.

Am y rheswm hwn, bydd y swm a dalwch am yswiriant bywyd bob mis (eich premiwm) yn dibynnu ar amryw o bethau, yn cynnwys:

  • Oed
  • Statws priodasol
  • A ydych yn ysmygu neu beidio neu wedi gwneud hynny yn y gorffennol
  • Iechyd (eich iechyd ar hyn o bryd, eich pwysau, hanes meddygol eich teulu)
  • Swydd (mae risgiau uwch yn gysylltiedig â rhai swyddi sy’n golygu y bydd raid i chi dalu mwy efallai)
  • Diddordebau (er enghraifft, chwaraeon peryglus)

Bydd yr yswirwr yn fwy tebygol o ofyn i’ch meddyg teulu am wybodaeth feddygol ychwanegol wrth i chi fynd yn hŷn neu os gofynnwch am lefel uwch o yswiriant, a gall ofyn i chi gael archwiliad meddygol.

Bydd faint o yswiriant fydd ei angen arnoch yn dibynnu ar:

  • Eich tâl ar ôl talu treth neu incwm o ffynonellau eraill
  • Dyledion
  • Morgais/rhent
  • Nifer o ddibynyddion

Faint o yswiriant sydd ei angen arnaf?

Dilynwch y tri cham canlynol i gyfrifo faint sydd arnoch ei angen.

Cam 1: Yn gyntaf, cyfrifwch:

  • Eich dyledion: cyfanswm eich morgais a’ch dyledion eraill, fel dyledion cerdyn credyd neu fenthyciadau personol.
  • Treuliau y dymunwch i’r yswiriant eu diogelu: eich treuliau misol sylfaenol ac unrhyw gostau eraill, fel cynhaliaeth plant, ffioedd ysgol neu brifysgol. Efallai y dymunwch adael cyfandaliad i rywun, neu ei ddefnyddio i dalu am gostau angladd.

Cam 2: Edrychwch i weld pa fath o yswiriant sydd gennych eisoes

Er enghraifft, os ydych yn gyflogedig, efallai bod eich pecyn buddion yn cynnwys taliad ‘marwolaeth mewn gwasanaeth’ – cyfandaliad sy’n luosrif o’ch cyflog blynyddol pan fyddwch yn marw.

Cam 3: Cyfrifwch yr yswiriant sydd ei angen arnoch

Pan fydd gennych y ddau ffigur hyn, tynnwch y buddion neu’r yswiriant sydd gennych eisoes oddi wrth y cyfanswm sydd ei angen ar eich dibynyddion – y canlyniad yw swm yr yswiriant bywyd y dylech ei gael. Neu, rheol arferol yw lluosi’ch incwm blynyddol 5 neu 10 gwaith.

Nawr ystyriwch am ba hyd y dymunwch i’ch polisi bara. Efallai y penderfynwch y dylai ddod i ben yr un pryd â’ch morgais, neu pan fydd eich plant yn gorffen eu haddysg amser llawn, neu hyd nes i chi farw.

Enghraifft yswiriant bywyd

Cyfrifo

Mae gan John (42) a Judith (39) incwm cartref ar y cyd o £41,000 y flwyddyn. Mae ganddynt forgais sy’n weddill o £213,000 ac mae disgwyl iddynt glirio hwnnw ymhen 18 mlynedd. Maent hefyd wedi cymryd benthyciad o £5,000 i brynu car. Eu gwariant misol sylfaenol yw £1,000 (£12,000 y flwyddyn).

Yr hyn sydd gennych eisoes

Trwy ei gyflogwr, mae gan John yswiriant marwolaeth mewn gwasanaeth sydd bedair gwaith yn uwch na’i gyflog blynyddol. Cyfanswm o £100,000. Mae Judith yn hunangyflogedig ac nid oes ganddi gynllun budd-dal tebyg.

Cyfrifo’r yswiriant sydd ei angen arnoch

Maent yn penderfynu eu bod angen digon o yswiriant bywyd i ysgwyddo cost eu morgais, eu car a’u gwariant blynyddol sylfaenol. Mae yswiriant marwolaeth mewn gwasanaeth John yn ddigon i yswirio’r car a chostau byw, felly maent yn cymryd polisi yswiriant 18 mlynedd i ddiogelu eu morgais.

Yn aml parir yswiriant bywyd gyda chynnyrch arall, fel yswiriant diogelu incwm. A oes arnoch angen yswiriant diogelu incwm?

A ddylai eich polisi fod yn gysylltiedig â chwyddiant?

Os ydych am ddiogelu’ch morgais yn unig, nid oes angen i’ch polisi fod yn gysylltiedig â chwyddiant. Os dymunwch ddiogelu ffordd o fyw bresennol eich teulu, yna dylai fod yn gysylltiedig â chwyddiant.

Beth fydd yn digwydd i’r taliadau misol os na allaf weithio?

Am gost fach ychwanegol, efallai y byddwch yn gallu prynu yswiriant ‘hawlildiad premiwm’. Os na allwch weithio oherwydd salwch neu anaf, bydd hyn yn diogelu’ch premiymau misol, ond dim ond fel arfer ar ôl ichi fod i ffwrdd yn sâl am chwe mis o leiaf.

Un dewis arall yw cael gwahanol fath o bolisi yswiriant a fydd yn helpu i dalu’ch costau os byddwch yn sâl.

Ble i fynd i gael dyfynbrisiau

I ddod o hyd i’r gwerth gorau ar yswiriant, cymharwch gynifer o gynigion â phosibl. Gallwch gael dyfynbrisiau yswiriant bywyd gan:

  • Wefannau cymharu – defnyddiwch amryw o wefannau i sicrhau eich bod yn ystyried ystod eang o gynigion
  • Yswirwyr nad ydynt yn gwerthu drwy safleoedd cymharu
  • Eich darparwr morgais – mae’r rhan fwyaf yn cynnig yswiriant bywyd ichi’n awtomatig pan fyddwch yn cymryd morgais, ond efallai y gallech ddod o hyd i fargen well yn rhywle arall
  • Banciau
  • Cwmnïau cardiau credyd
  • Manwerthwyr yn cynnwys prif archfarchnadoedd
  • Broceriaid arbenigol
  • Cynghorwyr ariannol annibynnol

Defnyddio brocer

Os nad ydych yn siŵr pa lefel o yswiriant polisi sydd ei angen arnoch, efallai yr hoffech ddefnyddio brocer yswiriant. Gall yr arbenigwyr hyn yn y farchnad roi cymorth i chi’n aml i ddod o hyd i’r cynnyrch yswiriant sydd ei angen arnoch, am bris teg. Efallai y bydd tâl am hyn felly cofiwch wirio sut fyddant yn codi tâl (a faint fydd y tâl) pan siaradwch â nhw i ddechrau.

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth yn ein canllaw Pa bryd i ddefnyddio brocer yswiriant.

Defnyddiwch ein canllaw Cwestiynau Cyffredin, sy’n cynnwys y cwestiynau sylfaenol y dymunwch eu gofyn i gynghorydd efallai, neu’r cwestiynau y bydd y cynghorydd yn eu gofyn i chi.

Byddwch yn onest am eich hanes meddygol

Dengys ymchwil gan ABI y talwyd 97% o’r holl hawliadau yswiriant diogelu yn 2013. Roedd y rhan fwyaf o’r hawliadau a wrthodwyd ynghlwm â gwybodaeth na chafodd ei datgelu.

Er bod y mwyafrif o hawliadau yn llwyddiannus, mae’n bwysig rhoi’r holl wybodaeth y gofynnir amdani i’ch yswirwr. Pan fydd hawliad yn cael ei wneud, bydd yr yswirwyr yn edrych ar eich hanes meddygol ac os na lwyddoch i ateb yn onest ac yn gywir yn eich cais, neu os na ddatgeloch chi rywbeth, efallai na fyddant yn talu allan.

Prynu polisi

Darllenwch y print mân

Darllenwch y print mân cyn ichi dderbyn y polisi er mwyn gwybod beth rydych yn ei brynu. Sicrhewch eich bod yn gwybod beth yn union sy’n cael ei gynnwys yn yr yswiriant a beth sydd ddim yn cael ei ddiogelu. Os byddwch yn gweld rhywbeth nad ydych yn ei ddeall, holwch y darparwr yswiriant neu’ch brocer yswiriant neu gynghorwr ariannol.

Mae’r union eithriadau (y pethau nad ydynt yn cael eu diogelu) yn gallu amrywio o un yswirwr i’r llall. Pan fyddwch yn cymharu cynigion, rhaid ichi ddarllen y diffiniadau hyn er mwyn bod yn siŵr eich bod yn cymharu polisïau tebyg.

Cewch ragor o wybodaeth yn Yswiriant diogelu incwm – dewis polisi.

Defnyddiwch ein chwalwr jargon ar yswiriant diogelwch i roi cymorth i chi wneud synnwyr o’r jargon a ddefnyddir yn aml.

Newid eich meddwl

Unwaith y byddwch wedi prynu polisi yswiriant mae gennych yr hawl i newid eich meddwl cyn pen 30 diwrnod a chael ad-daliad llawn.

Os oes gennych yswiriant bywyd eisoes, a yw hi’n werth newid?

Os ydych yn ifanc ac/neu yn iach, efallai bydd yn hawdd ichi gael bargen well. Ond wrth ichi heneiddio neu ddatblygu problemau meddygol, efallai bydd yn rhatach ichi gadw at bolisi a brynoch pan oeddech yn iau. Chwiliwch am y fargen orau a chofiwch wirio gyda’ch darparwr presennol hefyd.

Beth bynnag, os byddwch yn penderfynu newid, peidiwch â chanslo’ch polisi presennol nes bod y polisi newydd wedi’i sefydlu’n llwyr a’ch bod wedi talu’r premiwm misol cyntaf. Ar ôl ichi ganslo polisi, ni allwch newid eich meddwl.

Cadw’ch yswiriant yn gyfredol

Bydd anghenion eich yswiriant bywyd yn sicr o newid.

Dylech adolygu’ch polisi i sicrhau bod eich premiymau’n dal yn gystadleuol a bod gennych y maint cywir o yswiriant o hyd. Rhesymau cyffredin dros ychwanegu rhagor o yswiriant yw:

  • Os ydych wedi cael plentyn arall
  • Mae’ch partner wedi rhoi’r gorau i weithio
  • Rydych wedi cael morgais newydd

Ar y llaw arall, os ydych wedi newid swyddi a bod eich pecyn buddion newydd yn cynnwys budd ‘marwolaeth mewn gwasanaeth’ hael, efallai byddwch yn gallu gostwng lefel eich yswiriant.

Cewch ragor o wybodaeth yn Yswiriant diogelu incwm – dewis polisi.

A oes arnoch angen yswiriant diogelu incwm? Mae’r math hwn o yswiriant yn talu taliadau rheolaidd os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd salwch neu anaf.

A oes angen yswiriant diogelu taliadau arnoch? Bydd yswiriant diogelu taliadau o gymorth i chi gadw i fyny â thaliadau os na fyddwch yn gallu gweithio am eich bod yn sâl, wedi cael damwain neu fod eich swydd yn cael ei dileu.

A oes arnoch angen yswiriant diogelu incwm tymor byr? Mae’r datrysiad hwn yn rhoi yswiriant tymor byr i chi fedru talu costau hanfodol os na fyddwch yn medru gweithio.

A oes angen yswiriant salwch critigol arnoch? Bydd y math hwn o bolisi yn rhoi ‘cyfandaliad’ di-dreth i chi os cewch salwch difrifol a restrir ar eich polisi.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?