Sut i adennill yswiriant gwarchod taliadau a gamwerthwyd

Mae yswiriant gwarchod taliadau (PPI), sydd wedi’i gynllunio i’ch helpu i barhau â thaliadau ar eich benthyciadau a/neu’ch cardiau credyd mewn achos o salwch, damwain, diswyddo neu farwolaeth, wedi cael ei gamwerthu i filiynau o bobl. Fodd bynnag, y newyddion da yw efallai y gallwch yn awr adennill iawndal. Os ydych yn credu bod yr yswiriant wedi cael ei gamwerthu i chi, ceisiwch gael gwybod sut i hawlio.

Beth y gallech chi ei adennill

Dengys ffigurau gan yr FCA bod 85% o hawliadau polisi premiwm sengl (hynny yw polisïau a delir amdanynt gyda chyfandaliad ymlaen llaw) am iawndal, yn llwyddiannus. Y swm cyfartalog a delir i gwsmer mewn iawndal am fenthyciad PPI yw £3,000.

Sut i gael gwybod os cafodd PPI ei gamwerthu i chi

Os ydych chi wedi cael morgais, cerdyn credyd neu fenthyciad, efallai bod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi.

Tan yn ddiweddar, roedd PPI yn cael ei werthu pan oeddech yn cymryd benthyciad, cerdyn credyd, morgais neu ddêl cyllid car – y syniad oedd y byddai PPI yn talu’r taliadau misol ar eich cytundeb credyd pe baech yn sâl neu’n colli’ch swydd. Fodd bynnag, nid oedd y polisïau yn aml yn talu pan oedd angen cymorth ar bobl. Yn aml, nid oedd staff gwerthu yn esbonio’r polisïau’n gywir – wrth bobl a oedd yn hunangyflogedig neu oedd â chyflyrau meddygol eisoes, er enghraifft. Roedd polisïau yn aml yn cael eu gwerthu i bobl yn y grwpiau hyn nad oeddent yn gymwys i gael sicrwydd yswiriant.

Os ydych chi’n cofio unrhyw sgwrs o’r fath, mae’n bosibl y cafodd PPI ei gamwerthu i chi, ac y gallwch hawlio.

Mae hefyd yn bosibl y gallai PPI fod wedi cael ei werthu i chi heb i chi sylweddoli hynny – mewn rhai achosion, ni wnaeth y gwerthwr esbonio’r polisi PPI o gwbl pan wnaethoch ei brynu, neu dywedodd fod yn rhaid i chi gael PPI neu fod gennych gyfle gwell i gael y benthyciad o’i gymryd. Yn yr achosion hyn, cafodd PPI ei gamwerthu i chi.

Mae’n werth gwirio unrhyw gytundebau morgais, cerdyn credyd a benthyciad. Os gallwch weld unrhyw un o’r termau canlynol neu dermau tebyg, mae’n siwr fod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi:

  • Yswiriant taliadau (payment cover)
  • Cynllun gwarchod (protection plan)
  • Gwarchod benthyciad (loan protection)
  • ASU
  • Gofal benthyciad

Hyd yn oed os na allwch ddod o hyd i’r dogfennau, mae’n dal yn werth hawlio os ydych yn credu bod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi.

Sut i hawlio PPI

Byddwch yn ofalus!

Bydd cwmni rheoli hawliadau yn cymryd chwarter o’ch iawndal neu fwy – nid oes angen defnyddio un.

  1. Ceisiwch ddod o hyd i’r holl ddogfennau y gallwch, a gwnewch gopïau o unrhyw beth a allai fod yn berthnasol. Mae hyn yn cynnwys unrhyw beth sy’n dangos eich bod wedi cymryd polisi, ac yn dangos eich bod yn gwneud taliadau ar ei gyfer. Os nad ydych yn siwr p’un a yw’n berthnasol, dylech ei gopïo beth bynnag.
  2. Ysgrifennwch lythyr at y darparwr morgais, benthyciad neu gerdyn credyd a werthodd y PPI i chi. Ni ddylai gymryd yn rhy hir i chi wneud hyn os ydych chi’n defnyddio templed llythyr y Gwasanaeth Cynghori Ariannol, neu gallwch lenwi’r holiadur sydd ar wefannau’r rhan fwyaf o’r banciau. Mae’n ffurflen safonol, ac fe gaiff ei defnyddio gan Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol hefyd. Anfonwch bob un o’r dogfennau yr ydych yn credu y gallent fod yn berthnasol. Esboniwch pam eich bod yn credu y cafodd y PPI ei gamwerthu i chi.
  3. Os na chewch ymateb neu benderfyniad o fewn wyth wythnos, anfonwch lythyr yn cwyno i Wasanaeth yr Ombwdsmon Cenedlaethol (FOS). Bydd yr Ombwdsmon yn gofyn i chi lenwi holiadur i benderfynu p’un a oes PPI wedi cael ei gamwerthu i chi.

Dylech osgoi cwmniau rheoli hawliadau

Efallai eich bod wedi clywed am gwmnïau rheoli hawliadau sy’n cynnig eich helpu â’ch hawliad. Maent wedi bod yn hysbysebu ar y radio ac yn anfon negeseuon testun yn ogystal â negeseuon llais.

Nid oes angen defnyddio’r un o’r cwmnïau hyn. Ni fydd y rhan fwyaf o bobl yn cael unrhyw broblem yn hawlio gan ei fod yn gymharol syml, a bydd cwmni rheoli hawliadau fel arfer yn cymryd chwarter o’ch iawndal neu fwy. Gallent geisio codi ffi gychwynnol hefyd, ac mae rhai cwmnïau wedi mynd i’r wal heb wneud unrhyw waith i adennill arian cwsmer.

Dywed rhai cwmnïau rheoli hawliadau fod y banciau’n prosesu eu hawliadau’n gyflymach na’r rheiny sy’n cael eu gwneud gan unigolion, ond nid yw hyn yn wir. Ni fyddwch yn colli allan os gwnewch yr hawliad eich hun. Mewn gwirionedd, byddwch yn elwa gan y byddwch yn cael mwy o arian.

A gallwch ddefnyddio’r arian hwnnw i dalu’ch dyled

Os nad ydych yn fodlon ar y gwasanaeth rydych wedi’i dderbyn gan gwmni rheoli hawliadau, gallwch gwyno’n uniongyrchol i’r Rheoleiddiwr Rheoli Hawliadau.

Mae’r Uned Rheoli Hawliadau ar wefan Y Weinyddiaeth Gyfiawnderyn agor mewn ffenestr newydd yn rhoi’r holl gamau ichi mae angen ichi eu cymryd cyn y gellir gwrando ar gŵyn.

Gallwch hefyd gael mwy o wybodaeth ar gynhyrchion a gwasanaethau ariannol a gamwerthwyd fel yswiriant diogelu taliadau (PPI) ac yswiriant.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?