Sut i adennill yswiriant gwarchod taliadau a gamwerthwyd

Mae yswiriant diogelu taliadau (PPI) wedi’i gamwerthu i filiynau o bobl, ond y newyddion da yw y gallwch hawlio iawndal. Os ydych yn credu bod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi, defnyddiwch y canllaw hwn i ganfod sut i gyflwyno hawliad PPI a pham na ddylech chi ddefnyddio cwmni rheoli hawliadau. Mae hefyd yn cynnwys templed llythyr hawliad PPI.

Beth yw yswiriant diogelu taliadau?

Mae yswiriant diogelu taliadau (PPI) yn cael ei werthu’n gyffredin iawn lawn yn llaw â chynnyrch ariannol eraill fel cardiau credyd, cardiau siop, morgeisi a gwahanol fathau o fenthyciadau.

Ei bwrpas yw diogelu taliadau os ceir salwch, damwain, colli swydd neu farwolaeth.

Pa iawndal PPI allech chi ei adennill

Yn ansicr beth yw ystyr rhywbeth? Edrychwch ar ein Geirfa yswiriant diogelu.

Dengys ffigurau gan yr FCA bod 85% o hawliadau polisi premiwm sengl (hynny yw polisïau a delir amdanynt gyda chyfandaliad ymlaen llaw) am iawndal, yn llwyddiannus (ffigurau o 2014).

Y swm cyfartalog a delir i gwsmer mewn iawndal am fenthyciad PPI yw £3,000.

Sut ydw i’n gwybod a gamwerthwyd PPI i mi?

A ydych chi erioed wedi cael morgais, cerdyn credyd neu fenthyciad? Os felly, efallai bod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi.

Yn flaenorol, gwerthwyd PPI pan gymeroch fenthyciad, cerdyn credyd, morgais neu ddêl cyllid car. Y syniad oedd y byddai PPI yn talu’r taliadau misol ar eich cytundeb credyd pe baech yn sâl neu’n colli’ch swydd.

Fodd bynnag, yn aml iawn nid oedd staff a oedd yn gwerthu’r cynnyrch yn egluro’r polisïau’n iawn ac yn aml cawsant eu gwerthu i bobl nad oeddynt yn gymwys i gael yr yswiriant. Er enghraifft, pobl a oedd yn hunangyflogedig neu oedd â chyflyrau meddygol eisoes. O ganlyniad, nid oedd y polisïau yn aml yn talu pan oedd angen cymorth ar bobl.

Os ydych chi’n cofio unrhyw sgwrs o’r fath, mae’n bosibl y cafodd PPI ei gamwerthu i chi, ac y gallwch hawlio.

Beth os na allaf gofio PPI yn cael ei werthu i mi

Mae’n bosib y gwerthwyd PPI i chi heb i chi sylweddoli hynny. Mewn rhai achosion ni eglurodd y gwerthwyr beth oedd natur y polisïau PPI pan gawsant eu gwerthu.

Neu bu iddynt ddweud efallai bod yn rhaid i chi gymryd PPI neu fod gennych gyfle gwell i gael y benthyciad o’i gymryd. Os digwyddodd hyn i chi, mae’n debygol y camwerthwyd PPI i chi.

Mae’n werth gwirio unrhyw gytundebau morgais, cerdyn credyd a benthyciad. Os gallwch weld unrhyw un o’r termau canlynol neu dermau tebyg, mae’n siwr fod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi:

  • Yswiriant taliadau (payment cover)
  • Cynllun gwarchod (protection plan)
  • Gwarchod benthyciad (loan protection)
  • ASU
  • Gofal benthyciad

Hyd yn oed os na allwch ddod o hyd i’r dogfennau, mae’n dal yn werth hawlio os ydych yn credu bod PPI wedi cael ei gamwerthu i chi.

Sut i hawlio PPI

Bydd cwmni rheoli hawliadau yn cymryd chwarter o’ch iawndal neu fwy – nid oes angen defnyddio un.

  1. Dewch o hyd i’r holl ddogfennau perthnasol a gwnewch gopïau. Mae hyn yn cynnwys unrhyw beth sy’n dangos eich bod wedi cymryd polisi, ac yn dangos eich bod yn gwneud taliadau ar ei gyfer. Os nad ydych yn siwr p’un a yw’n berthnasol, gwnewch gopi.
  2. Ysgrifennwch lythyr at y darparwr morgais, benthyciad neu gerdyn credyd a werthodd y PPI i chi. Ni ddylai gymryd yn rhy hir i chi wneud hyn os ydych chi’n defnyddio templed llythyr y Gwasanaeth Cynghori Ariannol, neu gallwch lenwi’r holiadur sydd ar wefannau’r rhan fwyaf o’r banciau. Mae’n ffurflen safonol, ac fe gaiff ei defnyddio gan Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol hefyd. Anfonwch bob un o’r dogfennau sy’n berthnasol yn eich barn chi. Esboniwch pam eich bod yn credu y cafodd y PPI ei gamwerthu i chi.
  3. Os na chewch ymateb neu benderfyniad o fewn wyth wythnos, anfonwch lythyr yn cwyno i Wasanaeth yr Ombwdsmon Cenedlaethol (FOS). Bydd yr Ombwdsmon yn gofyn i chi lenwi holiadur i benderfynu a yw PPI wedi cael ei gamwerthu i chi neu beidio.
Darllenwch sut i gwyno ar wefan Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Peidiwch â defnyddio cwmnïau rheoli hawliadau

Bydd cwmnïau rheoli hawliadau yn cynnig eich helpu â’ch hawliad. Efallai eich bod wedi gweld eu hysbysebion, neu wedi cael negeseuon testun neu alwadau ffôn ganddynt.

Peidiwch â’u defnyddio.

Mae cyflwyno hawliad yn weddol rhwydd. Dilynwch y camau a restrir uchod a defnyddio’r templed a ddarperir.

Pam y dylid eu hosgoi

Bydd cwmni rheoli hawliadau fel arfer yn cymryd chwarter o’ch iawndal neu fwy. Gall hefyd geisio codi ffi gychwynnol hefyd, ac mae rhai cwmnïau wedi mynd i’r wal heb wneud unrhyw waith i adennill arian cwsmer.

Dywed rhai cwmnïau rheoli hawliadau fod y banciau’n prosesu eu hawliadau’n gyflymach, ond nid yw hyn yn wir. Ni fyddwch yn colli allan os gwnewch yr hawliad eich hun. Mewn gwirionedd, byddwch yn elwa gan y byddwch yn cael mwy o arian.

Sut i gwyno am gwmni rheoli hawliadau

Os nad ydych yn fodlon ar y gwasanaeth rydych wedi’i dderbyn gan gwmni rheoli hawliadau, gallwch gwyno’n uniongyrchol i’r Rheoleiddiwr Rheoli Hawliadau.

Mae’r Uned Rheoli Hawliadau ar wefan Y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn rhoi’r holl gamau sydd eu hangen arnoch ichi eu cymryd cyn y gellir gwrando ar gŵyn.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?