Sut i adnabod twyll buddsoddi

Bob blwyddyn mae miloedd o bobl yn colli miliynau o bunnoedd yn sgil twyllau buddsoddi. Oherwydd y rhyngrwyd a datblygiadau mewn cyfathrebu digidol mae’r mathau hyn o dwyll yn dod yn fwy cyffredin ac yn anoddach eu hadnabod. Er hynny mae rhai arwyddion o rybudd, y gallwch eu defnyddio i osgoi cael eich llorio gan y twyllwyr. Darllenwch ragor i ddysgu sut i adnabod, osgoi ac adrodd twyll buddsoddi.

Beth yw twyll buddsoddi?

Byddwch yn wyliadwrus

Mae gan rai twyllwyr wefannau credadwy iawn a phresenoldeb pellach ar-lein, sy’n gwneud iddynt ymddangos fel cwmni dilys. Gwiriwch gyda’r FCA bob tro i sicrhau eu bod wedi’u cofrestru.

Mae twyllau buddsoddi’n ceisio gorfodi pobl i drosglwyddo arian drwy eu twyllo. Ar yr olwg gyntaf, gallant ymddangos yn hollol ddilys, yn llawn gwybodaeth gyda gwefannau, tystlythyron a deunydd marchnata.

Y math enwocaf o dwyll buddsoddi yw’r Cynllun Ponzi, lle cesglir arian gan fuddsoddwyr newydd i dalu buddsoddwyr blaenorol. Yn y pen draw bydd yr arian sy’n ddyledus yn gyfanswm uwch na’r hyn a gesglir ac mae’r cynllun yn chwalu, gan adael y buddsoddwyr heb arian o gwbl.

Heddiw, oherwydd y rhyngrwyd a chyfathrebu digidol, gall twyllau buddsoddi fod yn llawer mwy cymhleth. Mae rhai o’r twyllau hyn yn gredadwy iawn, mae hyd yn oed buddsoddwyr proffesiynol wedi cael eu twyllo.

Ers dyfodiad y rhyddid pensiynau ym mis Ebrill 2015, mae pobl hŷn yn enwedig mewn perygl o gael eu twyllo gan dwyllau buddsoddi gan eu bod yn gallu tynnu cyfandaliadau o arian parod o gronfeydd pensiwn.

Mae gan bob un twyll buddsoddi un peth yn gyffredin. Maent yn honni eu bod yn gallu cynnig elw sylweddol heb fawr o risg.

Sut i adnabod twyll buddsoddi

Ai twyll ydyw?

Mae gan wefan ScamSmart yr FCA offeryn i’ch helpu i wirio a yw cyfle i fuddsoddi neu i gael pensiwn yn dwyll.

Mae llawer mwy o wybodaeth hefyd ynglŷn ag osgoi’r twyllau diweddaraf. Ewch i wefan ScamSmart.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn ymwybodol o’r arwyddion a all eich rhybuddio o bosib bod cyfle i fuddsoddi yn dwyll.

  • Cynigion heb i chi ofyn amdanynt dros y ffôn, neges destun, e-bost neu unigolyn yn cnocio ar eich drws.
  • Pan nad yw’r cwmni’n caniatáu i chi ei ffonio’n ôl.
  • Pan gewch eich gorfodi i wneud penderfyniad cyflym, neu eich rhoi dan bwysau i wneud hynny.
  • Yr unig fanylion cyswllt a gewch ganddynt neu ar eu gwefan yw rhif ffôn symudol neu gyfeiriad blwch post.
  • Cewch gynnig elw sylweddol ar eich buddsoddiad, ond dywedir wrthych bod y risg yn isel.
Dysgwch ragor am drechu twyll ariannol ar wefan Take Five.

Sut i ddiogelu eich hun rhag twyllau buddsoddi

Pwysig

Os yw cynllun wedi ei awdurdodi, dydy hyn ddim yn golygu eich bod wedi’ch diogelu’n awtomatig gan yr FSCS neu FOS. Hyd yn oed os ydych chi’n defnyddio cwmni wedi ei awdurdodi, yn gyffredinol dim ond i gynnyrch prif ffrwd mae rheolau’r FCA yn berthnasol, yn hytrach na buddsoddiadau ‘arbenigol’, a allai fod yn gyfan gwbl heb eu rheoleiddio.

I osgoi cael eich dal gan dwyll, gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn y rheolau syml canlynol.

  1. Gwrthodwch unrhyw alwadau neu negeseuon testun nad ydych wedi gofyn amdanynt, neu ymwelwyr yn dod at eich drws. Ni fydd cwmnïau buddsoddi dilys yn galw neu’n cysylltu â chi’n ddirybudd.
  2. Gwiriwch gofrestr yr FCA o gwmnïau a reoleiddir, neu restr rybuddio’r FCA.
  3. Os ydych yn ystyried cyfle i fuddsoddi, ceisiwch gyngor ariannol annibynnol gan gwmni a reoleiddir gan yr FCA.
Dysgwch sut i fod yn fuddsoddwr ScamSmart.

Beth i’w wneud os credwch eich bod wedi cael eich targedu

Os ydych chi’n amau eich bod wedi cael eich targedu gan dwyll buddsoddi, adroddwch hynny i wefan Scam Smart yr FCA.

Os ydych wedi colli arian yn sgil twyll buddsoddi honedig, dylech adrodd hynny i Action Fraud ar 0300 123 2040 neu ar-lein yn www.ActionFraud.police.ukopens in new window.

Byddwch yn ofalus rhag cael eich targedu yn y dyfodol, yn enwedig os colloch arian i dwyll. Gall cwmnïau twyllodrus fanteisio ar hyn a chynnig eich helpu i chi gael ychydig neu’r cyfan o’ch arian yn ôl.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?