Treth Cyngor: beth ydyw, beth yw’r gost a sut i arbed arian

Treth flynyddol yw Treth Cyngor yr ydych yn ei thalu i’ch cyngor lleol. Pennir y gost gan eich cyngor ac aiff yr arian at ariannu gwasanaethau lleol. Darganfyddwch fwy am Dreth Cyngor, sut i wneud yn siŵr nad ydych yn talu mwy nag sydd raid a beth i’w wneud os ydych yn cael trafferth talu.

Beth yw Treth Cyngor?

Yn byw yng Ngogledd Iwerddon?

Yng Ngogledd Iwerddon, rhaid i chi dalu trethi domestig, yn hytrach na Threth Cyngor. Dysgwch fwy ar wefan NI Direct.

Treth flynyddol yw Treth Cyngor y mae’r cyngor lleol yn ei chodi arnoch chi am y gwasanaethau a ddarperir ganddo, fel casglu sbwriel a gwasanaeth llyfrgelloedd. Fel arfer rydych yn talu 10 rhandaliad misol, gyda dau fis ar ôl hynny lle na fyddwch yn gwneud taliad.

Bydd faint o Dreth Cyngor fyddwch chi yn ei dalu yn dibynnu ar:

  • eich amgylchiadau personol
  • gwerthusiad band Treth Cyngor eich eiddo
  • faint o arian sydd ei angen ar y cyngor i ariannu ei wasanaethau.

Beth mae’r Dreth Cyngor yn ei dalu amdano?

Os ydych wedi bod yn talu gormod ar eich Treth Cyngor ers blynyddoedd, efallai y gallwch hawlio ad-daliad sy’n werth miloedd o bunnoedd.

Mae Treth Cyngor yn ariannu gwasanaethau lleol. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • gwasanaethau heddlu a thân
  • prosiectau hamdden fel cynnal a chadw parciau a chanolfannau hamdden
  • llyfrgelloedd a gwasanaethau addysg
  • casglu a gwaredu ysbwriel
  • gwasanaethau trafnidiaeth a phriffyrdd gan gynnwys golau stryd a glanhau a chynnal ffyrdd
  • Iechyd yr amgylchedd a safonau masnach
  • gweinyddu a chadw cofnodion, fel priodasau, marwolaethau a genedigaethau, ac etholiadau lleol.

Ni ddefnyddir y Dreth Cyngor i dalu am wasanaethau iechyd.

Faint yw fy Nhreth Cyngor?

Mae faint o Dreth Cyngor dalwch chi yn dibynnu ar werth eich cartref a ble rydych yn byw.

Dewch o hyd i’ch awdurdod lleol a faint sydd angen i chi ei dalu drwy ddefnyddio’r dolenni isod:

Bydd pob un o’r dolenni uchod yn eich cyfeirio at wefan eich cyngor lleol.

O’r fan honno gallwch gael gwybodaeth ar y Dreth Cyngor.

Efallai y bydd modd i chi gysylltu â nhw yn uniongyrchol a holi.

A allaf i gael gostyngiad?

Gallech gael gostyngiad ar eich Treth Cyngor:

  • os ydych ar incwm isel
  • os ydych yn fyfyriwr neu’n byw gyda myfyrwyr
  • os ydych yn byw ar eich pen eich hun neu os mai chi yw’r unig oedolyn yn eich cartref
  • fe gewch rai budd-daliadau penodol, fel Lwfans Ceisio Gwaith, Cymhorthdal Incwm, Credyd Pensiwn, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth a Chredyd Cynhwysol
  • os oes gennych chi neu rywun sy’n byw gyda chi anabledd ac o ganlyniad yn gorfod byw mewn cartref mwy
  • mae gennych amhariad meddyliol difrifol neu’n byw gyda rhywun sydd â chyflwr o’r fath.
  • os oes gennych chi neu rywun sy’n byw gyda chi anabledd ac o ganlyniad yn gorfod byw mewn cartref mwy
  • mae gennych amhariad meddyliol difrifol neu’n byw gyda rhywun sydd â chyflwr o’r fath
  • rydych yn adawr gofal yn yr Alban, lle byddwch wedi’ch eithrio rhag talu Treth Cyngor o 18 oed hyd nes i chi gyrraedd 26 oed
  • rydych yn byw yn rhai siroedd penodol yng Nghymru a Lloegr ac yn adawr gofal
  • rydych yn aelod o’r lluoedd arfog, yn ddibynnol ar eich amgylchiadau
  • rydych wedi symud i gartref gofal neu ysbyty
  • rydych mewn carchar – oni bai eich bod yn treulio dedfryd o garchar am fethu â thalu Treth Cyngor.
Dysgwch ragor am gael gostyngiad yn y Dreth Cyngor yng Nghymru a’r Alban.

Talu’ch Treth Cyngor dros 12 mis yn lle 10

Mae’r rhan fwyaf o gynghorau yn caniatau i chi ledaenu’ch taliadau Treth Cyngor dros 12 mis yn lle’r 10 arferol. Gallai talu’r un swm bob mis ei gwneud hi’n haws i chi gyllidebu.

Gofynnwch i’ch cyngor a ydynt yn cynnig y dewis hwn.

Ym mha fand Treth Cyngor ydw i?

Mae gan Loegr a’r Alban wyth o fandiau prisio ar gyfer y Dreth Cyngor yn amrywio o A (y rhataf) i H. Mae band Treth Cyngor tŷ yn seiliedig ar ei werth ardrethol – po ddrutaf yw’r eiddo, po uchaf yw band y Dreth Cyngor.

Yng Nghymru mae naw band – o 1 (yr uchaf) i 9.

Os yw’ch cartref wedi’i osod mewn band uwch nag y dylai, mae’n debyg eich bod yn talu mwy o Dreth Cyngor nag sydd raid.

Sut i gael band eich Treth Cyngor wedi’i adolygu

Mae hyd at 400,000 o gartrefi yn Lloegr a’r Alban yn y bandiau Treth Cyngor anghywir. Gwerthuswyd cartrefi yng Nghymru yn fwy diweddar ac maent yn llai tebygol o fod yn y band anghywir.

Os credwch eich bod yn talu gormod ar eich Treth Cyngor gan fod eich tŷ yn y band treth anghywir, yna gallech fedru hawlio ad-daliad.

I gael yr ad-daliad hwn bydd angen i chi ofyn am adolygiad.

Ond cofiwch: gallai’r adolygiad olygu y bydd y cyngor yn gosod eich eiddo mewn band uwch.

I ganfod sut i gael band Treth Cyngor wedi’i adolygu, ewch i MoneySavingExpert.

Cwynion am y Dreth Cyngor

Os oes gennych chi gŵyn am eich Treth Cyngor, fel arfer bydd rhaid i chi gwyno i’r cyngor yn gyntaf. Ni ddylent gymryd mwy na 12 wythnos i ddatrys y broblem.

Fodd bynnag, os ydych yn anfodlon â’r canlyniad, neu os ydynt yn cymryd yn rhy hir i ddatrys eich cwyn, gallech gwyno i’r Ombwdsmon Llywodraeth Leol.

Os methwch chi daliad Treth Cyngor

Gall peidio â thalu’n brydlon – hyd yn oed un taliad misol – fod yn fater difrifol gyda Threth Gyngor. Os na weithredwch yn gyflym gallech orfod talu taliad blwyddyn gyfan ymlaen llaw.

Teclyn Llywio Ariannol

Yn chwilio am arweiniad ariannol ond ddim yn gwybod ble i ddechrau? Nid ydych ar eich pen eich hun. Defnyddiwch y Teclyn Llywio Ariannol i gael help yn syth yn seiliedig ar eich amgylchiadau.

Dechreuwch

Felly, os oedd eich Treth Cyngor yn £167 y mis, ond methoch chi daliad cyntaf y flwyddyn, yna byddai’r swm yn troi’n ddyled o £1,671 ar unwaith.

Y peth pwysicaf yw cysylltu â’ch cyngor cyn gynted ag y tybiwch y gallech fethu taliad, gan fod hynny’n gwella’r tebygolrwydd y byddant yn medru dod i drefniant â chi.

Bydd rhai yn caniatáu i chi wneud y taliad ychydig yn hwyr, er mwyn i chi fedru parhau i dalu’r taliadau o hynny ymlaen yn unol â’r drefn wreiddiol. Efallai y bydd cynghorau eraill yn cynyddu’ch taliadau nesaf i unioni’r taliadau a fethwyd.

Os ydych ar incwm isel, efallai y cewch ostyngiad ar eich bil. Mae’n amrywio o un cyngor i’r llall ac o un achos i’r llall. Os cysylltwch â’ch cyngor yn syth ar ôl i chi fethu taliad, byddant yn aml iawn yn barod i’ch helpu.

Ydy coronafeirws wedi effeithio eich gallu i dalu eich biliau treth cyngor? Gweler ein canllaw ar beth allwch chi ei wneud os yw eich incwm wedi cael ei effeithio gan goronafeirws.

Beth sy’n digwydd os nad wyf yn delio â fy nyled Treth Cyngor?

Os byddwch yn osgoi talu’r Dreth Cyngor ac yn anwybyddu llythyrau a anfonwyd atoch, gall y cyfan droi’n broblem ddifrifol.

Yn gyntaf fe gewch nodyn atgoffa gan y cyngor rhyw bythefnos ar ôl i chi fethu taliad. Os talwch o fewn saith diwrnod, nid oes angen i chi wneud dim byd pellach. Bydd y ddyled wedi’i chlirio a byddwch yn medru parhau i dalu eich Treth Cyngor mewn rhandaliadau.

Os na thalwch o fewn saith diwrnod ers derbyn y nodyn atgoffa neu os mai dyma’r trydydd tro i chi fod yn hwyr gyda thaliadau’r Dreth Cyngor yn ystod y flwyddyn hon, fe gewch ‘rybudd terfynol’ gan y cyngor.

Bydd y rhybudd terfynol yn dweud wrthych am dalu’r cyfan o’ch Treth Cyngor ar gyfer gweddill y flwyddyn o fewn saith diwrnod.

Os na thalwch o fewn saith diwrnod o’r rhybudd terfynol yna bydd y cyngor fel arfer yn cyflwyno cais i’r llysoedd am ganiatâd i gasglu’r ddyled gennych - ‘gorchymyn dyled’ yw’r enw a roddir ar hwn.

Ar ôl hynny gall eich cyngor fynnu bod eich cyflogwr yn talu’ch Treth Cyngor ddyledus o’ch cyflog yn uniongyrchol. Gallant hefyd gyflwyno cais i dynnu arian o rai budd-daliadau penodol, gan gynnwys

  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Cymhorthdal Incwm
  • Lwfans Ceisio Gwaith
  • Credyd Pensiwn
  • Credyd Cynhwysol.

Os nad yw hyn yn bosib, gallai’r cyngor yrru beili i’ch cartref. Bydd yn rhaid i chi dalu costau llys a hanner ffi’r beili o bosib yn ogystal â’ch dyled, a all ychwanegu cannoedd o bunnoedd i’ch bil.

Os ydych yn Lloegr, mae’n dal yn bosibl hefyd cael eich carcharu am fynd i ddyledion gyda Threth Gyngor.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?