Sut i rannu eich eiddo ar wahanu

Mae’n dipyn o ystrydeb bod cyplau sy’n gwahanu yn cael eu hunain yn dadlau am bwy sy’n cael cadw’r anifail anwes, yr hoff soffa neu’r casgliad cerddoriaeth. Ond nid oes angen iddi fod fel hyn. Ceisiwch gytuno cymaint â phosibl gyda’ch cyn bartner – a byddwch yn barod i gyfaddawdu.

Rhannu meddiannau personol

Mae’n debygol y bydd gan un neu’r ddau ohonoch ymlyniad emosiynol arwyddocaol i’ch eiddo, megis dodrefn, car teuluol a rennir neu gasgliad cerddoriaeth. Gall fod yn anodd os na allwch gadw pethau y credwch y mae gennych hawl iddynt, ond ceisiwch ddod i gytundeb, os yn bosibl. Defnyddiwch gyfryngwr os bydd angen.

Wrth ystyried dodrefn a cheir, dechreuwch trwy feddwl ble bydd y ddau ohonoch yn byw wedi i chi wahanu. A fydd y ddau ohonoch angen dodrefnu eiddo newydd? Os felly, gall rhannu’r dodrefn a nwyddau mawr fel bod y ddau ohonoch yn cadw rhai neu brynu rhai newydd fod yn deg.

Ewch drwy’r tŷ, sied yr ardd a’r garej a’r atig, a pharatoi rhestr o beth sydd ble. Yna ceisiwch gytuno pwy sy’n cael cymaint o’r eitemau ag y gallwch. Efallai y bydd rhai pethau na allwch gytuno arnynt. Fel mesur olaf, gallech ddewis fesul ail o restr o beth sydd ar ôl.

Rhannu meddiannau os ydych wedi bod yn cydfyw

Os ydych yn rhannu eitemau y prynoch tra’ch bod yn cydfyw ac nad ydych yn gallu cytuno pwy sy’n cael beth, mae’n ddefnyddiol gwybod beth mae’r gyfraith yn ddweud. Yn gyffredinol:

  • y sawl a brynodd yr eitem sy’n berchen arno
  • os prynoch chi rywbeth rhwng y ddau ohonoch, rydych eich dau yn berchen arno. Os yw un ohonoch wedi talu mwy tuag ato na’r llall, fe dybir y byddech yn ei rannu felly (sef – yn ymarferol – y byddai un yn prynu cyfran y llall)
  • os ydych chi wedi cael rhywbeth yn anrheg, yna gallwch ei gadw

Cytuno pwy sy’n cadw’r car

Gallai un ohonoch gadw’r car teuluol, efallai oherwydd ymrwymiadau gwaith, yn gyfnewid am ildio meddiannau eraill y cartref. Ond ystyriwch a oes benthyciad sy’n weddill ar y car a phwy fydd yn gyfrifol am wneud ad-daliadau.

Rhoi trefn ar emwaith, peintiadau a phethau casgladwy

Gallai fod werth cael gwerthusiad arbenigol os oes gennych gasgliad ar y cyd o bethau gwerthfawr, fel gemwaith, peintiadau neu eitemau casgladwy. Mae’n debyg y bydd rhaid i chi dalu am y gwasanaeth hwn.

Os ydych chi’n ysgaru neu’n diddymu eich partneriaeth sifil, yn hytrach na gwahanu fel partneriaid sy’n cydfyw, dylid ystyried casgliadau o’r fath yn rhan o’r ‘pot’ o asedau i’w rhannu, oni bai bod eu gwerth yn isel iawn. Mae’n llawer gwell os gallwch chi a’ch gŵr, gwraig neu bartner sifil gytuno ar sut ddylid rhannu hyn.

Cytuno pwy sy’n cadw’ch anifeiliaid anwes

Byddai’n well pe gallech chi a’ch cyn bartner gytuno pwy ddylai gadw unrhyw anifeiliaid anwes. Ceisiwch ystyried lles eich anifail anwes yn gyntaf. Efallai’ch bod yn teimlo y dylai fod gyda chi, ond mae’n bosibl nad hynny fydd y dewis gorau.

  • Os oes gennych blant a bod ganddynt ymlyniad i’ch anifail anwes, gallai wneud synnwyr i drefnu pethau fel eu bod yn gallu ei weld cymaint â phosibl. Ble bynnag fo’n bosibl, ceisiwch beidio gwahanu plant ac anifeiliaid anwes.
  • Peidiwch ag anghofio ystyried a fyddwch yn gallu fforddio cadw’r anifail anwes wedi i chi wahanu. Gall anifeiliaid anwes fod yn ddrud. Rhaid i chi ystyried nid yn unig cost y bwyd, ond biliau milfeddyg hefyd, sy’n gallu bod yn ddrud os nad oes gennych yswiriant anifail anwes.
  • Mae anifeiliaid anwes yn cymryd amser i ofalu amdanynt. Gwnewch yn siŵr y bydd gan bwy bynnag sy’n bwriadu gofalu amdano amser i’w ymarfer ac – os ydych chi’n symud – y bydd eich cartref newydd yn addas.
Dysgwch am yswiriant anifeiliaid anwes yn ein herthygl A oes arnoch angen yswiriant anifeiliaid anwes?

Beth fyddai’r llysoedd yn ei wneud ynglŷn â’ch anifeiliaid anwes

Os ydych chi a’ch cyn bartner yn ysgaru neu’n diddymu eich partneriaeth sifil, ac nad ydych yn gallu cytuno beth ddylai ddigwydd i’ch anifeiliaid anwes, gallech ofyn i’r llys benderfynu pwy ddylai eu cadw. Nid yw’n rhywbeth mae’r llysoedd yn gyffredinol yn hoffi treulio amser yn penderfynu arno a gallech ganfod bod eich anifeiliaid anwes yn cael eu trin fel unrhyw ased ariannol arall.

Mae hyn yn golygu y gallai’r llys orchymyn bod yr anifail:

  • yn cael ei osod dan ofal y naill neu’r llall ohonoch
  • yn rhannu ei amser rhwng y ddau berchennog

Does dim rhaid i’r llysoedd ystyried lles yr anifail anwes. Mae hyn yn golygu, hyd yn oed os byddai’n achosi gofid i’ch anifail symud i gartref newydd, y gallai’r llys orchymyn hyn.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?