Sut mae eich statws credyd yn effeithio ar gost cael benthyg arian

Os ydych chi eisiau bod yn gymwys am y benthyciad a chyfraddau cerdyn credyd mwyaf cystadleuol yna rydych chi angen sgôr credyd da. Yn ogystal â hyn, mae gofyn bod eich sgôr credyd yn aros felly. Mae’r canllaw hwn yn egluro pam.

Sut mae darparwyr benthyciadau yn penderfynu a ydynt am roi benthyg arian i chi ai peidio

Mae banciau a chwmnïau cerdyn credyd yn defnyddio amrywiaeth o wybodaeth i roi sgôr credyd i chi, sy’n pennu a fyddant yn rhoi benthyciad i chi ac ar ba delerau.

Gall statws credyd fod yn seiliedig ar wybodaeth fel:

  • Y wybodaeth a rowch ar eich ffurflen gais
  • Pa wybodaeth sydd gan y darparwr benthyciadau amdanoch chi, ar sail cyfrifon blaenorol sydd gennych gyda hwy neu geisiadau blaenorol, a
  • Eich adroddiad credyd gydag un neu’n fwy o asiantaethau gwirio credyd - y prif rai yw Experian, Equifax a Callcredit

Fel arfer cewch sgôr credyd gwell:

  • Os ydych chi ar y gofrestr etholwyr.
  • Os ydych chi’n berchen ar eich cartref eich hun a/neu wedi byw yn yr un cyfeiriad am flwyddyn o leiaf.
  • Os nad oes cysylltiad ariannol, drwy eich morgais neu fenthyciad neu gyfrif banc ar y cyd, â phobl a chanddynt sgôr credyd gwael.
  • Os oes gennych hanes credyd da trwy ad-dalu cytundebau credyd ar amser, a hefyd biliau eraill megis nwy a thrydan neu gytundebau ffôn symudol.
  • Os oes gennych chi dystiolaeth o sefydlogrwydd – er enghraifft, os ydych chi’n gyflogedig yn hytrach na hunangyflogedig neu os ydych chi wedi byw yn yr un cyfeiriad, wedi gweithio i’r un cwmni neu wedi cael yr un cyfrif banc am gyfnod hir.

Sut y gall sgôr credyd gwael effeithio arnoch chi

Gall sgôr credyd gwael olygu eich bod chi’n gorfod talu cyfraddau llog uwch, yn cael cyfyngiad credyd llai neu’n syml yn cael eich gwrthod yn llwyr.

Does dim rhaid i ddarparwr benthyciadau roi i chi’r gyfradd llog sy’n cael ei hysbysebu ganddo neu’r un a welir yn y tablau bargen orau ar wefannau cymharu. Mae rhai darparwyr benthyciadau yn gweithredu ar sail yr hyn a elwir yn bris ‘cyfradd am risg’, ble mae’r gyfradd yr ydych chi’n ei derbyn yn dibynnu ar y risg y maen nhw’n credu yr ydych chi’n ei chynrychioli o beidio â thalu credyd ar amser.

Byddwch chi’n aml yn gweld ‘APR cynrychioladol’ mewn hysbysebion. Bydd o leiaf 51% (ychydig dros hanner) y bobl sy’n derbyn y cynnyrch yn talu’r APR hwn neu’n well. Mewn rhai achosion, bydd pawb yn ei derbyn, ond os yw’r darparwr benthyciadau yn defnyddio prisiad ‘cyfradd am risg’ gallai hyd at 49% orfod talu cyfradd uwch. Gallai hyn fod oherwydd bod ganddynt hanes credyd gwael, neu eu bod yn newydd i gredyd.

Cyn i chi ymgeisio am gredyd, gofynnwch i’r darparwr benthyciadau pa APR a chyfradd llog y bydd angen i chi eu talu. Os oes angen iddynt wneud gwiriad credyd cyn rhoi dyfynbris i chi, gofynnwch a allant ddefnyddio ‘chwiliad dyfynbris’ (nad yw’n gadael marc ar eich ffeil credyd). Mae hyn yn ddefnyddiol pan fyddwch chi’n edrych o gwmpas ac nad ydych chi yn barod i wneud cais hyd yma.

Sut y gall eich sgôr credyd effeithio ar eich cyfradd gyfredol

Nid dim ond wrth i chi ymgeisio am gerdyn neu fenthyciad newydd, neu cyn cynyddu’ch cyfyngiad credyd y mae darparwyr benthyciadau yn gwirio’ch sgôr credyd. Mae’n bosibl eu bod yn adolygu’u holl gwsmeriaid yn rheolaidd i wirio a yw eu statws risg wedi newid.

Os yw wedi newid, fe allai’r gyfradd llog gynyddu.

Mae hyn yn golygu, i bob pwrpas, os ydych chi’n perthyn i grŵp penodol yn seiliedig ar eich sgôr credyd, a bod y darparwr benthyciadau yn penderfynu bod y grŵp hwnnw’n peri mwy o risg erbyn hyn, efallai y bydd yn codi’r gyfradd llog ar gyfer pawb yn y grŵp hwnnw.

Felly hyd yn oed os ydych chi wedi bod yn gwsmer da ac wedi talu’n brydlon bob amser, fe allech chi wynebu cynnydd mewn cyfraddau. Dyna pam fod cynnal graddiad credyd da yn hanfodol hyd yn oed os nad ydych chi’n bwriadu cael benthyg rhagor o arian.

Eich hawliau os codir eich cyfradd llog

Gall fod yn anodd os yw darparwr benthyciadau yn codi eich cyfradd. Efallai y byddwch chi’n ei chael hi’n anos talu’ch ad-daliadau.

Yn ôl y gyfraith, ni all darparwr credyd gynyddu’r cyfraddau llog oni bai bod ganddo reswm dilys. Os yw’r cynnydd wedi’i seilio ar newid yn y risg gan y cwsmer, rhaid i’r darparwr benthyciadau ddweud hyn wrth y cwsmer ac (os yw’r cwsmer yn gofyn) rhoi esboniad. Os nad ydych chi’n deall hyn, gofynnwch - ond nid oes yn rhaid iddynt esbonio beth yn union a oedd yn eich adroddiad credyd neu sgôr credyd sydd wedi newid.

Mae rhwymedigaethau ychwanegol ar gwmnïau cerdyn credyd. Yn benodol, rhaid iddynt:

  • Beidio â chynyddu cyfradd llog os oes gennych broblem dyledion - er enghraifft, os ydych chi ddau daliad neu’n fwy mewn ôl-ddyled, neu os ydych chi wedi cytuno ar gynllun ad-dalu.
  • Ddweud wrthych chi am unrhyw gynnydd (rhaid iddynt eich hysbysu chi yn unigol oni bai bod y gyfradd llog yn gysylltiedig â chyfradd sylfaenol y banc neu gyfradd arall, neu oni bai bod y cynnydd oherwydd bod y cyfnod hyrwyddo yn dod i ben).
  • Ganiatáu i chi gau’r cyfrif, a chlirio’r ddyled ar yr hen gyfradd llog, os byddwch chi yn eu hysbysu o fewn 60 diwrnod yn dilyn y cynnydd.

Yn ychwanegol, mae cwmnïau cerdyn credyd wedi cytuno i beidio â chynyddu’ch cyfradd llog o fewn y 12 mis cyntaf cyhyd ag nad ydych chi’n torri telerau ac amodau’r cyfrif, ac i beidio â’i gynyddu yn amlach na bob chwe mis ar ôl hynny.

Os byddwch chi’n dewis cau’r cyfrif, fe allech chi ystyried newid i gerdyn credyd gwahanol - er enghraifft, un sy’n cynnig cyfnod di-log ar drosglwyddiadau balans. Serch hynny, os oes gennych sgôr credyd gwael, efallai na fyddwch chi’n gymwys am y deliau hyn.

Os ydych chi ar ddêl 0%, ac yn anghofio gwneud taliad ar amser, fe allai’r cwmni cerdyn dynnu’r cynnig yn ôl a chynyddu’ch cyfradd i’r gyfradd safonol. Os digwydd hyn, fe allai fod yn syniad da eu ffonio hwy ac esbonio’r rheswm y methoch chi’r taliad. Os oes gennych hanes o reoli’ch cyfrif yn dda, fe allai’r cwmni ildio. Trefnwch Ddebyd Uniongyrchol i sicrhau nad ydych chi’n methu taliad yn y lle cyntaf.

Am ragor o wybodaeth ar drosglwyddo balans cerdyn credyd, ewch i’n tudalen: A ddylech chi drosglwyddo balans eich cerdyn credyd?

Sut i wneud cwyn

Os ydych chi’n meddwl eich bod wedi cael eich trin yn annheg, dylech gyflwyno cwyn i’r benthyciwr yn gyntaf.

Os na fyddwch yn fodlon ar ei ymateb, gallwch fynd â’ch cwyn at Wasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Sut i wella eich statws credyd

Gall y canllawiau isod eich helpu i ddechrau gwella eich statws credyd.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?