Tâl a buddion i weithwyr dros dro a gweithwyr asiantaeth

Gall gweithio i asiantaeth gweithwyr dros dro fod yn ffordd dda o ennill cyflog, ond mae’n bwysig gwybod beth yw eich hawliau gweithiwr asiantaeth a thalu’r swm priodol o dreth. Yn y canllaw hwn, rydym yn dadansoddi rhai pwyntiau allweddol am y math yma o waith, yn cynnwys cyflog gwyliau asiantaethau a chyflog rhwng aseiniadau.

Eich statws cyflogaeth

Rydych yn weithiwr dros dro neu yn weithiwr asiantaeth:

  • os oes gennych gytundeb gydag asiantaeth cyflogaeth, ond yn gweithio o ddydd i ddydd i gyflogwr
  • os yw eich cyflogwr, nid yr asiantaeth, yn dweud wrthych beth i’w wneud
  • os nad ydych yn hunan-gyflogedig.

Eich hawliau fel gweithiwr dros dro neu yn weithiwr asiantaeth

Er nad ydych yn gyflogedig yn uniongyrchol gan y bobl yr ydych yn gweithio iddynt, mae gennych hawliau o hyd fel cyflogai. Cyfrifoldeb un ai yr asiantaeth sy’n eich cyflogi neu’r cwmni cleient lle rydych wedi eich lleoli, yw hyn. Mae eich hawliau gweithiwr asiantaeth yn rhoi hawl i chi gael:

  • isafswm cyflog
  • dyddiau gwyliau â thâl
  • gwyliau rhiant (di-dâl), gydag amodau
  • dim gwahaniaethu ar sail oed, hil, rhyw, anabledd ayyb
  • Tâl Salwch Statudol (SSP)
  • defnydd o gyfleusterau’r gweithle i staff, megis y ffreutur, crèche neu feithrinfa
  • ar ôl 12 wythnos – yr un tâl sylfaenol ac amodau gweithio â staff parhaol os oes unrhyw un yn gwneud yr un math o waith â chi
  • ar ôl 12 wythnos – amser o’r gwaith gyda thâl ar gyfer gofal cynenedigol os ydych yn feichiog.
Yng Ngogledd Iwerddon dylech ymweld â Advice NI.

Talu treth ac Yswiriant Gwladol ar eich cyflog

Bydd angen i chi dalu Yswiriant Gwladol a threth os ydych yn ennill mwy na chyfanswm penodol ac o dan oed Pensiwn y Wladwriaeth.

Os ydych yn gweithio fel cyflogai i’r asiantaeth, bydd angen arnynt gymryd eich treth a’ch Yswiriant Gwladol allan o’ch tâl trwy’r system PAYE, ynghyd ag unrhyw ad-daliadau Benthyciad Myfyriwr sy’n ddyledus gennych. Mae’n rhaid iddynt roi slipiau cyflog i chi hefyd fydd yn dangos sut mae’r arian a gewch yn cael ei gyfrifo.

Os ydych yn rhoi’r gorau i weithio iddynt, rhaid i’r asiantaeth roi ffurflen P45 i chi i’w throsglwyddo i’ch swydd nesaf. Od ydych yn gyflogedig ar ddiwedd y flwyddyn dreth, dylech gael ffurflen P60 hefyd gyda manylion eich cod treth a faint o dreth yr ydych wedi ei thalu.

Swyddi arian parod

Os yw eich cyflogwr yn talu arian parod i chi heb dynnu treth ac Yswiriant Gwladol, mae’n anghyfreithlon.

Mae rhai cyflogwyr yn gwneud hyn er mwyn lleihau eu biliau cyflog. Ond os ydych yn gweithio fel hyn ni fyddwch yn cael yr hawliau arferol, megis Lwfans Ceisio Gwaith a thâl salwch. Gallech orfod talu’r dreth a’r Yswiriant Gwladol yn ôl eich hun hefyd, gan dalu dirwyon a chael cofnod troseddol hyd yn oed.

Os ydych yn credu bod eich cyflogwr yn talu arian parod i chi i osgoi tynnu treth ac Yswiriant Gwladol, gallwch ddweud wrth CThEM yn gyfrinachol.

Cael mwy nag un swydd

Gall gwneud mwy nag un swydd ar yr un pryd fod yn ffordd dda o ennill mwy o arian, ond gall gwneud eich sefyllfa dreth yn fwy cymhleth.

I osgoi talu gormod o dreth, neu beidio â thalu digon, bydd angen i chi sicrhau fod gennych y codau treth cywir a bod gan CThEM y wybodaeth gywir ynglŷn â’ch gwaith.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?