Absenoldeb a thâl mabwysiadu

Os ydych yn gweithio ac yn mabwysiadu plentyn, fel arfer bydd gennych hawl i amser o’r gwaith â thâl pan fydd yn ymuno â’ch teulu gyntaf.

Beth yw Absenoldeb Mabwysiadu Statudol?

Os ydych yn mabwysiadu neu’n cael plentyn trwy fenthyg croth, efallai y bydd gennych hawl i 52 wythnos o absenoldeb o’r gwaith os ydych chi’n gyflogai.

Os ydych chi’n mabwysiadu fel cwpwl, dim ond un person sy’n gallu cael absenoldeb mabwysiadu. Efallai y bydd y llall yn gallu cael absenoldeb tadolaeth neu absenoldeb rhiant a rennir.

Beth yw Tâl Mabwysiadu Statudol?

Wyddoch chi…?

Mae gan rai cyflogwyr eu cynllun absenoldeb mabwysiadu eu hunain sy’n fwy hael na’r un statudol. Edrychwch ar eich contract cyflogaeth neu eich llawlyfr staff am fanylion, neu gofynnwch i’ch cyflogwr.

Tâl Mabwysiadu Statudol yw’r lleiafswm cyfreithiol mae rhaid i’ch cyflogwr eich talu tra’ch bod ar absenoldeb mabwysiadu.

Mae’r tabl hwn yn dangos faint fyddwch chi’n ei gael ar bob cam o’ch absenoldeb mabwysiadu ym mlwyddyn dreth 2016-17:

Absenoldeb Mabwysiadu Statudol Tâl Mabwysiadu Statudol
Chwe wythnos cyntaf 90% o’ch enillion wythnosol cyfartalog cyn treth
Y 33 wythnos nesaf £139.58 yr wythnos neu 90% o’ch enillion wythnosol cyfartalog (p’un bynnag yw’r lleiaf)
Y 13eg wythnos nesaf Di-dâl

A ydych yn gymwys?

I gael Tâl Mabwysiadu Statudol rhaid i chi:

  • fod wedi gweithio i’ch cyflogwr am o leiaf 26 wythnos cyn cael eich paru â phlentyn (neu’r 15fed wythnos cyn y dyddiad geni disgwyliedig os ydych chi’n defnyddio benthyg croth)
  • yn ennill o leiaf £112 yr wythnos ar gyfartaledd
  • yn rhoi o leiaf 28 niwrnod o rybudd i’ch cyflogwr eich bod eisiau stopio gweithio a rhoi gwybod iddynt pryd fyddwch eisiau i’ch tâl mabwysiadu gychwyn (o leiaf 15 wythnos o rybudd os ydych yn defnyddio benthyg croth)
  • roi prawf i’ch cyflogwr o’r mabwysiadu (e.e. y dystysgrif baru)

Defnyddiwch gynlluniwr absenoldeb mabwysiadu GOV.UK i gyfrifo pryd ddylech hawlio eich absenoldeb.

Os ydych yn meddwl nad yw’ch cyflogwr yn rhoi chwarae teg

Beth os nad yw’ch cyflogwr yn meddwl bod angen iddynt roi tâl mabwysiadu ichi, neu eich bod yn teimlo nad ydynt yn talu’r swm iawn i chi?

Cam 1 – Dysgwch a yw’r hyn sy’n digwydd yn wahaniaethu.

Cam 2 – Siaradwch â’ch cyflogwr. Efallai y byddwch yn gallu datrys y mater yn anffurfiol. Os nad ydych yn siŵr ble i gychwyn, gall Acas helpu, neu ceisiwch siarad gyda’ch cynrychiolwr undeb llafur neu gyflogeion os oes gennych chi un.

Cam 3 – Os na allwch chi ddatrys y mater, gallwch wneud cwyn ysgrifenedig.

Os nad ydych yn gymwys am Dâl Mabwysiadu Statudol

Efallai na fyddwch yn gallu cael Tâl Mabwysiadu Statudol os ydych:

  • yn hunangyflogedig
  • heb weithio i’ch cyflogwr am o leiaf 26 wythnos cyn cael eich paru â phlentyn
  • ddim yn ennill o leiaf £112 yr wythnos cyn treth

Gallwch chwilio am eich cyngor lleol ar GOV.UKyn agor mewn ffenestr newydd (Cymru, Lloegr a’r Alban) i ddysgu am gefnogaeth ariannol allai fod ar gael i fabwysiadwyr.

Byddai’n ddoeth i roi arian o’r neilltu i’ch helpu tra byddwch i ffwrdd o’r gwaith yn gofalu am eich plentyn newydd, ac ystyried cymryd gwyliau blynyddol yn ei le.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?