Taliad Annibyniaeth Bersonol – cyflwyniad

Mae Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP) yn fudd-dal sy’n help tuag at rai o’r costau ychwanegol y gallech eu hwynebu yn sgil cyflwr iechyd neu anabledd hirdymor ar gyfer pobl rhwng 16 a 64 oed. Yn raddol mae’n disodli’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA). Mae’r dudalen hon yn egluro rhagor am PIP, gan gynnwys sut i’w hawlio, sut yr effeithir arnoch os ydych eisoes yn cael DLA a faint allech chi ei gael.

Beth yw Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP)?

Mae Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP) yn helpu tuag at gostau ychwanegol yn sgil cyflyrau iechyd neu anabledd hirdymor ar gyfer pobl rhwng 16 a 64 oed. Yn raddol mae’n disodli’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA).

Mae’n fudd-dal nad yw’n seiliedig ar brawf modd. Felly does dim ots faint ydych chi’n ennill, neu os oes gennych chi gynilion neu gyfalaf.

Pwy all gael PIP?

I gael PIP, rhaid i chi:

  • Fod angen help gyda thasgau beunyddiol neu symud o gwmpas, neu’r ddau
  • Wedi bod angen yr help yma am o leiaf 3 mis ac yn disgwyl y byddwch ei angen am o leiaf 9 mis arall (oni bai eich bod yn derfynol wael gyda llai na chwe mis i fyw)

Plant dan 16

Ni allwch wneud hawliad am PIP ar gyfer plant dan 16 oed.

Yn hytrach, gallwch barhau i hawlio Lwfans Byw i’r Anabl ar gyfer plentyn dan 16 oed sy’n cael anhawster cerdded neu sydd angen mwy o ofal na phlentyn o’r un oed nad yw’n anabl.

Dysgwch ragor am y Lwfans Byw i’r Anabl i blant ar wefan GOV.UK.

Cyfraddau PIP

Mae’r Taliad Annibyniaeth Bersonol yn cynnwys dwy gydran.

  • Gellir talu’r elfen Byw Dyddiol os ydych angen help gyda’ch tasgau beunyddiol, fel ymolchi a gwisgo amdanoch.
  • Gellir talu’r elfen symudedd os bydd angen cymorth arnoch i symud o gwmpas.

Gall pob elfen gael ei thalu naill ai ar y gyfradd safonol neu un uwch.

Yn ddibynnol ar sut fydd eich cyflwr yn effeithio arnoch, mae’n bosibl cael un elfen neu’r ddwy, ac un ai’r gyfradd safonol neu’r un uwch

Cyfrifir hyn drwy ddefnyddio canlyniadau asesiad.

  Cyfradd wythnosol safonol (2017-18) Cyfradd wythnosol uwch (2017-18)
Elfen byw ddyddiol £55.65 £83.10
Elfen Symudedd £22.00 £58.00

Hawlio Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP)

  1. Hawliwch dros y ffôn:
  2. trwy ffonio’r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) ar 0800 917 2222. Gellir gweld ffyrdd eraill o hawlio ar GOV.UK.
  3. Os ydych chi yng Ngogledd Iwerddon, ffoniwch nidirect - ar gyfer hawliadau newydd, ffoniwch 0800 012 1573

2. Yna byddant yn gallu gwirio eich bod yn gymwys i hawlio. Os ydych chi’n gymwys, bydd y DWP yn anfon ffurflen atoch o’r enw ‘Sut mae eich anabledd yn effeithio arnoch chi’.

Mae’n bwysig iawn eich bod yn cwblhau’r ffurflen hon yn ofalus a rhoi cymaint o fanylion â phosibl am eich cyflwr. Mae gan y wefan Cyngor ar Bopeth erthygl ddefnyddiol ar help i lenwi eich ffurflen hawlio PIP.

3. Pan fydd y DWP yn derbyn y ffurflen hon byddant yn penderfynu a ydych chi angen asesiad meddygol. Neu gallent benderfynu gofyn i’ch gweithiwr iechyd neu ofal cymdeithasol am wybodaeth.

Os ydych chi angen asesiad, mae hyn fel arfer wyneb yn wyneb gyda gweithiwr iechyd proffesiynol, annibynnol, hyfforddedig.

Nod yr asesiad yw canfod beth yw’ch anghenion personol.

Bydd yn canolbwyntio ar pa mor dda allwch chi gyflawni amrediad o weithgareddau sy’n angenrheidiol i ymdopi gyda bywyd beunyddiol. Mae’r wefan Cyngor ar Bopeth yn cynnig arweiniad ar baratoi ar gyfer eich asesiad PIP.

4. Yn dilyn eich asesiad, byddwch yn cael llythyr gyda phenderfyniad ynghylch a allwch chi gael PIP a faint fydd hyn.

Os byddwch yn cael PIP, bydd eich dyfarniad yn cael ei ailasesu’n rheolaidd i weld a yw’ch cyflwr wedi newid.

Lawrlwythwch ragor o wybodaeth o GOV.UK yn egluro’r meini prawf asesu ar gyfer Taliad Annibyniaeth Bersonol.

Os ydych yn hawlio Lwfans Byw i’r Anabl eisoes

Os ydych yn derbyn Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) eisoes a rhwng 16 a 64 oed, byddwch yn cael llythyr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (neu’r Asiantaeth Nawdd Cymdeithasol yng Ngogledd Iwerddon) yn eich gwahodd i wneud hawliad am y Taliad Annibyniaeth Bersonol.

Bydd hyn yn digwydd hyd yn oed os oes gennych ddyfarniad amhenodol neu gydol oes o DLA.

Gallwch ddefnyddio’r gwiriwr PIPopens in new window i ddysgu pa bryd ddaw eich hawliad DLA i ben a pha bryd y gallech gael eich gwahodd i gyflwyno hawliad newydd am PIP.

Os ydych yn 65 oed neu’n hŷn ac yn cael DLA

Os ydych yn 65 neu’n hŷn ac eisoes yn cael Lwfans Byw i’r Anabl, yna ni chewch eich effeithio gan y newidiadau a byddwch yn parhau i gael DLA.

Yng Ngogledd Iwerddon, os oeddech chi’n 65 oed neu’n hŷn ar 20 Mehefin 2016, byddwch yn parhau i gael DLA cyn belled â’ch bod yn gymwys ar ei gyfer. Ni chewch eich gwahodd i hawlio PIP.

Symud o DLA i PIP

Mae’r Adran Gwaith a Phensiynau yn disgwyl y bydd y mwyafrif o bobl sy’n derbyn Lwfans Byw i’r Anabl yn gymwys am PIP.

Fodd bynnag, mae gan y ddau fudd-daliad amodau cymhwyso gwahanol, felly mae’n bosibl y byddai gennych hawl i gyfradd uwch neu is o daliad, neu na fyddai gennych hawl i unrhyw daliad. Dysgwch ragor yn ein canllawiau am beth i’w wneud os bydd eich dyfarniad yn newid:

Sut i herio penderfyniad PIP

Os ydych yn anfodlon ynghylch penderfyniad am eich hawliad PIP, gallwch ei herio – ond mae’n bwysig dilyn y drefn gywir.

Dysgwch ragor yn ein canllaw ‘Sut i apelio yn erbyn penderfyniad am fudd-daliadau anabledd’.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?