Talu eich costau gofal eich hun os ydych wedi defnyddio eich cynilion i gyd

Os yw’r arian y buoch yn ei ddefnyddio i dalu am eich gofal hirdymor nawr yn brin, dyma ffyrdd eraill o ariannu’ch gofal a sut i wneud cais amdano.

Camau cyntaf - ystyriwch eich sefyllfa

Hyd yn oed os yw’ch arian yn rhedeg yn isel, mae’n bwysig gwybod eich bod yn cael cadw rhai cynilion ac asedau (fel eich cartref) a pharhau i fod yn gymwys i gael help i dalu am eich gofal

I fod yn gymwys i gael help gan eich awdurdod lleol (neu yng Ngogledd Iwerddon, eich Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol lleol) mae angen i’ch cynilion a rhai asedau fod yn llai na:

  • £23,250 –yn Lloegr a Gogledd Iwerddon.
  • £28,500 – yn yr Alban
  • £24,000 am ofal gartref a £50,000 os ydych chi mewn cartref gofal - yng Nghymru.

Os ydych cyn berchen ar gartref, nid yw gwerth eich cartref yn cyfrif tuag at y terfynau hyn os:

  • ydych yn cael gofal gartref; neu
  • ydych mewn cartref gofal, ond mae’ch partner, priod neu ddibynnydd arall yn dal i fyw yn eich cartref.

Gweler ein canllaw Profion modd i gael cymorth gyda chostau gofal – sut maen nhw’n gweithio.

Gofynnwch am asesiad anghenion gofal

Os yw’ch cynilion bellach yn is neu’n agos at y lefel lle y gallech gael help gyda chyllid, gofynnwch i’ch awdurdod lleol (neu’r Ymddiriedolaeth Iechyd a Gofal Cymdeithasol) am asesiad o anghenion gofal.

Dyma’r cam cyntaf i ddarganfod a ydych bellach yn gymwys i gael cymorth gan awdurdod lleol neu’r GIG.

Gall yr asesiad o anghenion gofal – ac wedyn y cadarnhad a ydych yn gymwys i gyllid – yn cymryd amser i’w cwblhau. Felly y peth gorau yw gwirio bod gennych ddigon o arian i dalu am eich gofal yn ystod yr amser hwn.

Dylech ddisgwyl i’r proses gymryd tua thri mis. Os oes gennych ddigon o arian i dalu am tua dri mis o’ch gofal, dylai hynny caniatáu ddigon o amser ichi gadarnhau eich cyllid a’i gael mewn lle cyn iddo ddarfod.

Mae’n werth bod yn ymwybodol gall eich awdurdod lleol neu ymddiriedolaeth ddarparu cyllid dim ond o’r dyddiad gwnaethoch gysylltu â nhw – ni allant ôl-ddyddio cyllid.

Os yw’r asesiad anghenion gofal yn dangos eich bod yn gymwys i gael cymorth, bydd eich awdurdod lleol neu ymddiriedolaeth yn trefnu asesiad ariannol. Mae hyn i weld a ydych chi’n gymwys i gael cyllid.

Bydd hyn yn edrych ar eich incwm, cynilion ac asedau. Efallai y bydd yn dangos nad oes angen i chi ariannu eich gofal eich hun yn llawn mwyach.

Gallai’r asesiad ddangos bod eich anghenion gofal bellach yn golygu bod angen lle arnoch chi mewn cartref gofal. Efallai y cynigir pecyn gofal cartref i chi, neu le mewn tai cysgodol neu lety tebyg.

Yn dibynnu ar ganlyniad yr asesiad ariannol, efallai y bydd angen i chi dalu rhai o’ch costau gofal o hyd.

Felly mae’n bwysig sicrhau eich bod chi’n cael yr holl fudd-daliadau y mae gennych hawl iddynt.

Dyma rai canllawiau defnyddiol:

A ydych yn gymwys am gyllid gofal iechyd parhaus y GIG?

Wyddoch chi?

Gallai cyllid gofal iechyd parhaus y GIG dalu am eich costau llety os ydych mewn cartref gofal sy’n darparu gofal nyrsio. Os arhoswch gartref, gallai helpu tuag at eich costau gofal cymdeithasol a gofal iechyd.

Os ydych yn oedolyn sydd ag anabledd neu broblem feddygol gymhleth, efallai y byddwch yn gymwys i gael gofal iechyd parhaus y GIG am ddim. Os ydych yn yr un sefyllfa ac o dan 18 oed, efallai y byddwch chi’n gymwys i gael gofal parhaus y GIG am ddim.

Mae’n talu costau gofal personol a gofal iechyd. Mae hyn yn cynnwys help gyda thasgau byw bob dydd, gofal nyrsio neu dalu am therapi arbenigol.

Gallai hefyd gynnwys llety os yw’r gofal yn cael ei ddarparu mewn cartref gofal, neu gefnogaeth i ofalwyr os ydych chi’n derbyn gofal gartref.

Os yw eich costau uwch o ganlyniad i iechyd neu anaf yn gwaethygu, efallai y byddwch bellach yn gymwys i gael y cymorth am ddim hon.

Mae siawns hefyd bod y meini prawf cymhwysedd wedi newid ers i chi gael eich asesu ddiwethaf.

Efallai na fyddech chi hyd yn oed wedi clywed am y math hwn o gyllid o’r blaen.

Y naill ffordd neu’r llall, mae’n bendant yn werth siarad â’ch meddyg, gofalwr neu weithiwr cymdeithasol.

Hyd yn oed os nad ydych chi’n gymwys nawr, mae’n werth adolygu’r sefyllfa os yw’ch cyflwr yn gwaethygu.

Edrychwch ar ein canllaw A ydych yn gymwys am gyllid gofal iechyd parhaus y GIG?

Fyddwch chi’n gallu aros yn eich cartref gofal?

Peidiwch â dychryn

Mae yna bob amser ddewisiadau i’ch cadw mewn lle sydd yn cwrdd â’ch anghenion.

Os yw’ch asesiad anghenion gofal diweddaraf yn nodi mai’r ffordd orau o ddiwallu’ch anghenion yw byw mewn cartref gofal, rhaid i’ch awdurdod neu ymddiriedolaeth leol gynnig lle i chi mewn o leiaf un cartref gofal. Yn ddelfrydol, dylent gynnig dewis i chi.

Fodd bynnag, efallai na fydd yr opsiynau y maent yn eu cynnig yn cynnwys y cartref gofal yr ydych eisoes ynddo os ydych bellach yn dibynnu’n llwyr ar gyllid awdurdodau lleol i dalu am eich gofal. Mae hyn oherwydd, mae’r swm y bydd awdurdodau lleol yn ei ariannu fel arfer bydd llawer llai na chartrefi gofal yn codi tâl ar bobl sy’n ariannu eu hunain.

Ond nid yw hyn o reidrwydd yn golygu y bydd yn rhaid i chi symud i gartref arall.

Yn gyntaf, gwiriwch eich contract gyda’r cartref gofal. Bydd rhai darparwyr gofal yn gadael i chi aros wrth i chi wneud cais am gyllid. Ac efallai y byddant yn derbyn y gyfradd is gan eich awdurdod lleol felly ni fyddai angen i chi symud allan.

Os bydd diffyg rhwng yr hyn y gallwch chi a’r awdurdod lleol ei fforddio a’r hyn y bydd y cartref yn ei godi efallai y gallwch gael teulu neu ffrindiau i ychwanegu at eich cyfraniad. Gelwir hyn yn ‘gyfraniad trydydd parti’.

Neu, efallai y bydd yna elusen neu gronfa garedig a all eich helpu chi.

Defnyddiwch Turn2Us Grant Finder neu eu ffonio ar 0808 802 2000 i ddarganfod mwy am sefydliadau a allai helpu gydag ychwanegiadau.

Os nad yw hyn yn bosibl efallai y gallwch symud i ystafell rhatach neu wedi’i rhannu yn yr un cartref.

Os nad oes unrhyw un o’r opsiynau hyn yn bosibl, efallai y bydd angen i chi symud i gartref gofal arall sy’n derbyn cyllid yr awdurdod lleol fel taliad llawn.

Mae gennych hawl i ddewis eich cartref gofal, cyn belled â’i fod yn cwrdd â meini prawf yr awdurdod lleol ar gyfer eich anghenion a aseswyd.

Gweler cyngor FirstStop ar Choice and Council Funded Care home Placements.

Ariannu gofal hirdymor os ydych yn berchen ar gartref

Os ydych chi’n berchen ar gartref mae sawl ffordd y gall ecwiti yn eich cartref helpu i ariannu eich gofal hirdymor.

Symud i eddo llai

Gallai hyn ryddhau’r arian y mae angen i chi ei dalu am eich gofal. Gallai symud i rywle sy’n fwy addas i’ch anghenion hefyd wella ansawdd eich bywyd a dod â chi’n nes at ffrindiau a pherthnasau.

Gweler ein canllaw ar Cael tŷ llai i ariannu eich gofal hirdymor.

Defnyddio cynllun rhyddhau ecwiti

Os ydych am aros yn eich cartref eich hun, gallech edrych ar gynlluniau sy’n rhyddhau peth o’r cyfalaf yn eich cartref i dalu am eich gofal.

Edrychwch ar ein canllaw ar Defnyddio cynllun rhyddhau ecwiti i gyllido eich gofal.

Defnyddio cynllun talu gohiriedig

Gall eich awdurdod lleol gynnig yr opsiwn i chi ohirio taliadau felly does dim rhaid i chi werthu eich cartref i dalu am gartref gofal. Gelwir hyn yn daliad gohiriedig.

Os oes gennych chi ddigon o ecwiti yn eich cartref, gallai cytundeb talu gohiriedig ganiatáu i chi dalu am ofal atodol eich hun a chaniatáu i chi fyw mewn cartref gofal drutach nag y bydd yr awdurdod lleol yn ei ariannu.

Yna bydd yr awdurdod lleol yn adennill yr hyn sy’n ddyledus gennych mewn ffioedd pan fyddwch yn gwerthu’ch tŷ, neu o’ch ystâd ar ôl eich marwolaeth.

Darllenwch ein canllaw ar Cytundebau taliad gohiriedig ar gyfer pobl sy’n berchen ar eu cartref ac sy’n symud i mewn i gartref gofal.

Rhentu eich cartref

Ochr yn ochr â’r cynllun ffioedd wedi’u gohirio, gallech ddewis rhentu eich cartref. Gallwch wedyn ddefnyddio’r incwm o’r rhent i leihau’r swm bydd rhaid i chi ei fenthyg gan yr awdurdod lleol.

Edrychwch ar ein canllaw ar Cyfrifoldebau ariannol os ydych chi’n gosod eiddo.

Diystyriaeth Eiddo 12 wythnos

Os oes angen i chi fyw mewn cartref gofal yn barhaol, efallai y bydd gennych hawl i 12 wythnos am ddim.

Mae’r 12 wythnos rhad ac am ddim hwn wedi’i gynllunio i roi amser i bobl baratoi ar gyfer eu dyfodol. Mae’n eich galluogi i weithio allan pa atebion tymor hwy fydd yn iawn iddynt, cyn gwneud unrhyw atebion terfynol.

Os ydych yn gymwys, rhaid i’r awdurdod lleol beidio â chynnwys gwerth eich eiddo yn eich asesiad ariannol am 12 wythnos. Gelwir hyn yn ddiystyru eiddo 12 wythnos. Bydd yr awdurdod lleol yn cyfrannu at ffioedd eich cartref gofal yn ystod yr amser hwn, neu nes i chi werthu eich eiddo, os ynghynt.

Darllenwch fwy Diystyriaeth eiddo 12-wythnos, gan gynnwys pwy sy’n gymwys.

Os nad yw’ch awdurdod lleol yn cynnig diystyru eiddo 12 wythnos ar y sail eich bod yn breswylydd cartref gofal parhaol hunanariannu, gwnewch gŵyn am y penderfyniad hwn a gofynnwch iddo gael ei adolygu.

I gael gwybod mwy, gweler ein canllaw ar Sut i herio’ch awdurdod lleol ynghylch eich gofal.

Darganfyddwch fwy am drothwyon cyfalaf ar gyfer talu am ofal hirdymor yn ein canllaw Cyfrifoldebau ariannol os ydych chi’n gosod eiddoopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?