Toriad llwyr neu gynhaliaeth i gymar ar ôl ysgariad neu ddiddymiad

Pan fyddwch yn ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon, efallai y bydd y naill ohonoch yn cytuno i dalu cyfandaliad a/neu daliadau cynhaliaeth parhaus i’r llall. Nod y ddau ddewis yw rhoi cymorth ariannol i’r unigolyn sydd â llai o arian fedru adfer ei sefyllfa ariannol ar ôl ysgaru. Mae’n sicrhau hefyd bod y trefniadau ariannol yn deg. Darllenwch ymlaen i gael gwybod am y dewisiadau.

Deall toriadau llwyr

Pan fyddwch yn ystyried sut i rannu’ch eiddo a’ch asedau, gall fod yn ddoeth i chi a’ch partner (gŵr, gwraig neu bartner sifil) drefnu ‘toriad llwyr’ o’ch arian.

Mae toriad llwyr yn golygu terfynu’r cyswllt ariannol rhyngoch chi â’ch cyn ŵr neu wraig ymhen amser a ystyrir yn rhesymol yn dilyn eich ysgariad neu ddiddymiad. Ar ôl toriad llwyr, ni thelir unrhyw gynhaliaeth i ŵr neu wraig.

Mae’n bwysig nodi, yr unig ffordd y gallwch sicrhau na fydd eich cyn ŵr neu wraig yn ceisio gwneud hawliadau ariannol yn eich erbyn yn y dyfodol yw drwy gael gorchymyn llys. Rhaid i’r gorchymyn osod y trefniadau ariannol gan nodi bod toriad llwyr yn digwydd.

Talu cyfandaliad er mwyn cael toriad llwyr

Mewn rhai achosion, mae digon o arian i sicrhau y gall hawliad cynhaliaeth yr unigolyn lleiaf cefnog gael ei “brynu allan”. Gwneir hyn drwy gyfrifo swm o arian y gall yr unigolyn hwnnw neu honno ei fuddsoddi a chael incwm ohono yn hytrach na derbyn taliadau cynhaliaeth. Os ydych yn ystyried gwneud hynny, mae’n faes cymhleth, felly ceisiwch gyngor gan gyfreithiwr cyfraith deuluol.

Nid oes raid talu cyfandaliad mewn un taliad cyfan, er dyna sy’n digwydd yn aml. Gellir ei dalu mewn mwy nag un rhandaliad – er enghraifft – taliad yn rhannol pan gyflwynir y gorchymyn llys (neu’n fuan iawn wedi hynny), ac yna taliadau eraill i ddilyn pan werthir y tŷ.

Bydd unrhyw gyfandaliadau sy’n daladwy yn y dyfodol yn agored i gael eu newid o bosib. Ceisiwch gyngor cyfreithiol arbenigol os credwch y gallai hyn effeithio arnoch chi.

Yng Ngogledd Iwerddon, mae’n bwysig cofio bod y naill bartner yn gorfod cytuno i hawliad cynhaliaeth gael ei “brynu allan”. Yng Nghymru a Lloegr gall y llys orfodi “prynu allan” arnoch chi.

Beth yw cynhaliaeth i gymar?

Dyma daliad rheolaidd gan gyn ŵr, cyn wraig neu bartner sifil i’r cyn bartner. Gwneir y taliad yn unig pan na all un partner ymdopi ar ei ben neu ei phen ei hun heb yr arian hwnnw. Byddai’r swm a gewch yn dibynnu ar:

  • faint sydd arnoch ei angen i fyw arno
  • faint o incwm sydd gennych yn barod
  • faint allech chi ei ennill yn y dyfodol o bosib

Pa bryd y telir cynhaliaeth i gymar?

Os bu’r briodas neu’r bartneriaeth sifil yn un fer (llai na pum mlynedd fel arfer), efallai na fydd y gynhaliaeth yn cael ei thalu o gwbl neu am gyfnod byr yn unig, drwy’r hyn a elwir yn ‘orchymyn cyfnod’. Fodd bynnag, os bu cwpl gyda’i gilydd ers amser maith, neu lle nad yw cyn bartner yn medru gweithio, gellir ei dalu am oes.

Mewn iaith gyfreithiol, mae’n digwydd ar sail ‘bywydau ar y cyd’, sy’n golygu hyd nes marwolaeth yr unigolyn sy’n talu neu’r un sy’n ei gael. Serch hynny, mae cynhaliaeth i gymar ar sail bywydau ar y cyd yn gynyddol brin.

Pa bryd mae cynhaliaeth i gymar yn dod i ben?

Fel arfer mae’n dod i ben:

  • os ydych chi neu eich partner yn marw (yn unol â’r hyn a ddisgrifir uchod)
  • os yw cyfnod y taliad yn dod i ben
  • mae’r unigolyn sy’n cael cynhaliaeth i gymar yn ailbriodi neu’n dod yn rhan o bartneriaeth sifil arall

Nid yw’n dod i ben yn angenrheidiol os yw ef neu hi’n byw gyda phartner newydd heb briodi neu heb fynd i bartneriaeth sifil arall, er gall yr unigolyn sy’n ei thalu ddefnyddio hyn fel rheswm dros wneud cais i’r llysoedd i gael y swm wedi ei leihau.

Toriad llwyr yn hytrach na chynhaliaeth i gymar

Os ydych chi’n talu cynhaliaeth i gymar i’ch cyn bartner, neu’n cael taliad ganddo ef neu hi, gallwch chi neu’ch partner wneud cais i’r llys i ‘gyfalafu’r’ taliad rheolaidd hwn (yng Ngogledd Iwerddon, rhaid i’r ddau ohonoch gytuno i hyn). Mae hyn yn troi taliad rheolaidd yn gyfandaliad ac yn golygu y gall cyplau sicrhau ‘toriad llwyr’ oddi wrth ei gilydd yn ariannol.

Yswirio taliadau cynhaliaeth i gymar

Os ydych yn cael cynhaliaeth i gymar, dylech ystyried yswirio’r taliadau fel y gallwch barhau i gael incwm petai’ch cyn bartner yn marw. I wneud hyn, gallwch chi neu’ch cyn bartner gymryd polisi yswiriant bywyd ar fywyd eich cyn bartner.

Nid oes angen iddo fod yn ddrud a gall y polisi ddarparu cyfandaliad neu daliadau misol petai’ch cyn bartner yn marw tra byddech chi’n dal i dderbyn cynhaliaeth i gymar.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?