Toriad llwyr neu lwfans cyfnodol ar ôl ysgariad neu ddiddymiad yn yr Alban

Mae’n beth prin iawn i gynhaliaeth barhaus gael ei thalu yn yr Alban pan fydd cwpl yn ysgaru neu’n diddymu ei bartneriaeth sifil. Ond weithiau caiff ei thalu am gyfnod byr. Mae ‘toriad llwyr’ yn llawer mwy cyffredin. Darllenwch ymlaen i gael gwybod beth sydd ynghlwm â hyn.

Deall cyfandaliadau

Pan fyddwch yn cyfrifo sut i rannu’ch eiddo a’ch asedau, gall fod yn ddoeth i un partner dalu cyfandaliad i’r llall er mwyn rhannu popeth yn gyfartal. Gellir gwneud cyfandaliad hefyd er mwyn i un partner fedru prynu tŷ ar ôl yr ysgariad neu ddiddymiad partneriaeth sifil.

Talu cyfandaliad

Nid oes raid talu cyfandaliad mewn un taliad cyfan, er dyna sy’n digwydd yn aml. Mae amryw o sefyllfaoedd lle gellir ei dalu mewn rhandaliadau.

Er enghraifft, gall un ai’r unigolyn sy’n talu’r cyfandaliad mewn rhandaliadau neu’r un sy’n ei dderbyn, wneud cais i’r llys i ofyn i ddyddiad y taliad neu’r dull o’i dalu gael ei newid, os bydd newid mewn amgylchiadau. Ond ni allwch ofyn i’r llys gynyddu neu leihau’r swm a delir.

Beth yw lwfans cyfnodol?

Dyfarnir lwfans cyfnodol dim ond os bydd un unigolyn angen cymorth ariannol ac os yw’n brin o’r cyfalaf i dalu cyfandaliad uwch ar gyfer setliad ‘toriad llwyr’ yn dilyn ysgariad neu ddiddymiad. Mewn achos o’r fath efallai y caiff ei dalu:

  • I alluogi un ohonoch i ymdopi â chostau talu am ofal plant plentyn dan 16 oed
  • I ganiatáu i un ohonoch addasu ar ôl colli cefnogaeth y llall
  • Lle gellir dangos bod un ohonoch wedi dioddef caledi ariannol difrifol oherwydd y golled o gefnogaeth neu incwm

Pa bryd y telir lwfans cyfnodol?

Os bydd un partner yn gymwys i gael taliad cyfnodol, fel arfer caiff ei dalu am gyfnod o dair blynedd yn unig. Mewn amgylchiadau prin iawn, gellir ei dalu am gyfnod hirach, er enghraifft pan fydd y partner sy’n cael y lwfans cyfnodol yn dioddef o afiechyd neu anabledd sy’n golygu y byddai ef neu hi’n wynebu caledi ariannol heb y taliad hwnnw. Mewn achosion o’r fath, gellir talu lwfans cyfnodol hyd nes iddo ef neu hi farw, ailbriodi neu fynd i bartneriaeth sifil arall.

Toriad llwyr yn hytrach na lwfans cyfnodol

Telir lwfans cyfnodol dim ond os byddwch chi neu’ch cyn ŵr neu wraig angen cymorth ariannol ar ôl ysgaru ac nid oes digon o arian ar gyfer y gorchymyn ‘toriad llwyr’ yn y lle cyntaf. Felly golyga hynny y byddai’n annhebygol y gallech chi ofyn i lwfans cyfnodol gael ei newid yn gyfandaliad. Serch hynny, mae hyn yn bosib os bydd newid arwyddocaol mewn amgylchiadau.

Golyga, yn hytrach na chael taliadau parhaus, byddech chi neu’ch cyn bartner yn cael cyfandaliad terfynol drwy orchymyn toriad llwyr. Gellir ond cyfalafu lwfans cyfnodol os bydd y ddau ohonoch yn cyntuno neu drwy gyflwyno cais i’r llys.

Yswirio taliadau lwfans cyfnodol

Os ydych yn cael lwfans cyfnodol, dylech ystyried yswirio’r taliadau fel y gallwch barhau i gael incwm pe byddai’ch cyn bartner yn marw. Golyga hyn y byddai angen i chi neu’ch cyn bartner gymryd polisi yswiriant bywyd ar fywyd y llall.

Nid oes angen iddo fod yn ddrud a gall y polisi ddarparu cyfandaliad neu daliadau misol os byddai’ch cyn bartner yn marw tra byddwch yn dal i dderbyn lwfans cyfnodol.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?