Trefnu cynhaliaeth dros dro yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon

Os ydych yn mynd trwy ysgariad neu ddiddymiad, gallwch gytuno ar daliadau tymor byr neu dros dro gan eich gŵr, eich gwraig, neu’ch partner sifil. Gall y rhain fod yn ddefnyddiol tra byddwch yn penderfynu sut i rannu eich arian a’ch eiddo yn barhaol. Darganfyddwch sut y gallwch drefnu cynhaliaeth dros dro a’r hyn y gallech ei gael neu ei dalu.

Taliadau cynhaliaeth dros dro

Mae’n syniad da cytuno ar gynhaliaeth dros dro fel bod y ddau ohonoch yn gwybod beth a ddisgwylir gennych. Bydd hefyd yn rhoi rhywfaint o sefydlogrwydd ariannol i’r ddau ohonoch tra bydd yr ysgariad neu ddiddymiad yn cael ei drefnu, a bydd yn atal eich cynbartner (gŵr, gwraig neu bartner sifil) rhag hawlio eich bod wedi peidio rhoi’r arian y mae arno/arni ei angen iddo/iddi, ac fel arall.

Os na allwch gytuno faint y dylid ei dalu, neu a ddylid talu o gwbl, gallwch chi a’ch cynbartner geisio defnyddio rhywun diduedd i’ch helpu i gytuno trwy gyfryngu. Fel dewis olaf, gallwch chi neu eich cynbartner wneud cais i’r llysoedd os bydd un ohonoch yn credu bod arno angen cefnogaeth ariannol yn y tymor byr.

Gwneud cais i’r llys am gynhaliaeth plant dros dro

Gallwch wneud cais i’r llysoedd am orchymyn i’ch cynbartner dalu cynhaliaeth dros dro os bydd camau ysgaru neu ddiddymu ar y gweill. Ond, gall y broses hon fod yn ddrud a byddai’n rhaid i chi ddarbwyllo’r llysoedd bod arnoch angen y taliadau.

Gofynnwch am gyngor gan eich cyfreithiwr, os ydych yn defnyddio un, a fyddai’n werth i chi wneud y math hwn o gais. Os nad ydych yn siŵr am sefyllfa ariannol eich cynbartner sifil ac nad oes ganddo ef neu hi yr arian i dalu i chi, fe allech chi wario arian ar ffioedd llys a chyfreithiol am ddim rheswm.

Gweler hefyd Sut i dalu ffioedd cyfreithiol ar gyfer ysgariad neu ddiddymiad.

Beth sydd arnoch ei angen i wneud cais i’r llysoedd

Os byddwch yn penderfynu parhau i wneud cais i’r llysoedd, bydd angen i chi roi datganiad ysgrifenedig byr yn nodi eich sefyllfa ariannol gan gynnwys:

  • Eich incwm ar hyn o bryd gan gynnwys unrhyw enillion, arian a gewch gan eich cynbartner, ac unrhyw fudd-daliadau
  • Eich cyfalaf
  • Unrhyw ddyledion sydd gennych
  • Manylion am yr hyn sydd ei angen arnoch o ddydd i ddydd yn y tymor byr

Bydd ble yr ydych yn cael ysgariad neu’n diddymu eich partneriaeth sifil yn pennu sut y byddwch yn gwneud cais am gynhaliaeth dros dro.

  • Yng Nghymru neu Loegr: Dylech anfon eich datganiad at y Llys Teulu gyda ffurflen gais am gynhaliaeth dros dro. Yn yr un modd ag unrhyw orchymyn cynhaliaeth, gall y llys gytuno i gynyddu neu ostwng y swm o gynhaliaeth y byddwch yn ei dalu neu’n ei dderbyn, gan ddibynnu ar yr amgylchiadau.
  • Yng Ngogledd Iwerddon: Mae dau lys y gallwch wneud cais iddyn nhw am gynhaliaeth dros dro. Y cyntaf yw’r Llys Trafodion Domestig. Os byddwch yn gwneud cais, dylech wneud rhestr o’r arian sydd gennych yn dod i mewn a’r arian yr ydych yn ei wario, i’r llys. Dylech hefyd roi tystiolaeth o hyn (o gyfriflenni banc, biliau ac ati). Yr ail ddewis yw gwneud cais am gynhaliaeth dros dro yn y Llys Sirol neu’r Uchel Lys. Os na allwch chi a’ch cynbartner gytuno faint y dylid ei dalu, bydd raid i chi roi tystiolaeth yn y llys. Mae ffurflenni ar gael gan Wasanaeth Llysoedd a Thribiwnlys Gogledd Iwerddon.

Cynhaliaeth plant

Mae cynhaliaeth plant yn rhywbeth y gallwch ei drefnu cyn gynted ag y byddwch yn gwahanu. Fel arfer bydd yn cael ei dalu i’r rhiant y mae’r plentyn yn byw gydag ef neu hi am y rhan fwyaf neu’r cyfan o’r amser gan y rhiant arall. Nid oes raid i chi fod wedi cael trefn derfynol ar eich ysgariad neu ddiddymiad cyn trefnu cynhaliaeth plant. Mae nifer o ffyrdd gwahanol y gallwch chi a’ch cynbartner gytuno ar gynhaliaeth plant.

Gallwch ddarllen rhagor am y dewisiadau yn ein canllaw Sut i ymdrin â dyledion sy’n achosi problem ar ôl gwahanu

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?