Trefnu cynhaliaeth yn yr Alban

Os ydych yn ysgaru neu’n diddymu’ch partneriaeth sifil, mae gan bob un ohonoch rwymedigaeth i gefnogi eich gilydd yn ariannol nes bydd eich ysgariad neu ddiddymiad wedi ei gwblhau. Darganfyddwch sut y gallwch drefnu cynhaliaeth (taliadau cynhaliaeth rheolaidd) yn ystod y cyfnod hwn a’r hyn y gallech ei gael neu ei dalu.

Taliadau cynhaliaeth

Os na allwch gytuno faint y dylid ei dalu, neu a ddylid talu o gwbl, gall y partner sy’n credu ei fod neu ei bod angen cefnogaeth ariannol wneud cais i’r llys am yr hyn a elwir yn ‘gynhaliaeth’.

Gwneud cais i’r llys am gynhaliaeth

Gallwch wneud cais i’r llysoedd am orchymyn i’ch cyn-bartner (gŵr gwraig neu bartner sifil) dalu cynhaliaeth dros dro os bydd camau ysgaru neu ddiddymu ar y gweill.

Bydd llys yn ystyried a yw’r sawl sy’n hawlio’r cynhaliaeth angen y taliadau, ac a all y sawl sydd i’w dalu yn gallu fforddio’r taliadau.

Gofynnwch am gyngor gan eich cyfreithiwr ynghylch a fyddai’n werth i chi wneud y math hwn o gais.

Os nad ydych yn siŵr am sefyllfa ariannol eich cyn-bartner, ac nad oes ganddo ef neu hi yr arian i dalu i chi, fe allech chi wario arian ar ffioedd llys a chyfreithiol am ddim rheswm.

Beth sydd arnoch ei angen i wneud cais i’r llysoedd

Os byddwch yn penderfynu parhau i wneud cais i’r llysoedd, bydd angen i chi roi datganiad ysgrifenedig byr yn nodi eich sefyllfa ariannol gan gynnwys:

  • Eich cyfalaf
  • Unrhyw ddyledion sydd gennych
  • Gallu i ennill cyflog
  • Manylion am yr hyn sydd ei angen arnoch o ddydd i ddydd yn y tymor byr, ac
  • Eich incwm ar hyn o bryd gan gynnwys unrhyw enillion, arian a gewch gan eich cynbartner, ac unrhyw fudd-daliadau.

Y llys sy’n penderfynu a ddylid dyfarnu cynhaliaeth – ac os felly, faint – trwy edrych ar holl amgylchiadau’r achos.

Mae hyn yn cynnwys edrych ar y swm cyffredinol o arian sydd ar gael, yn ogystal â faint y gallai’r sawl fydd angen talu’r gynhaliaeth ei ennill.

Ni fydd yn edrych ar faint o incwm sydd gan yr unigolyn hwnnw yn unig.

Gall hyn fod yn ddefnyddiol os oes gan un ohonoch lefel isel o incwm, ond asedau sylweddol (megis busnes sy’n gwneud elw da).

Daw cynhaliaeth dros dro i ben unwaith y bydd eich ysgariad neu ddiddymiad wedi ei gwblhau.

Cynhaliaeth plant

Mae cynhaliaeth plant yn rhywbeth y gallwch ei drefnu cyn gynted ag y byddwch yn gwahanu.

Fel arfer bydd yn cael ei dalu i’r rhiant y mae’r plentyn yn byw gydag ef neu hi am y rhan fwyaf neu’r cyfan o’r amser gan y rhiant arall.

Nid oes raid i chi fod wedi cael trefn derfynol ar eich ysgariad neu ddiddymiad cyn trefnu cynhaliaeth plant.

Mae nifer o ffyrdd gwahanol y gallwch chi a’ch cynbartner gytuno ar gynhaliaeth plant.

Darllenwch ein canllaw ar Sut i drefnu cynhaliaeth plant.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?