Trefnwch gyfrifon banc ar y cyd, yswiriant, biliau a chyllid arall gyda’ch cyn bartner

Os ydych chi a’ch partner yn gwahanu, mae’n debygol y bydd gennych rywfaint o gyllid ar y cyd, fel cyfrifon banc neu fenthyciadau, i gael trefn arnynt. Efallai eich bod hefyd wedi cymryd polisïau yswiriant a bod gennych filiau yn enwau eich dau y bydd angen i chi eu canslo neu drosglwyddo. Canfyddwch beth sydd angen i chi ei wybod a gwneud.

Pam y gallai fod angen i chi weithredu’n gyflym

Yn gyffredinol, mae’n well os gallwch chi siarad am sut i gael trefn ar eich arian ar y cyd, yn hytrach na gadael i’ch cyn bartner ddarganfod eich bod wedi cau cyfrifon.

Ond mae’n bwysig eich bod yn gweithredu’n fuan os ydych chi’n meddwl y gallai’ch cyn bartner fynd i ddyled ar gyfrifon ar y cyd. Mae hynny oherwydd os oes gennych unrhyw fenthyciadau neu orddrafftiau ar y cyd, gellir gofyn i’r naill neu’r llall ohonoch ad-dalu’r swm llawn. Dylech hefyd feddwl am effaith unrhyw ddyled ar y cyd ar eich graddiad credyd personol.

Rhoi trefn ar eich cyfrifon banc ar y cyd

Ceisiwch gytuno gyda’ch cyn bartner ar beth hoffech chi wneud gyda chyfrif(-on) banc ar y cyd. Os na allwch chi gytuno, mae cyfryngu (yn defnyddio trydydd parti amhleidiol) yn aml yn ffordd dda o ddatrys y materion ymarferol hyn.

Gallech chi neu’ch cyn bartner gysylltu â’ch banc neu gymdeithas adeiladu cyn gynted ag y byddwch yn gwybod eich bod yn gwahanu. Dylech ystyried:

  • Newid sut mae’r cyfrif wedi ei sefydlu, fel bod yn rhaid i’r ddau ohonoch gytuno i gymryd unrhyw arian allan neu gynyddu terfynau gorddrafft.
  • Gwneud yn siŵr bod eich cyflogau neu fudd-daliadau yn mynd i mewn i gyfrif yn eich enw chi yn unig yn y dyfodol.
  • Gofyn i’r banc atal bancio ffôn ac ar-lein ar eich cyfrif(-on) ar y cyd.
  • Cyfrifo sut fyddwch chi’n talu biliau sy’n cael eu talu o’ch cyfrif ar y cyd ar hyn o bryd. Efallai y byddwch yn cytuno i ddal i dalu biliau penodol (fel eich rhent neu forgais).
  • Rhewi’r cyfrif fel mesur pan fetho popeth arall os ydych chi’n poeni y bydd eich cyn bartner yn tynnu arian allan. Cofiwch, er y gall un ohonoch ofyn i’r banc rewi cyfrif, fel arfer bydd angen i’r ddau ohonoch lofnodi llythyr i’w ‘ddad-rewi’. Ystyriwch hefyd unrhyw anawsterau y gallech wynebu os oes gennych Ddebydau Uniongyrchol neu archebion sefydlog yn dod allan o’r cyfrif neu os ydych chi’n gwneud taliadau rheolaidd fel eich morgais neu rent, biliau neu siopa bwyd o hyn.
  • Cau’r cyfrif, os nad oes llawer o arian ynddo neu os na fyddwch yn ei ddefnyddio yn y dyfodol. Mae’n rhaid i’r ddau ohonoch gytuno – fel arfer yn ysgrifenedig – i gau cyfrif ar y cyd. Ni fyddwch yn gallu gwneud hyn nes bydd unrhyw orddrafft wedi ei dalu.

Rhannu cynilion

Gobeithio y byddwch yn gallu cytuno ar sut i rannu unrhyw gynilion ar y cyd sydd gennych. Mae sut mae’r gyfraith yn trin eich hawl i arian mewn cyfrif ar y cyd yn ddibynnol ar ymhle yn y Deyrnas Unedig ydych chi’n byw.

Nghymru a Lloegr

Os ydych chi’n gwahanu o’ch partner, mae arian mewn cyfrif ar y cyd yn perthyn i’r sawl a’i talodd i mewn. Ond gallai partner nad yw wedi gwneud cyfraniad i gyfrif ar y cyd hawlio cyfran ohono. Fodd bynnag, gall fod yn anodd profi eich bod yn berchen ar yr arian mewn cyfrif ar y cyd os nad ydych yn talu arian i mewn iddo. Rhaid i chi ddangos mai bwriad clir y cyfrif ar y cyd oedd cael cyfrif cyffredinol y gallai’r naill unigolyn ei ddefnyddio.

Os ydych chi’n briod neu mewn partneriaeth sifil, mae arian mewn cyfrif ar y cyd yn perthyn i’r ddau ohonoch yn gyfartal.

Ngogledd Iwerddon

Os ydych chi’n gwahanu o’ch partner, yn ysgaru neu’n diddymu eich partneriaeth sifil, mae arian mewn cyfrif ar y cyd yn perthyn i bob un ohonoch yn gyfartal, oni bai fod llys yn penderfynu fel arall.

Yr Alban

Mae arian sydd gan bâr priod neu mewn partneriaeth sifil mewn cyfrif cynilo ar y cyd a agorwyd yn ystod y briodas neu bartneriaeth sifil yn perthyn i ddeiliaid y cyfrif mewn cyfrannau cyfartal. Os gallech chi ddangos eich bod wedi talu mwy o arian i mewn, gallech hawlio cyfran anghyfartal o’r arian yn y cyfrif. Os ydych chi’n gwahanu wedi byw gyda’ch gilydd, fe dybir bod arian sydd gennych mewn cyfrifon ar y cyd ar gyfer biliau’r cartref neu debyg yn perthyn i’r ddau ohonoch mewn cyfrannau cyfartal.

Gall sut ydych yn mynd ati i rannu’ch cynilion ddibynnu ar y math o gyfrif sydd gennych.

Ail gardiau ar gyfrifon cardiau credyd a chardiau siop

Os oes gennych gyfrif cerdyn credyd neu siop ac mae gan eich cyn bartner gerdyn i’w ddefnyddio, rydych yn atebol am dalu am ei wariant/gwariant yn ogystal â’ch gwariant chi.

Mae angen cydbwyso’r angen i weithredu’n fuan a gofyn i gwmni’r cerdyn flocio’r cyfrif (fydd yn golygu blocio’ch cerdyn chi yn ogystal â’ch cyn bartner), a gadael eich cyn bartner heb arian os yw’n dibynnu ar y cerdyn hwn ar gyfer gwariant o ddydd i ddydd. Peidiwch â gwneud unrhyw beth ar frys.

Rhoi trefn ar yswiriant ar y cyd

Os oes gennych chi bolisi yswiriant cartref yn enw’r ddau ohonoch ac, er enghraifft, mae’ch cyn bartner yn symud allan, efallai y bydd angen i chi ofyn iddo neu iddi lofnodi ffurflen neu lythyr yn dweud ei fod neu ei bod yn fodlon i’w enw neu ei henw ddod oddi ar y polisi.

Efallai’ch bod yn yrrwr a enwir ar yswiriant car eich cyn bartner – neu ef neu hi ar eich polisi chi. Os yw’r polisi yn eich enw chi, cysylltwch â’ch yswiriwr a gofyn i gael tynnu enw’ch partner, os na fydd yn gyrru eich car yn y dyfodol.

Cytuno ar sut i rannu’r biliau

Nodwch ddarlleniadau’r mesuryddion ar gyfer nwy a thrydan os yw’ch cyn bartner yn symud allan fel na chodir arnoch am ynni nad ydych wedi ei ddefnyddio.

Dylai dod yn gyfrifol am gyfrif oedd yn enwau’r ddau ohonoch fod yn syml. Fel arfer, gallwch wneud hyn ar-lein neu dros y ffôn, ond byddwch chi a’ch cyn bartner yn gyfrifol am dalu unrhyw arian sy’n ddyledus hyd at y pwynt hwnnw.

Os ydych chi eisiau dod yn gyfrifol am fil yn enw’ch cyn bartner, bydd angen cau’r hen gyfrif ac agor un newydd.

Eich cam nesaf

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?