Treth Incwm ac Yswiriant Gwladol yr Alban

Os ydych yn byw yn yr Alban, byddwch chi’n talu cyfradd dreth wahanol, sef ‘Cyfradd Treth Incwm yr Alban’. Mae Treth Incwm yr Alban yn berthnasol i’ch cyflogau, pensiwn a’r rhan fwyaf o incwm trethadwy arall. Byddwch yn dal i dalu’r un gyfradd treth ar incwm buddran a llog cynilion â gweddill y Deyrnas Unedig.

Sut ydw i’n gwybod a ydw i angen talu Treth Incwm yr Alban?

Mae Treth Incwm yr Alban yn daladwy gan drethdalwyr sydd â’u prif gartref yn yr Alban yn unig.

Bydd Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (HMRC) yn pennu a ydych chi’n drethdalwr Albanaidd yn seiliedig ar ble mae eich prif fan preswylio.

Eich prif gartref fel arfer yw ble byddwch yn byw a threulio’r rhan fwyaf o’ch amser. Does dim ots os ydych chi’n berchen arno, yn ei rentu neu’n byw ynddo am ddim.

Os ydych yn byw rhywle arall yn y Deyrnas Unedig, ni fyddwch chi’n talu Treth Incwm yr Alban.

Os byddwch yn symud o’r Alban yn ystod y flwyddyn dreth, byddwch yn drethdalwr Albanaidd os ydych yn byw yn yr Alban am o leiaf cymaint o’r flwyddyn dreth ag y byddwch yn byw mewn unrhyw wlad arall yn y Deyrnas Unedig.

Sut mae Treth Incwm yr Alban yn gweithio?

Gosodir y cyfraddau Treth Incwm a bandiau sy’n daladwy gan drethdalwyr Albanaidd gan Senedd yr Alban.

Mae’r system dreth yn seiliedig ar gyfraddau treth ymylol. Mae hynny’n golygu ei fod yn cael ei gyfrifo fel canran o incwm a enillwch tu allan i drothwyon penodol – ni fyddwch yn talu’r un gyfradd treth ar bopeth fyddwch chi’n ei ennill.

Wrth i’ch lwfans gynyddu, felly hefyd mae’r swm o Dreth Incwm fyddwch yn ei thalu.

Bydd yr arian a gesglir o Dreth Incwm yr Alban yn cael ei gasglu gan HMRC a’i dalu i Lywodraeth yr Alban.

Faint o Dreth Incwm fydda i’n talu?

Mae’r tabl isod yn dangos y gyfradd o Dreth Incwm fyddwch yn ei thalu ar eich incwm.

Beth yw’r cyfraddau a bandiau Albanaidd ar gyfer 2018/19?

Enw’r band Cyfraddau Band incwm 2018-19 Band incwm 2019-20
Cyfradd sero 0% Hyd at ac yn cynnwys £11,850 Hyd at ac yn cynnwys £12,500
Cyfradd gychwynnol 19% £11,851*-£13,850 £12,501-£14,549
Cyfradd sylfaenol 20% £13,851-£24,000 £14,550-£24,944
Cyfradd ganolradd 21% £24,001-£43,430 £24,945-£43,430
Cyfradd uwch 41% £43,431-£150,000 £43,431-£150,000
Cyfradd uchaf 46% £150,000+ £150,000+**

*Yn tybio eich bod yn cael Lwfans Personol y Deyrnas Unedig o £12,500 (£11,850 2018-19) a fydd hefyd yn berthnasol i’r Alban.

** Mae’r Lwfans Personol o £12,500 (£11,850 in 2018-19) wedi ei leihau o £1 ar gyfer pob £2 ar incwm dros £100,000. Ni fydd unrhyw un sydd ag incwm dros £125,000 (£123,700 2018-19) yn cael lwfans personol.

Er enghraifft, os byddwch chi’n ennill £45,000 y flwyddyn, rydych chi’n talu:

  • dim ar y £12,500 cyntaf
  • 19% (£389.31) ar y £2,049 nesaf
  • 20% (£2,079) ar y £10,395 nesaf
  • 21% (£3,882.06) ar y £18,486 nesaf
  • 41% (£643.70) ar y £1,570 nesaf.

Os ydych chi’n credu y didynnwyd Treth Incwm ar gam o’ch enillion, cwblhewch y ffurflen gan HMRC i gael ei dalu’n ôl i chi.

Beth yw fy nghod treth Albanaidd?

Bydd eich cod treth yn cychwyn gydag ‘S’ os ydych chi’n drethdalwr Albanaidd.

Fel arfer eich cod treth yw’r swm a enillwch heb dalu treth, wedi ei rannu gyda 10, gyda llythyren wedi’i hychwanegu.

Er enghraifft:

Cod treth: S1250L

daw 1250 yn £12,500 wedi’i ennill cyn treth.

I sicrhau eich bod wedi cael y cod treth cywir, gwiriwch fod eich cod yn cyd-fynd â’r Lwfans Personol y credwch y dylech ei gael.

Os ydych yn credu bod eich cod treth yn anghywir, neu eich bod yn ansicr, cysylltwch â HMRC.

Mae’n bwysig eich bod yn rhoi’r holl wybodaeth y mae HMRC yn gofyn amdani fel nad ydych yn talu’r cod treth anghywir ac yn talu rhy ychydig neu ormod o dreth.

Ffoniwch HMRC ar 0300 200 3300*** neu ewch i GOV.uk am ffyrdd eraill i gysylltu er mwyn datrys problem dreth.

*** Mae’r llinellau ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener 8am i 8pm, dydd Sadwrn 8am i 4pm, a dydd Sul 9am i 5pm. Rhaid talu am y galwadau, dysgwch ragor ar GOV.UK.

Yswiriant Gwladol

Bydd cyfraddau cyfraniadau Yswiriant Gwladol yr un fath yn yr Alban â gweddill y Deyrnas Unedig.

Mae cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn helpu cronni eich hawl i fuddion penodol gan y wladwriaeth, megis Pensiwn y Wladwriaeth a Lwfans Mamolaeth.

Byddwch yn dechrau talu Yswiriant Gwladol unwaith y byddwch yn ennill mwy na £166 yr wythnos (dyma’r swm ar gyfer blwyddyn dreth 2019-20).

Bydd cyfradd yr Yswiriant Gwladol a dalwch yn dibynnu ar faint yr ydych yn ei ennill:

  • 12% o’ch enillion wythnosol rhwng £166 a £962
  • 2% o’ch enillion wythnosol dros £962.

Bydd eich cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn cael eu casglu ar yr un pryd â’r Dreth Incwm cyn i’ch cyflogwr dalu’ch cyflog.

Cyfraniadau gwirfoddol Dosbarth 3

Mae cyfraniadau Dosbarth 3 yswiriant gwladol gwirfoddol cyfradd safonol yn daladwy ar gyfradd wythnosol o £15 yr wythnos ar gyfer 2019-20.

Byddech yn penderfynu eu talu i sicrhau y cewch yr hawl i gael pensiwn ymddeol sylfaenol (Pensiwn y Wladwriaeth) ac i gynnal eich cofnod cyfraniadau Yswiriant Gwladol llawn a’ch Budd-dal Profedigaeth.

O fis Ebrill 2018 cafodd hyn ei ymestyn, felly byddai talu cyfraniadau Dosbarth 3 hefyd yn mynd tuag at roi’r hawl i chi gael y gyfradd safonol o Lwfans Mamolaeth a Lwfans Cyflogaeth a Chynhorthwy cyfranogol ar gyfer y rhai hunangyflogedig.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?