Treth Trafodiadau Tir – popeth y mae angen i chi ei wybod

Os ydych chi’n prynu cartref yng Nghymru sy’n costio mwy na £180,000, bydd angen i chi dalu Treth Trafodiadau Tir (LTT) ar eich pryniant. Defnyddiwch yr arweiniad hwn i ddysgu sut y mae LTT yn gweithio, faint y byddwch chi’n ei dalu, LTT ar ail gartrefi a sut y mae’n cael ei dalu.

Beth yw Treth Trafodiadau Tir?

Defnyddiwch eich cyfrifiannell Treth Trafodiadau Tir i ganfod faint y byddwch chi’n ei dalu.

Yng Nghymru, rydych chi’n atebol i dalu Treth Trafodiadau Tir (LTT) pan fyddwch chi’n prynu eiddo preswyl, neu ddarn o dir sy’n costio mwy na £180,000 (neu fwy na £40,000 am ail gartrefi).

Mae’r dreth hon yn berthnasol i eiddo rhydd-ddaliad a lesddaliad – pa un a ydych chi’n prynu’n llwyr neu â morgais.

Os ydych chi’n prynu yn yr Alban, dysgwch fwy am Dreth Trafodiadau Tir ac Adeiladau.
Os ydych chi’n prynu yn Lloegr neu yng Ngogledd Iwerddon, dysgwch fwy am y Dreth Stamp.

Faint yw’r Dreth Trafodiadau Tir?

Mae sawl band cyfradd ar gyfer Treth Trafodiadau Tir (LTT).

Cyfrifir treth ar ran y pris prynu eiddo sy’n disgyn o fewn pob band.

Er enghraifft, os byddwch chi’n prynu tŷ am £260,000, cyfrifir yr LTT sy’n ddyledus i chi fel a ganlyn:

0% ar y £180,000 cyntaf = £0

3.5% ar y £70,000 nesaf = £2,450

5% ar y £10,000 sy’n weddill = £500

Cyfanswm LTT = £2,950

Cyfraddau Treth Trafodiadau Tir (LTT)

Isafswm pris prynu eiddo Uchafswm pris prynu eiddo Cyfradd Treth Trafodiadau Tir (ond yn gymwys ar ran o bris yr eiddo sy’n disgyn o fewn pob band)
£0 £180,000 0%
£180,001 £250,000 3.5%
£250,001 £400,000 5%
£400,001 £750,000 7.5%
£750,001 £1,500,000 10%
Over £1,500,000   12%

Treth Trafodiadau Tir ar ail gartrefi

Bydd yn rhaid i brynwyr eiddo preswyl ychwanegol, megis ail gartrefi ac eiddo prynu i osod, dalu 3% ychwanegol mewn Treth Trafodiadau Tir (LTT) ar ben cyfraddau cyfredol ar gyfer pob band ar eiddo sy’n costio mwy na £40,000.

Treth Trafodiadau Tir ar gyfer prynwyr tro cyntaf

Nid oes gostyngiad yn y dreth rhag Treth Trafodiadau Tir (LTT) ar gyfer prynwyr y tro cyntaf yng Nghymru.

Pa bryd y mae angen i chi dalu Treth Trafodiadau Tir?

Bydd angen i chi gyflwyno ffurflen Treth Trafodiadau Tir (LTT) a thalu’r hyn sy’n ddyledus i Awdurdod Cyllid Cymru.

Os na fyddwch chi’n cyflwyno ffurflen a thalu’r dreth, fe allai Awdurdod Cyllid Cymru godi cosbau a llog arnoch chi.

Pa bryd nad yw Treth Trafodiadau Tir yn gymwys?

Fe allech chi osgoi Treth Trafodiadau Tir os byddwch chi’n prynu eiddo fel eich prif breswylfa am lai na £180,000.

Ond i lawer o brynwyr tai nid yw hyn yn bosibl.

O dan amgylchiadau eraill, bydd LTT naill ai ddim yn daladwy neu gellir ei ostwng:

Band cyfradd ychydig dros y trothwy: Os mai dim ond ychydig o fewn y band uwch yw’r pris, gofynnwch i’r gwerthwr neu’r asiant tai a fyddent yn derbyn pris ychydig yn is.

Trosglwyddo eiddo wrth wahanu neu ysgaru: Os ydych chi’n ysgaru neu’n gwahanu o’ch priod neu bartner fel rhan o gytundeb neu orchymyn llys, nid oes LTT yn daladwy os byddwch chi’n trosglwyddo cyfran o werth eich cartref iddynt. Os bydd cydberchnogion yn ddibriod ac nad ydynt mewn partneriaeth sifil pan fyddant yn trosglwyddo budd mewn tir neu eiddo o un cydberchennog i un arall, efallai y bydd angen i chi dalu SDLT.

Trosglwyddo gweithredoedd: Os ydych chi’n cael tir neu eiddo o dan delerau ewyllys, nid oes yn rhaid dweud wrth Awdurdod Cyllid Cymru ac ni fydd yn rhaid i chi dalu Treth Trafodiadau Tir. Bydd hyn yn gymwys hyd yn oed os byddwch chi’n cymryd morgais sy’n weddill ar yr eiddo ar y dyddiad y bu farw’r person. Mae hyn ar yr amod nad oes unrhyw ystyriaeth arall yn cael ei rhoi.

Os byddwch chi’n cael eiddo fel rhodd ni fyddwch chi’n talu Treth Trafodiadau Tir ar yr amod nad oes morgais yn weddill arno. Ond os byddwch chi’n cymryd peth o’r morgais cyfredol neu’r cyfan ohono, bydd yn rhaid i chi dalu Treth Trafodiadau Tir os yw gwerth y morgais dros y Dreth Trafodiadau Tir.

Serch hynny, os byddwch chi’n cyfnewid eiddo gyda pherson arall, bydd yn rhaid i’r ddwy ochr dalu LTT ar yr eiddo yr ydych chi’n ei dderbyn ar sail ei werth ar y farchnad.

Sut i dalu Treth Trafodiadau Tir

Fel arfer bydd eich cyfreithiwr yn delio â’r ffurflen Treth Trafodiadau Tir (LTT), er fe allwch chi ei wneud eich hun.

Y naill ffordd neu’r llall, chi sy’n gyfrifol am sicrhau bod y cofnod yn cael ei gyflwyno’n brydlon.

Os yw pris eich cartref newydd o dan £180,000, bydd yn rhaid i chi gyflwyno ffurflen (oni bai ei fod wedi’i eithrio) er na fydd angen i chi dalu unrhyw LTT.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?