Ymddiriedolaethau Uned a Chwmnïau Buddsoddi Penagored (OEICs)

Cronfeydd buddsoddi ar y cyd a reolir gan weithwyr proffesiynol yw Ymddiriedolaethau Uned a Chwmnïau Buddsoddi Penagored. Mae rheolwyr yn cyfuno arian gan lawer o fuddsoddwyr ac yn prynu cyfranddaliadau, bondiau, eiddo neu asedau arian parod a buddsoddiadau eraill. Mae’r canllaw hwn yn cwmpasu OEICs ac ymddiriedolaethau uned mewndraeth, hynny yw a leolir yn y DU.

Pryd y gallai ymddiriedolaeth uned neu OEIC fod yn addas i chi?

Os nad ydych yn deall cynnyrch ariannol, ceisiwch gyngor ariannol annibynnol cyn i chi brynu.

Gallai’r rhain fod yn addas ar eich cyfer chi:

  • os ydych am fuddsoddi mewn cyfranddaliadau, neu asedau eraill ond nid oes gennych yr amser, y diddordeb na’r arbenigedd i wybod pa gyfuniad i’w ddewis
  • os ydych yn deall y gallwch gael llai yn ôl na’r swm a fuddsoddwyd gennych, a’ch bod yn fodlon â hynny
  • os gallwch gynilo o leiaf £25 y mis neu fuddsoddi cyfandaliad o £500

Sut maent yn gweithio

  • Byddwch yn prynu cyfranddaliadau (mewn Cwmni Buddsoddi Penagored) neu unedau (mewn ymddiriedolaeth uned).
  • Bydd rheolwr y gronfa yn cyfuno eich arian chi gydag arian gan fuddsoddwyr eraill ac yn ei ddefnyddio i fuddsoddi yn asedau sylfaenol y gronfa.
  • Bydd pob cronfa yn buddsoddi mewn cyfuniad gwahanol o fuddsoddiadau. Bydd rhai ond yn prynu cyfranddaliadau mewn cwmnïau ym Mhrydain, tra bydd eraill yn buddsoddi mewn bondiau neu mewn cyfranddaliadau cwmnïau tramor, neu fathau eraill o fuddsoddiadau.
  • Rydych yn berchen ar gyfran o’r ymddiriedolaeth uned neu gwmni buddsoddi penagored cyfan - os bydd gwerth yr asedau sylfaenol yn y gronfa yn cynyddu, bydd gwerth eich unedau neu gyfranddaliadau yn cynyddu. Yn yr un modd, os bydd gwerth yr asedau sylfaenol yn gostwng, bydd gwerth eich unedau neu gyfranddaliadau yn gostwng.
  • Bydd maint y gronfa gyffredinol yn cynyddu ac yn lleihau wrth i fuddsoddwyr brynu neu werthu.
  • Mae rhai cronfeydd yn eich galluogi i ddewis rhwng ‘unedau incwm’ neu ‘gyfranddaliadau incwm’, sy’n gwneud taliadau rheolaidd o unrhyw ddifidendau neu log a enillir gan y gronfa, neu ‘unedau cronni’ neu ‘gyfranddaliadau cronni’ a gaiff eu hailfuddsoddi’n awtomatig yn y gronfa.

Darllenwch ragor am gronfeydd ar wefan y Gymdeithas Fuddsoddi.

Risg ac elw

  • Gall gwerth eich buddsoddiadau ostwng yn ogystal â chynyddu ac mae’n bosibl y cewch lai yn ôl na’r swm a fuddsoddwyd gennych.
  • Mae rhai asedau’n peri mwy o risg nag eraill. Ond mae mwy o risg hefyd yn cynnig y potensial i ennill adenillion uwch. Cyn buddsoddi, gwnewch yn siŵr eich bod yn deall pa fath o asedau y mae’r gronfa yn buddsoddi ynddynt a ph’un a yw hynny’n addas ar gyfer eich nodau buddsoddi, eich sefyllfa ariannol a’ch agwedd at risg.
  • Mae ymddiriedolaethau uned a chwmnïau buddsoddi penagored (OEIC) yn eich helpu i ledaenu eich risg dros nifer o fuddsoddiadau heb orfod gwario llawer o arian. Darllenwch fwy am arallgyfeirio.

Cael gafael ar eich arian

  • Mae’r mwyafrif o ymddiriedolaethau uned ac OEICs yn caniatáu ichi werthu eich cyfranddaliadau neu eich unedau ar unrhyw adeg. Er y bydd rhai cronfeydd ond yn delio ar sylfaen fisol, chwarterol, neu ddwywaith y flwyddyn. Gallai hyn fod yn wir os ydynt yn buddsoddi mewn asedau fel eiddo, a all gymryd mwy o amser i’w werthu.
  • Fodd bynnag, cofiwch fod hyd y cyfnod y dylech fuddsoddi ynddo’n dibynnu ar eich nodau ariannol a’r hyn y mae eich cronfa yn buddsoddi ynddo. Os bydd yn buddsoddi mewn cyfranddaliadau, bondiau neu eiddo, dylech anelu at fuddsoddi am bum mlynedd neu fwy.
  • Gall cronfeydd yn y farchnad arian fod yn addas ar gyfer terfynau amser byrrach.

Taliadau

  • Mae costau yn gysylltiedig ag ymddiriedolaethau uned a chwmnïau buddsoddi penagored. Bydd angen i’r gronfa berfformio’n ddigon da i gwmpasu’r costau hyn er mwyn sicrhau adenillion i chi. Os bydd yr adenillion yn isel neu’n negyddol, gall taliadau leihau eich cyfalaf. Dylech bob amser holi am y taliadau cychwynnol a’r taliadau parhaus a’u cymharu ag opsiynau eraill.

Dyma’r ffioedd a’r taliadau gwahanol y gallech eu talu.

  • Tâl cychwynnol: Mae’r gost o brynu cyfranddaliadau neu unedau newydd yn amrywio ond dylech ddisgwyl i’r gost gychwynnol nodweddiadol fod tua 2%. Er enghraifft, os bydd gennych £100 i’w fuddsoddi a bod tâl cychwynnol o 2%, byddwch yn cael cyfranddaliadau gwerth £98.
  • Dosbarthiad prynu-gwerthu: Mae gan lawer o ymddiriedolaethau uned brisiau prynu (‘bid’ yn Saesneg) a phrisiau gwerthu (‘offer’ yn Saesneg) ar gyfer eu hunedau. Bydd y pris a gewch os byddwch yn gwerthu ychydig yn is na’r pris y byddwch yn ei dalu os byddwch yn prynu. Mae rhai OEICs (a rhai ymddiriedolaethau uned) yn dyfynnu pris unigol yn unig.
  • Tâl Rheoli Blynyddol (AMC): Tâl blynyddol am wasanaethau’r rheolwr. Gellir codi hyd at 1.5% neu fwy o werth eich cyfranddaliadau, ond gall fod gan rai cronfeydd sy’n buddsoddi yn seiliedig ar reolau awtomatig - fel cronfeydd tracio mynegeion - ffioedd rheoli blynyddol llawer is.
  • Cyfanswm Cymhareb Treuliau (TER)/ Ffigwr taliadau parhaol (OCF): Rhaid dyfynnu’r ffigwr OCF gyda’r rhan fwyaf o gronfeydd ac eithrio rhai achosion lle caniateir TER. Mae’n cynnwys yr AMC a rhai treuliau eraill. Mae’n ffordd ddefnyddiol o gymharu gwahanol gynhyrchion ond nid yw’n cynnwys taliadau delio a all ychwanegu’n sylweddol at y costau blynyddol os bydd gan y gronfa drosiant uchel o fuddsoddiadau.
  • Tâl ymadael: Y tâl am werthu cyfranddaliadau neu unedau, a godir fel canran o gyfanswm gwerth y gwerthiant. Nid yw llawer o ymddiriedolaethau uned ac OEICs yn codi ffioedd ymadael.
Darllenwch ein canllaw Deall ffioedd buddsoddi.

Diogel a sicr?

Caiff asedau cronfeydd eu dal yn ddiogel ar ran buddsoddwyr gan ymddiriedolwr neu adneuwr.

Os bydd cwmni buddsoddi awdurdodedig yn mynd yn fethdalwr, caiff eich asedau eu diogelu. Bydd eich buddsoddiad yn parhau yn eiddo i chi a chaiff asedau’r gronfa eu buddsoddi yn yr un ffordd ag o’r blaen.

Os caiff eich arian ei gamreoli – er enghraifft, mae’r rheolwr yn ei fuddsoddi mewn rhywbeth na ddylai’r gronfa fuddsoddi ynddo – yna byddai’n ofynnol i’r cwmni dalu iawndal i fuddsoddwyr. Pe na fyddai ganddo ddigon o arian ac y byddai ei fusnes, o ganlyniad, yn dod i ben, yna byddai’r FSCS yn talu’r iawndal sy’n ddyledus hyd at gyfanswm o £50,000 y person.

Ni allwch hawlio iawndal yn syml am fod gwerth eich buddsoddiad yn gostwng islaw’r hyn y gwnaethoch ei dalu amdano. Mae pob buddsoddiad yn cynnwys risg.

Ble i brynu ymddiriedolaeth uned neu OEIC

Gallwch brynu ymddiriedolaeth uned neu OEIC:

  • yn uniongyrchol gan gwmni rheoli’r gronfa
  • drwy asiant sy’n gysylltiedig â’r rheolwr
  • drwy lwyfan cronfa ar-lein neu frocer gostyngiad
  • drwy gynghorydd ariannol annibynnol neu gynllunydd ariannol
  • drwy wasanaeth delio cyfranddaliadau neu frocer stoc ar-lein

Os nad ydych yn siŵr pa fath o gronfa sy’n addas ar gyfer eich anghenion, mae’n syniad da siarad â chynghorydd ariannol annibynnol.

Treth

Os ydych yn berchen ar gyfranddaliadau, gallech gael incwm ar ffurf difidendau. Mae difidendau yn gyfran o’r elw a wna’r cwmni a gyhoeddodd y cyfranddaliadau yr ydych wedi buddsoddi ynddynt.

Os oes gennych gronfa fuddsoddi sydd wedi ei buddsoddi mewn cyfranddaliadau, yna gallech gael dosraniadau sydd wedi eu trethu yn yr un modd â difidendau.

Ym mis Ebrill 2016, cyflwynwyd Lwfans Difidend di-dreth o £5,000 y flwyddyn ar gyfer pob trethdalwr. Trethir difidendau uwchben y lefel hon ar:

  • 7.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd sylfaenol)
  • 32.5% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd uwch)
  • 38.1% (ar gyfer trethdalwyr ar y gyfradd ychwanegol)

Ni effeithir ar unrhyw ddifidendau a dderbynnir o fewn pensiwn neu ISA gan barhau’n ddi-dreth.

Bydd angen i drethdalwyr cyfradd sylfaenol sy’n cael difidendau o fwy na £5,000 gwblhau ffurflen hunanasesu.

Opsiynau di-dreth

Os bydd pethau’n mynd o chwith

Caiff y rhan fwyaf o reolwyr cronfeydd eu rheoleiddio gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Os ydych yn anfodlon â’r gwasanaeth a gewch neu os byddwch am wneud cwyn, darllenwch Datrys problem ariannol, gwneud cwyn neu gael iawndal.