Ymddeol yn gynnar

Gall ymddeoliad cynnar ymddangos fel syniad da os cewch eich diswyddo, neu’n dymuno newid, ond mae’n bwysig pwyso a mesur y manteision a’r anfanteision. Treuliwch amser yn ystyried yn ofalus sut y byddwch yn ymdopi’n ariannol a sut allai hyn effeithio ar eich ffordd o fyw.

Ymddeol yn gynnar – y manteision a’r anfanteision

Efallai y bydd gennych chi nifer o resymau da dros ymddeol yn gynnar.

Gall fod yn ddewis deniadol os nad ydych chi’n hoffi eich swydd, os ydych yn teimlo awydd newid eich ffordd o fyw neu os ydych yn meddwl y bydd yn fwy llesol i’ch iechyd.

Ond beth bynnag yw’r rhesymau, mae’n bwysig hefyd ystyried yr ochr negyddol – ac mae rhai cymharol fawr, gan gynnwys:

  • Pensiwn llai. Rydych yn debygol o gael pensiwn llai na phetaech yn gweithio hyd yr oed ymddeol arferol, oni bai bod eich cyflogwr yn cynnig pecyn wedi’i gynyddu’n sylweddol.
  • Dim Pensiwn y Wladwriaeth ar gael ar unwaith. Yr oed cynharaf y gallwch ddechrau derbyn pensiwn gweithle yw 55 ond ni fyddwch yn cael Pensiwn y Wladwriaeth tan ganol eich 60au.

Pa fuddion ymddeol yn gynnar eraill ddylech chi fod yn ymwybodol ohonynt?

Bydd llawer o gyflogwyr yn ceisio gwneud eich pecyn ymddeol yn gynnar yn fwy deniadol trwy ychwanegu rhai cymhellion. Bydd y symbyliad y maent yn ei gynnig i chi yn dibynnu pa fath o bensiwn gweithle rydych ynddo. Mae dau fath, sef: cyfraniad diffiniedig a budd diffiniedig. Gallai’r symbyliadau y mae eich cyflogwr yn eu cynnig gynnwys, er enghraifft:

  • Rhoi cyfandaliad yn eich pensiwn cyfraniad wedi’i ddiffinio i gynyddu gwerth eich cronfa
  • Fudd-daliadau pensiwn sy’n gweithio allan fel petaech wedi gweithio hyd oedran ymddeol arferol (petai gennych gynllun budd-daliadau wedi’i ddiffinio).

Bydd y naill neu’r llall yn rhoi gwell pensiwn i chi nag y buasai gennych hawl iddo fel arall.

Gofynnwch i’ch cyflogwr pa fath o bensiwn sydd gennych a pha fath o gymhellion sy’n cael eu cynnig.

Gwneud penderfyniad ynglŷn ag ymddeoliad cynnar – ystyriwch yr holl ffeithiau

Wrth ystyried ymddeol yn gynnar, mae’n hawdd cael eich dylanwadu gan freuddwydion am aeaf yn yr haul, treulio dyddiau yn yr ardd neu fwy o amser gyda’ch teulu. Yr hyn sydd ei angen yma, fodd bynnag, yw bod yn bwyllog ac agwedd ddisgybledig. Mewn gair, mae arnoch angen rhestr wirio.

Cyfrifwch faint o incwm fydd gennych

Fel y mae disgwyliad einioes yn cynyddu, mae’r amser, ar gyfartaledd, a dreulir mewn ymddeoliad yn tynnu at 20 mlynedd - mwy na dwywaith cymaint â’n neiniau a’n teidiau.

Mae eich incwm cyfan yn debygol o fod yn fwy cymhleth nag yr oedd pan oeddech chi ond yn derbyn eich cyflog ar ddiwedd bob mis. Efallai eich bod yn cael incwm o fwy nag un pensiwn, yn ogystal ag o gynilion a budd-daliadau neu o swydd ran-amser. Y cam cyntaf, felly, yw gweld beth yw’r cyfanswm.

  • Gofynnwch i’ch cyflogwr am eglurhad o’r pensiwn a gewch os ydych chi’n dewis ymddeol yn gynnar.
  • Gofynnwch am ragolwg o unrhyw bensiynau eraill sydd gennych (fel pensiwn personol neu bensiwn gan gyflogwr blaenorol) os ydych chi’n bwriadu cychwyn y rheiny’n gynnar hefyd.
  • Os penderfynwch brynu blwydd-dal neu byddwch yn derbyn taliadau o bensiwn budd diffiniedig, dylech wirio a oes ganddynt gynnydd wedi ei gynnwys bob blwyddyn. Efallai yr hoffech oedi hawlio rhai pensiynau am y tro neu hyd yn oed cynilo’n ychwanegol os na.
Defnyddiwch gyfrifiannell budd-daliadau ar wefan GOV.UK i gael gwybod beth y gallech fod â hawl iddo.
Chwiliwch am fwy o wybodaeth am dreth ar ôl ymddeol ar wefan GOV.UK.

Cyfrifwch eich ymrwymiadau ariannol a chostau rheolaidd

Bydd y ffordd rydych chi’n gwario eich arian yn newid os nad ydych yn mynd i’r gwaith bob dydd. Felly, er bod costau teithio efallai yn lleihau, gall biliau cartref gynyddu. Bydd yn rhaid i chi feddwl hefyd am golli buddion y gweithle (fel ffreutur cymorthdaledig, car cwmni neu yswiriant iechyd).

Yna ceir costau’r ffordd o fyw rydych chi am ei dilyn wedi ymddeol.

Edrychwch pryd y cewch chi gasglu eich Pensiwn y Wladwriaeth

Mae oed ymddeol y wladwriaeth yn codi. 65 yw’r oedran i ddynion, ar hyn o bryd, a bydd yn codi i 66 erbyn 2020. Dros 62 yw’r oedran i ferched, gan godi’r raddol i 65 erbyn 2018 a 66 erbyn 2020.

Y dewisiadau y gallwch eu gwneud o ran eich pensiwn

Os ydych chi’n ymddeol yn gynnar, bydd arnoch angen penderfynu beth i’w wneud gyda’ch cronfa bensiwn. Os oes gennych bensiwn cyfraniadau diffiniedig, byddwch yn gallu tynnu cymaint o arian ag a fynnwch ohono. Bydd un chwarter yr hyn a gymerwch allan yn ddi-dreth. Mae’r gweddill yn drethadwy.

Ymddeoliad graddol

Mae llawer o bobl yn hoffi ymddeol yn raddol, heb roi’r gorau i waith yn gyfan gwbl.

Efallai bod cynllun eich gweithle yn caniatáu i chi dynnu dim ond rhan o’ch pensiwn am y tro, gan gynyddu’r swm yn nes ymlaen.

Os nad oes, efallai yr hoffech ystyried trosglwyddo i bensiwn personol o’ch dewis chi. Fodd bynnag, byddwch yn ofalus rhag trosglwyddo pe bai hynny’n golygu rhoi’r gorau i bensiwn gwerthfawr neu warantau.

Dewis arall fuasai mynd am gynnig ymddeoliad cynnar eich cyflogwr ac yna chwilio am swydd arall – efallai rhan-amser.

Ceisiwch gyngor

Gall cynllunio pensiwn fod yn anodd ei ddeall ar y gorau. Os oes gennych unrhyw amheuaeth ynglŷn â beth i’w wneud, mae’n bwysig i chi siarad â chynghorwr ariannol cyn gwneud unrhyw benderfyniadau mawr.