Cymryd yswiriant personol pan ewch yn hunangyflogedig

Os ydych yn hunangyflogedig, neu’n meddwl gwneud hynny, mae’n bwysig ystyried eich opsiynau yswiriant personol. Y rheswm am hyn yw, pan ydych yn hunangyflogedig nid oes gennych gyflogwr i ddibynnu arno ar gyfer rhywun i weithio yn eich lle os ydych yn sâl, neu yswiriant iechyd, er enghraifft. Bydd y canllaw hwn o gymorth i chi gyfrifo’r hyn sydd ei angen arnoch a ble i’w gael.

Pa yswiriant fydd ei angen arnoch?

Mae nifer o bobl hunangyflogedig yn trefnu yswiriant diogelu incwm a salwch critigol rhag ofn iddynt fynd yn rhy sâl, neu’n cael anaf yn y gwaith, neu’n cael salwch difrifol. Mae yswiriant bywyd yn gyffredin hefyd ar gyfer pobl sydd â dibynyddion, fel partner neu blant.

Mae ystod o gynnyrch yswiriant personol ar gael sy’n werth eu hystyried os ydych yn hunangyflogedig.

Diogelu incwm

Dyma bolisi yswiriant hirdymor, sydd fel arfer yn para nifer o flynyddoedd ac sydd wedi ei gynllunio i’ch cynnal os na fyddwch yn medru gweithio oherwydd eich bod yn sâl neu wedi’ch anafu.

Ei nod yw llenwi rhan neu eich holl incwm wedi treth blaenorol. Ei ddiben yw gwneud taliadau misol hyd at eich oed ymddeol arferol os byddwch yn colli eich swydd trwy salwch neu anaf.

Sicrwydd salwch critigol

Dyma bolisi yswiriant hirdymor yn darparu cyfandaliad di-dreth os ydych yn cael diagnosis o un o’r afiechydon difrifol sydd wedi eu cynnwys yn eich polisi. Mae’r rhain fel arfer yn cynnwys rhai canserau, trawiad ar y galon a strôc.

Cafodd ei ddylunio i dalu dyledion yn llwyr, neu forgais, neu dalu am unrhyw addasiadau sydd eu hangen yn eich cartref – fel y gallwch ddefnyddio cadair olwyn er enghraifft.

Dim ond rhai cyflyrau neilltuol a ddiogelir gan y polisïau hyn. Nid yw anhwylderau cyffredin sy’n atal pobl rhag mynd i’w gwaith megis problemau cefn a straen yn cael eu diogelu.

Yswiriant bywyd

Bydd yr yswiriant hwn yn talu cyfandaliad, neu daliadau rheolaidd i’ch dibynyddion, petaech chi’n marw.

Efallai eich bod wedi cael yswiriant bywyd fel rhan o becyn pan oeddech chi’n gyflogedig – adnabyddir hwn yn aml yn fudd-dal marw mewn gwasanaeth. Bydd hwn wedi dod i ben pan ddaeth eich cyflogaeth i ben.

Mae hi’n werth ystyried yswiriant bywyd, os oes gennych chi blant neu deulu yr ydych yn gofalu amdanynt neu sy’n dibynnu arnoch chi’n ariannol. Ni allwch ddibynnu ar y llywodraeth i ofalu am eich teulu – mae’r arian y byddent yn ei gael gan y wladwriaeth yn llawer is nag y mae’r rhan fwayf o bobl yn ei ddisgwyl.

Yswiriant meddygol preifat

Gall yr yswiriant hwn atodi’r hyn sydd ar gael ar y GIG.

Mae rhai pobl hunangyflogedig yn dewis cymryd yswiriant meddygol gan eu bod yn dymuno diogelu eu hunain rhag peidio â bod yn y gwaith a cholli enillion os ydynt yn disgwyl am driniaeth GIG.

Efallai bod eich cwmni wedi cynnig yr yswiriant iechyd hwn fel budd cyflogai, ond unwaith y dewch yn hunangyflogedig nid ydych bellach yn gymwys i’w gael.

Os gallwch chi fforddio’r premiymau, gallai fod yn werth ei ystyried gan ei fod yn caniatáu i chi ddewis lefel y gofal a gewch a sut a phryd mae’n cael ei ddarparu.

Awgrymiadau chwilio am y fargen orau

Os oeddech chi’n arfer bod yn gyflogedig ac yn elwa o gael yswiriant, er enghraifft yswiriant bywyd neu yswiriant meddygol preifat, yna gallech fedru parhau gyda’r un darparwyr.

Gwiriwch gyda’r darparwr faint fyddai’r gost o barhau gyda’r diogelwch. Mae’n debygol o fod yn fwy costus ar gyfer polisi unigol na phan yr oedd pan oeddech chi’n gyflogedig.

Mae’n feincnod da hefyd i’ch caniatáu i gymharu prisiau a pholisïau wrth i chi chwilio am y fargen orau.

Rhedeg busnes o gartref

Os rhedwch eich busnes o’ch cartref ni ddylech gymryd yn ganiatáol y bydd eich yswiriant cartref personol yn eich diogelu, er y bydd naw allan o bob deg polisi yswiriant tŷ yn diogelu offer busnes yn eich cartref.

Fel arfer, bydd y diogelwch yn dibynnu ar y defnydd o’r cartref ar gyfer gwaith clerigol yn unig (e.e. gwaith swyddfa). Ond ni fyddwch wedi eich diogelu os cewch unrhyw ymwelwyr am resymau busnes (e.e. ymweliadau cleientiaid).

Os ydych yn sefydlu’ch busnes o adref, y peth gorau i’w wneud gyntaf yw siarad â’ch yswiriwr presennol ac egluro’ch cynlluniau. Efallai y bydd yn gofyn am bremiwm ychwanegol ar eich yswiriant presennol.

Os nad ydych yn rhoi gwybod i’ch yswiriwr ac angen hawlio, efallai y bydd eich yswiriant yn annilys ac ni chaiff eich hawliad ei dalu.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?