Cymryd yswiriant personol pan ewch yn hunangyflogedig

Os ydych yn hunangyflogedig, neu’n meddwl gwneud hynny, mae’n bwysig ystyried eich opsiynau yswiriant personol. Y rheswm am hyn yw, pan ydych yn hunangyflogedig nid oes gennych gyflogwr i ddibynnu arno ar gyfer rhywun i weithio yn eich lle os ydych yn sâl, neu yswiriant iechyd, er enghraifft. Bydd y canllaw hwn o gymorth i chi gyfrifo’r hyn sydd ei angen arnoch a ble i’w gael.

Pa yswiriant fydd ei angen arnoch?

Mae nifer o bobl hunangyflogedig yn ystyried yswiriant diogelu incwm a salwch critigol rhag ofn iddynt fynd yn rhy sâl neu gael anaf rhy ddrwg i weithio, neu gael salwch difrifol. Mae yswiriant bywyd yn gyffredin hefyd ar gyfer pobl sydd â dibynyddion, fel partner neu blant.

Mae ystod o gynnyrch yswiriant personol ar gael sy’n werth eu hystyried os ydych yn hunangyflogedig.

Diogelu incwm

Mae yswiriant diogelu incwm tymor hir yn eich diogelu petai eich enillion yn lleihau oherwydd salwch neu anaf. Yn ddibynnol ar y telerau ac amodau, bydd eich taliadau yn parhau nes y byddwch yn gallu dychwelyd i’r gwaith neu i’r polisi ddod i ben.

Gelwir polisïau tymor byr weithiau yn gynhyrchion damweiniau, salwch a diweithdra. Fel arfer mae’r rhain yn para am flwyddyn neu ddwy a gallant gynnwys yswiriant diogelu taliadau ac yswiriant taliadau morgais ac maent wedi eu dylunio i dalu am unrhyw ddyledion sydd gennych heb eu talu.

Sicrwydd salwch critigol

Dyma bolisi yswiriant hirdymor yn darparu cyfandaliad di-dreth os ydych yn cael diagnosis o un o’r afiechydon difrifol sydd wedi eu cynnwys yn eich polisi. Mae’r rhain fel arfer yn cynnwys rhai canserau, trawiad ar y galon a strôc.

Cafodd ei ddylunio i dalu dyledion yn llwyr, neu forgais, neu dalu am unrhyw addasiadau sydd eu hangen yn eich cartref – fel y gallwch ddefnyddio cadair olwyn er enghraifft.

Dim ond rhai cyflyrau neilltuol a ddiogelir gan y polisïau hyn. Nid yw anhwylderau cyffredin sy’n atal pobl rhag mynd i’w gwaith megis problemau cefn a straen yn cael eu diogelu.

Fel arfer ni fydd yswiriant salwch critigol yn talu os byddwch farw, felly efallai na fydd yn cynnig diogeliad addas i unrhyw ddibynyddion.

Yswiriant bywyd

Bydd yr yswiriant hwn yn talu cyfandaliad i’ch dibynyddion fel arfer, ond gall roi taliadau rheolaidd, os byddwch farw.

Efallai eich bod wedi cael yswiriant bywyd fel rhan o becyn pan oeddech chi’n gyflogedig – adnabyddir hwn yn aml yn fudd-dal marw mewn gwasanaeth. Bydd hwn wedi dod i ben pan ddaeth eich cyflogaeth i ben.

Mae hi’n werth ystyried yswiriant bywyd, os oes gennych chi blant neu deulu yr ydych yn gofalu amdanynt neu sy’n dibynnu arnoch chi’n ariannol. Ni allwch ddibynnu ar y llywodraeth i ofalu am eich teulu – mae’r arian y byddent yn ei gael gan y wladwriaeth yn llawer is nag y mae’r rhan fwayf o bobl yn ei ddisgwyl.

Yswiriant meddygol preifat

Gall yr yswiriant hwn atodi’r hyn sydd ar gael ar y GIG.

Mae rhai pobl hunangyflogedig yn dewis cymryd yswiriant meddygol gan eu bod yn dymuno diogelu eu hunain rhag peidio â bod yn y gwaith a cholli enillion os ydynt yn disgwyl am driniaeth GIG.

Efallai bod eich cwmni wedi cynnig yr yswiriant iechyd hwn fel budd cyflogai, ond unwaith y dewch yn hunangyflogedig nid ydych bellach yn gymwys i’w gael.

Os gallwch chi fforddio’r premiymau, gallai fod yn werth ei ystyried gan ei fod yn caniatáu i chi ddewis lefel y gofal a gewch a sut a phryd mae’n cael ei ddarparu.

Awgrymiadau chwilio am y fargen orau

Os oeddech chi’n arfer bod yn gyflogedig ac yn elwa o gael yswiriant, er enghraifft yswiriant bywyd neu yswiriant meddygol preifat, yna gallech fedru parhau gyda’r un darparwyr.

Gwiriwch gyda’r darparwr faint fyddai’r gost o barhau gyda’r diogelwch. Mae’n debygol o fod yn fwy costus ar gyfer polisi unigol na phan yr oedd pan oeddech chi’n gyflogedig.

Mae’n feincnod da hefyd i’ch caniatáu i gymharu prisiau a pholisïau wrth i chi chwilio am y fargen orau.

Rhedeg busnes o gartref

Mae polisïau yswiriant cartref a chynnwys, neu’ch yswiriant busnes, fel arfer yn cynnwys offer busnes yn eich cartref.

Fodd bynnag, mae gwahaniaeth rhwng cael yswiriant os ydych chi’n gweithio gartref o bryd i’w gilydd, a rhedeg busnes o’ch cartref.

Os ydych chi’n gweithio o gartref, gwnewch yn siŵr bod eich yswiriwr yn deall hyn a dylech wirio’r telerau ac amodau i weld a oes angen unrhyw yswiriant ychwanegol arnoch. Mae hyn oherwydd eich bod yn rhedeg busnes neu’n gweithio o’ch cartref, eich busnes.

Os ydych yn sefydlu’ch busnes o adref, y peth gorau i’w wneud gyntaf yw siarad â’ch yswiriwr presennol ac egluro’ch cynlluniau. Efallai y bydd yn gofyn am bremiwm ychwanegol ar eich yswiriant presennol.

Os nad ydych yn rhoi gwybod i’ch yswiriwr ac angen hawlio, efallai y bydd eich yswiriant yn annilys ac ni chaiff eich hawliad ei dalu.

Darllenwch ein canllaw Yswiriant busnes pan ydych yn hunangyflogedigopens in new window.

A oedd y canllaw hwn o ddefnydd i chi?