Y CYNNYDD MEWN BYW YOLO* (UN BYWYD I'W FYW)

Dydd Iau3 Rhagfyr

  • Dros bum miliwn pryniant YOLO y dydd
  • Gwarir £167 miliwn yn ddyddiol ar eitemau mympwyol ‘Un Bywyd I’w Fyw’
  • Prynir un o bob pedwar (28%) pryniant YOLO ar gredyd[i]

Mae mwy a mwy o Brydeinwyr nawr yn defnyddio ‘YOLO’ fel rheswm dros wario arian heb feddwl am y dyfodol, yn ôl y Gwasanaeth Cynghori Ariannol.

Mae tua phum miliwn[ii] o bryniannau heb eu cynllunio nawr yn digwydd mewn diwrnod cyfartalog, gan gyfiawnhau hyn gyda’r ymadrodd ‘Un Bywyd I’w Fyw’, sy’n cyfateb i dros £167 miliwn[iii] yn cael ei wario bob dydd ar bryniannau mympwyol. Amcangyfrifir bod 15 miliwn o Brydeinwyr wedi gwneud pryniant YOLO yn 2015 – ffigwr sydd wedi cynyddu 158% ers 2012[iv].

Mae’r adegau YOLO hyn yn fwyaf tebygol o ddigwydd ar neu yn fuan wedi diwrnod cyflog (45%), ac fel arfer yn ffordd o wobrwyo (39%) neu godi calon (32%) gyda phryniant heb ei gynllunio. Maent yn debygol o gynnwys prynu dillad (40%), penderfynu bwyta allan ar fympwy (35%), archebu cludfwyd (30%), prynu’r dyfeisiau diweddaraf (20%) neu archebu gwyliau (17%).

Y broblem yw y gallai gwario YOLO arwain at gynnydd mewn dyledion cardiau credyd – gydag un o bob pedwar (21%) yn dweud eu bod yn talu am y rhain yn defnyddio credyd gan fwyaf. Dywed bron i un o bob 10 (7%) neu 2.1 miliwn[v] o Brydeinwyr bod eu gwariant YOLO wedi eu harwain at ddyled o £293 ar gyfartaledd.

Ac er y gall gwario YOLO fod yn hwyl mawr – buan iawn y bydd yr hwyl yn dod i ben ar gyfer 4 miliwn[vi] o Brydeinwyr. Mae un o bob wyth (13%) wedi edifarhau a tua un o bob pump (17%) wedi addo i’w hunain yn ddiweddarach na fyddai fyth yn digwydd eto. Ymysg yr holl bryniannau YOLO roedd un o bob chwech (15%) yn ddiangen neu ddieisiau. O ganlyniad, bu’n rhaid i un o bob tri (32%) gwariwr YOLO gwtogi ar wariant arall wedi’r pryniant mympwyol.

Mae menywod yn fwy tebygol na dynion i wario i wneud i’w hunain deimlo’n hapus neu i wario ar y plant[vii]. Mae menywod hefyd yn dueddol[viii] o wneud pryniant YOLO pan fyddant yn gweld cynnig arbennig, sêl neu fargen. Fel arfer fe delir am y pryniannau hyn[ix] gyda cherdyn credyd, ond maent yn[x] debygol o’u gwthio i’w gorddrafft hefyd o ganlyniad.

Ar y llaw arall, mae dynion dair gwaith mwy tebygol o wneud pryniant YOLO wedi yfed alcohol a bron i ddwywaith yn fwy tebygol na menywod i ‘brynu YOLO’ wedi diwrnod da yn y gwaith. Maent hefyd ddwywaith yn fwy tebygol o wneud pryniannau YOLO i gadw i fyny gyda ffrindiau a chael yr eitem ffasiynol ddiweddaraf, ond mae’n well ganddynt dalu am hyn[xi] ar gerdyn credyd.

Er bod dynion a menywod yn gwneud nifer gyfartal o bryniannau YOLO, mae sut maent yn teimlo amdanynt wedyn yn go wahanol. Mae dynion yn fwy tebygol [xii] o anghofio amdano ac yn llai tebygol o edifarhau[xiii]. Ac eto mae menywod yn fwy tebygol o[xiv] brynu rhywbeth nad ydynt ei angen ac yna sylweddoli[xv] na allant ei fforddio wedyn (10% yn erbyn 8%).

Er mawr ofid, mae agos at bedwar o bob 10 Prydeiniwr yn cytuno â’r datganiad “does dim pwynt poeni am y dyfodol oherwydd un bywyd sydd gennych i’w fyw” a dywed 70% arall y byddant yn gwario arian pryd bynnag fyddant yn teimlo fel gwneud.

Wrth ymateb i’r casgliadau, dywed Andy Webb, Arbenigwr Ariannol gyda’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol: “Mae YOLO yn golygu un bywyd i’w fyw, ond gall gwario diofal heddiw achosi problemau yfory. Er ein bod i gyd yn hoffi gwobrwyo ein hunain o bryd i’w gilydd, y peth gorau i’w wneud yw cydnabod eich bod yn debygol o brynu pethau i chi’ch hun a chyllidebu ar gyfer hyn.

“Os ydych chi’n canfod eich bod yn difaru gwario mympwyol, yna mae camau syml y gallwch eu cymryd i gwtogi ar hyn. Mae gwario YOLO yn ffynnu ar gyfleoedd – felly un tric yw gadael eich cardiau adref a dim ond mynd â’r arian y gallwch fforddio ei wario gyda chi. Os nad yw gennych chi, allwch chi ddim ei wario.

“Gallwch hefyd ganfod rheol sy’n gweithio i chi. Er enghraifft, gallech wneud pwynt o aros nes eich bod wedi cymharu prisiau cyn prynu bargeinion mewn sêl. Yn yr amser ychwanegol a gymer i chi chwilio, efallai y byddwch yn sylweddoli nad ydych wir ei angen wedi’r cyfan. Os ydych chi’n dal eisiau mynd amdani, stopiwch i ystyried a allwch fforddio’r cynnyrch ac yna gobeithio y byddwch wedi dod o hyd iddo’n rhatach hefyd.

“Mae’n hawdd iawn i ni fynd i anawsterau ariannol os oes gennych agwedd ‘gwario heddiw a phoeni amdano yfory’ oherwydd nid yw hyn yn gynaliadwy. Bydd unrhyw gredyd a gymerwch nawr angen ei dalu’n ôl gyda llog, felly chi sy’n dioddef yn y pen draw. Os ydych chi’n cael anhawster gyda phryderon dyledion neu os hoffech help i gyfrifo cyllideb fisol, gall y Gwasanaeth Cynghori Ariannol eich helpu.”

Am ragor o wybodaeth a chyngor ewch i www.moneyadviceservice.org.uk

DIWEDD

NODIADAU I OLYGYDDION

  • Diffiniad o bryniant YOLO: Gwario gyda’r agwedd o ‘un bywyd i’w fyw’ neu ‘pam lai’ — e.e. prynu eitem heb feddwl amdano neu ystyried y gost ariannol.

Ymchwil a gwblhawyd gan Opinium ar gyfer y Gwasanaeth Cynghori Ariannol ym mis Hydref 2015 ymysg 2,003 o oedolion cynrychiadol yn y Deyrnas Unedig dros 18+.

Ar gyfer ymholiadau’r cyfryngau cysylltwch â:

  • Sinead Meckin, Dan Thompson neu Georgia McDonald yn Third City ar 0203 657 9773 neumoneyadviceservice@thirdcity.co.uk

Ynglŷn â’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol

Sefydliad annibynnol yw’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol. Mae’n rhoi cyngor ariannol diduedd, am ddim ar-lein yn moneyadviceservice.org.uk, dros y ffôn ar 0300 500 5000, ac wyneb yn wyneb ledled y Deyrnas Unedig. Sefydlwyd y Gwasanaeth gan y Llywodraeth a thelir amdano gan dreth statudol ar y diwydiant gwasanaethau ariannol, a godir gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Ei nodau statudol yw gwella dealltwriaeth a gwybodaeth y cyhoedd am faterion ariannol (gan gynnwys system ariannu’r Deyrnas Unedig); a gwella gallu’r cyhoedd i reoli eu materion ariannol eu hunain.

[i] Ffynhonnell: Yn ôl ymchwil, mae credyd yn cynnwys cardiau credyd, gorddrafft, benthyciad diwrnod cyflog a benthyg arian gan ffrindiau a theulu

[ii] Ffynhonnell: Yn ôl yr ONS, mae yna 50,909,000 miliwn o oedolion dros 18 oed. Mae 61% o’r rhain yn warwyr YOLO (31,054,490) a byddant yn prynu eitem YOLO bum gwaith y mis ar gyfartaledd. 155,272,450 wedi ei rannu gan 30 (nifer cyfartalog o ddyddiau mewn mis) = 5,175,748

[iii] Ffynhonnell: Yn ôl yr ymchwil, bydd y Prydeiniwr cyfartalog yn gwario £162 y mis ar bryniannau YOLO neu £32.40 ar bob un eitem YOLO. £32.40 x 5,175,748 pryniant = £167,694,246.

[iv] Ffynhonnell: Yn ôl ymchwil, gwnaeth 15 miliwn o Brydeinwyr bryniant YOLO yn 2015 (49% o’r boblogaeth sy’n oedolion), tra bod tua 5.8 miliwn wedi gwneud hynny yn 2012 (19%)

[v] Ffynhonnell: Yn ôl yr ymchwil, 7% o 31,054,490 = 2,173,814

[vi] Ffynhonnell: Yn ôl yr ymchwil, roedd 13% yn difaru eu penderfyniad. 13% o 31,054,490 = 437084 o Brydeinwyr

[vii] 5% yn fwy tebygol

[viii] 8% yn fwy tebygol

[ix] 51% yn erbyn 39%

[x] 7% yn erbyn 5%

[xi] 3% yn fwy tebygol