CYNIGION ARBENNIG YN GWNEUD I NI WARIO £1,300 YN FWY BOB BLWYDDYN

dydd Iau 11 Chwefror 2016

  • Mae cynigion gan archfarchnadoedd yn gwneud i ni wario 21% yn fwy na fwriadwn
  • Er, pan gawsom ein profi, 2% yn unig ohonom sy’n gwybod sut i adnabod y bargeinion gorau
  • Mae cael rhestr siopa yn yr archfarchnad yn arbed £200 y flwyddyn i chi

O BOGOFs i brynu mwy nag un, mae cynigion arbennig mewn archfarchnadoedd yn temtio’r mwyafrif o siopwyr i wario 21% yn fwy na fwriadwyd ganddynt[i].

Yn ôl ymchwil gan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol, mae mwy na thri chwarter y siopwyr (76%) yn gwario mwy na fwriadwyd ganddynt yn rheolaidd wrth siopa am fwyd wrth iddynt gael eu temtio gan fargeinion arbennig – gan wario £11.14 yn ychwanegol fesul ymweliad. Gyda’r unigolyn arferol bellach yn siopa mewn archfarchnad fwy na dwywaith yr wythnos, gallai pobl fod yn gwario £1,274 yn ychwanegol dros gyfnod o flwyddyn[ii]. (Tabl 1).

Er, gan fod bargeinion mewn archfarchnadoedd wedi eu harddangos a’u geirio’n glyfar, nid ydym bob tro yn gwirio a ydynt yn fargeinion gwirioneddol dda – er enghraifft, drwy gymharu gwerth un eitem yn erbyn eitem mewn pecyn o fwy nag un gallai siopwyr osgoi syrthio i mewn i’r trap o brynu rhywbeth pan mae bargen well ar gael.

I brofi hyn ymhellach, gofynnodd y Gwasanaeth Cynghori Ariannol i fwy na 2,000 o gwsmeriaid ddewis y bargeinion gorau pan roddwyd pedair set o gynigion a welir yn aml mewn archfarchnadoedd, o’u blaenau. 2% yn unig a ddewisodd y bargeinion gorau o’r pedwar dewis[iii].

Ar wahân i gynigion arbennig, dywed bron i chwech o bob 10 (59%) mai siopa ar stumog wag, yn fwy na dim, sy’n gwneud iddynt wario mwy. Mae’r eitemau hyn a deflir i mewn i’r troli yn amrywio rhwng menywod a dynion. Mae menywod yn dueddol o ddewis byrbrydau fel siocled neu bethau da (60% o’i gymharu â 51% o ddynion) a bwyd wedi’i bobi (43% o’i gymharu â 35%) — tra bod dynion yn fwy tebygol o brynu cig (26% o’i gymharu â 21% o fenywod), alcohol (27% o’i gymharu â 17%) a phrydau parod (24% o’i gymharu â 19%). (Tabl 2)

Mae gweld bargen wrth y til neu siopa gyda phlant hefyd yn achosi i’r siopwr wario mwy. Dywed tua chwarter (23%) o siopwyr y byddant yn cymryd rhywbeth sydd ar gael wrth y til – gan wario £16.28 yn ychwanegol wrth wneud hynny ar gyfartaledd. Mae plant yn swnian hefyd yn ychwanegu at y gost i nifer o

siopwyr (26%) gan ildio i’w plant a phrynu gwerth £15.50 o eitemau bob tro yn y siopau er mwyn cadw eu plant yn ddistaw.

Gall siopwyr yn y DU gael eu dylanwadu’r rhwydd wrth gerdded drwy’r archfarchnad, gyda hanner ohonynt yn unig (51%) yn llwyddo i lynu at gyllideb wrth siopa ar gyfer yr wythnos. Mae ysbryd yr unigolyn hefyd yn cael effaith sylweddol. Bydd siopa mewn blinder a diflastod yn achosi i’r siopwr arferol brynu tair eitem ychwanegol – gan wario £14.53 yn fwy bob tro.

Paratoi yw’r ffordd orau i sicrhau nad ydych yn gorwario. Mae’r rhai sy’n llunio rhestr siopa bob tro dair gwaith yn llai tebygol o orwario o’i gymharu ag eraill, gan wario hyd at £200 yn llai ar fwyd dros y flwyddyn[iv]. O’r rhai sy’n llunio rhestr siopa neu sy’n penderfynu pa brydau i’w paratoi cyn mynd i’r archfarchnad, dywed y rhan fwyaf ohonynt (61%) bod hynny’n rhoi teimlad o well rheolaeth ariannol iddynt.

Wrth wirio prisiau, edrychwch ar y pris fesul uned neu cymharwch brisiau nwyddau sy’n pwyso tua’r un faint i sicrhau eich bod yn cael gwerth am eich arian. Mae mwy na 10c o bob £1 ar wariwn yn mynd ar fwyd[v], felly bydd bod yn ddarbodus wrth wario ar bethau felly yn gwneud gwahaniaeth mawr.

Dywed, John Penberthy-Smith, Cyfarwyddwr Cwsmer i’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol: “Y broblem yw, yn aml iawn fe welwn gynnig arbennig mewn archfarchnad gan deimlo na ddylem golli’r cyfle – felly caiff ei daflu i mewn i’r troli heb fawr o ystyriaeth ynglŷn â faint o fargen yw hi ac a ydym angen yr eitem mewn gwirionedd.

“Yn aml gall bargeinion fod yn anodd eu deall a’u cymharu â phrisiau eraill. A heb anghofio’r gwastraff – hyd yn oed os yw’r bargeinion yn rhatach, nid yw pecynnau mwy o faint neu 50% yn ychwanegol bob amser yn werth da am arian os mai’r cwbl a wnawn yn y diwedd yw taflu’r rhan fwyaf ohono i ffwrdd.

“Y peth gorau i’w wneud os dymunwch arbed arian parod yw llunio rhestr siopa a cheisio glynu ati. Gallwch hefyd geisio siopa ar ôl i chi fwyta a phan nad ydych wedi blino. Cofiwch, bydd prynu brandiau’r siop a bod yn ddarbodus wrth ystyried ‘bargeinion’ i’ch temtio, yn arbed arian i chi yn yr hirdymor.”

Am ragor o awgrymiadau da i’ch helpu i siopa’n fwy clyfar ewch i wefan y Gwasanaeth Cyngor Ariannol.

-DIWEDD-

NODIADAU I OLYGYDDION

Tabl 1. Beth sy’n gwneud i siopwyr brynu mwy o eitemau a gwario mwy

  Y gyfran o siopwyr wythnosol sy’n gwario mwy (%) Y nifer o eitemau ychwanegol a brynant ar gyfartaledd Y swm a wariant ar eitemau ychwanegol
Cynigion arbennig 76% 3 £11.14
Teimlo’n llwglyd 59% 3 £10.87
Bod heb gynllun/syniad clir ynglŷn â beth i’w brynu ymlaen llaw 49% 4 £13.44
Eitemau ar ben pellaf y silffoedd 45% 3 £11.91
Diflastod 31% 3 £14.53
Plant yn swnian 26% 4 £15.50
Eitemau wrth ymyl y til Mae 23% 3 £16.28
Blinder 22% 3 £13.94

Tabl 2. Pa eitemau ychwanegol y tuedda dynion a menywod eu prynu

  Y gyfran o ddynion sy’n gwario rhagor sy’n prynu hwn Y gyfran o fenywod sy’n gwario rhagor sy’n prynu hwn (%)
  Byrbrydau a bwyd moethus (siocled, pethau da ac ati) 35% 60%
  Bwyd wedi ei bobi (bara, bara toes ac ati) 59% 43%
  Cig 26% 21%
  Alcohol 27% 17%
  Prydau parod 24% 19%

Cwblhaodd Opinium ymchwil feintiol ar ran y Gwasanaeth Cynghori Ariannol ym mis Ionawr 2016; ymysg sampl o 2,004 o oedolion 18+ sy’n cynrychioli’r DU. Ceisiodd y cwestiynau farn yr ymatebwyr am eu hamrywiol ddulliau o siopau am fwyd – yn cynnwys faint ohonynt sy’n llunio rhestr a sut cânt eu heffeithio gan eu hysbryd/hwyliau a dyluniad yr archfarchnadoedd.

Yn ogystal, cynhaliwyd arolwg lenyddol yn edrych ar ba ymchwil academaidd a gyhoeddwyd eisoes ar dactegau a thriciau gan archfarchnadoedd, a sut mae ymddygiad dynol yn cael ei effeithio gan deimladau fel bod yn llwglyd.

Ar gyfer ymholiadau’r cyfryngau cysylltwch â:

· Sinead Meckin, Dan Thompson neu Georgia McDonald yn Third City ar 0203 657 9773 neumoneyadviceservice@thirdcity.co.uk

Ynglŷn â’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol

Sefydliad annibynnol yw’r Gwasanaeth Cynghori Ariannol. Mae’n rhoi cyngor ariannol diduedd, am ddim ar-lein yn moneyadviceservice.org.uk, dros y ffôn ar 0300 500 5000, ac wyneb yn wyneb ledled y Deyrnas Unedig. Sefydlwyd y Gwasanaeth gan y Llywodraeth a thelir amdano gan dreth statudol ar y diwydiant gwasanaethau ariannol, a godir gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Ei nodau statudol yw gwella dealltwriaeth a gwybodaeth y cyhoedd am faterion ariannol (gan gynnwys system ariannu’r Deyrnas Unedig); a gwella gallu’r cyhoedd i reoli eu materion ariannol eu hunain.

1. O’r dewisiadau canlynol ar gyfer prynu llaeth, pa un sy’n cynnig y fargen orau? Dewiswch un opsiwn

  • Chwe pheint o laeth am £1.80
  • Pedwar peint o laeth am £1.40
  • Dau garton chwe pheint o laeth ar gael am £3.50
  • Dau garton pedwar peint o laeth ar gael am £2

2. O’r dewisiadau canlynol ar gyfer prynu 500g o lemonau, pa un yw’r dull mwyaf cost effeithiol o’u prynu? Dewiswch un opsiwn

  • Un pecyn 500g o lemonau yn costio £1.20
  • 500g o lemonau rhydd am £2.50 y kilo
  • Prynu dau a chael y trydydd am ddim wrth brynu pecyn 200g o lemonau sy’n costio 70c yr un
  • Prynu un a chael un arall am hanner pris wrth brynu pecyn 250g o lemonau sy’n costio 70c yr un

3. O’r dewisiadau canlynol ar gyfer prynu sôs coch, pa un sy’n cynnig y fargen orau? Dewiswch un opsiwn

  • Un botel 460g a gynigir am £1.50
  • Un botel 910g yn costio £2.49
  • Cynnig i brynu un a chael un arall am hanner pris ar boteli 700g sy’n costio £2.29 yr un
  • Un botel 1.35kg yn costio £3.50

4. O’r dewisiadau canlynol ar brynu wyau, pa un sy’n cynnig y fargen orau? Dewiswch un opsiwn

  • Chwech o wyau maint canolig am £1.10
  • Deg o wyau o faint canolig a gynigir am £1.50
  • Pymtheg o wyau maint canolig am £2.10
  • Dau becyn o chwech o wyau o faint canolig a gynigir am £2.00
  • Cynnig i brynu un a chael un arall am hanner pris ar becynnau o ddeg o wyau o faint canolig am £2.20

i Mae’r siopwr arferol yn gwario £53.91 fesul siop ac mae cynigion arbennig yn gwneud i ni wario £11.14 yn ychwanegol. £53.91 + £11.14 = £65.05. Gwahaniaeth canrannol rhwng £65.05 a £53.91 = 21%.

ii Ffynhonnell: Opinium. Mae siopwyr sy’n cael eu temtio gan gynigion arbennig yn gwario £11.14 yn ychwanegol ar gyfartaledd fesul ymweliad. Mae’r siopwr arferol yn mynd i’r archfarchnad 2.2 o weithiau yr wythnos. Felly, os caiff ei demtio gan gynigion arbennig bob tro yr aiff i siopa, gallai fod yn gwario £1,274 y flwyddyn yn ychwanegol (£11.14 x 2.2 x 52).

iii Ffynhonnell: Opinium. Cyflwynwyd y pedwar cwestiwn canlynol i ymatebwyr, gyda dewis o atebion. Roedd angen i’r ymatebwyr ddewis yr opsiwn gorau o ran gwerth am arian ym mhob cwestiwn. 2% yn unig a lwyddodd i adnabod y bargeinion gorau ar gyfer y pedwar cwestiwn.

iv Ffynhonnell: Opinium. 5% o’r rhai sy’n llunio rhestr siopa sy’n gorwario bob tro, o’i gymharu â 16% o’r rhai nad ydynt yn llunio rhestr siopa. Mae’r rhai sy’n gwneud rhestr siopa ac sy’n glynu ati bob tro neu yn aml yn gwario £6,374 y flwyddyn, tra bod y rhai sydd yn anaml neu fyth yn llunio rhestr siopa yn gwario £6,591 y flwyddyn — sy’n wahaniaeth o £217.

v Ffynhonnell: ONS. Family Spending, argraffiad 2015, cyhoeddwyd 8 Rhagfyr 2015. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/family-spending/family-spending/2015-edition/index.html

glynu ati bob tro neu yn aml yn gwario £6,374 y flwyddyn, tra bod y rhai sydd yn anaml neu fyth yn llunio rhestr siopa yn gwario £6,591 y flwyddyn — sy’n wahaniaeth o £217.

Ffynhonnell: ONS. Family Spending, argraffiad 2015, cyhoeddwyd 8 Rhagfyr 2015. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/family-spending/family-spending/2015-edition/index.html arferol yn gwario £53.91 fesul siop ac mae cynigion arbennig yn gwneud i ni wario £11.14 yn ychwanegol. £53.91 + £11.14 = £65.05. Gwahaniaeth canrannol rhwng £65.05 a £53.91 = 21%.

[ii] Ffynhonnell: Opinium. Mae siopwyr sy’n cael eu temtio gan gynigion arbennig yn gwario £11.14 yn ychwanegol ar gyfartaledd fesul ymweliad. Mae’r siopwr arferol yn mynd i’r archfarchnad 2.2 o weithiau yr wythnos. Felly, os caiff ei demtio gan gynigion arbennig bob tro yr aiff i siopa, gallai fod yn gwario £1,274 y flwyddyn yn ychwanegol (£11.14 x 2.2 x 52).

[iii] Ffynhonnell: Opinium. Cyflwynwyd y pedwar cwestiwn canlynol i ymatebwyr, gyda dewis o atebion. Roedd angen i’r ymatebwyr ddewis yr opsiwn gorau o ran gwerth am arian ym mhob cwestiwn. 2% yn unig a lwyddodd i adnabod y bargeinion gorau ar gyfer y pedwar cwestiwn.

[iv] Ffynhonnell: Opinium. 5% o’r rhai sy’n llunio rhestr siopa sy’n gorwario bob tro, o’i gymharu â 16% o’r rhai nad ydynt yn llunio rhestr siopa. Mae’r rhai sy’n gwneud rhestr siopa ac sy’n glynu ati bob tro neu yn aml yn gwario £6,374 y flwyddyn, tra bod y rhai sydd yn anaml neu fyth yn llunio rhestr siopa yn gwario £6,591 y flwyddyn — sy’n wahaniaeth o £217.

[v] Ffynhonnell: ONS. Family Spending, argraffiad 2015, cyhoeddwyd 8 Rhagfyr 2015. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/family-spending/family-spending/2015-edition/index.html